Het DRAMA van Mister Ferrari

Verspreid over heel Europa staan zo circa 3000 onverkochte Cadillacs met een boekwaarde van circa €100 miljoen. De vraag is: gaan ze ooit rijden en tegen welke prijs? In Hilversum, waar Kroymans senior in 1961 zijn autobedrijf aan de Soestdijkerstraatweg begon, is zelfs de Italiaanse volbloedhengst Ferrari tot stilstand gekomen. Waar 'Mr. Ferrari' in 1972 begon met de verkoop van deze exclusieve sportwagens, wachten negen Ferrari's, waaronder enkele rode 599's (€291.604 per stuk), om te worden afgerekend. "Er is zo'n €30.000 per auto aanbetaald, maar de kopers laten het nu afweten. Ze zeggen dat ze zich in deze barre tijden niet meer kunnen vertonen in een Ferrari. Maar eerlijk gezegd denken we dat ze hun centjes op dit moment voor andere zaken nodig hebben", zegt een verkoopleider cynisch. Maar wat doe je op dit moment met negen onverkochte Ferrari's?

Racen

Niet minder pijnlijk: Frits Kroymans wilde binnenkort gaan racen met zijn historische Formule-1-Ferrari (geschatte waarde enkele miljoenen euro's) op het circuit van Monza. Echter, op het circuit is de wagen niet verzekerd dus bij een crash is de schade voor rekening eigenaar. Bovendien is de racebolide in de lease en dus eigendom van de banken. Vorige week, met de surseance in zicht, kwamen de banken de klassieke raceauto in Hilversum ophalen. Ze waren bang voor een extra afschrijving van enkele miljoenen in het geval dat Kroymans zijn wagen plat zou rijden...

De voetbalvelden onverkocht blik zijn macabere monumenten van een bedrijfstak, die de diepste crisis van haar historie doormaakt. Het onverkochte wagenpark van de firma Kroymans is een nachtmerrie voor de bewindvoerders, die sinds een week het roer hebben overgenomen bij de belangrijkste onderdelen van het concern, dat de schuldeisers niet meer kan betalen sinds een conglomeraat van dertien banken er de stekker uittrok. Uit informatie waar deze krant inzage in heeft gekregen, blijkt dat de schulden van de Kroymans-vennootschappen zijn opgelopen tot meer dan €1,2 miljard. De afgelopen maanden moest er circa €16 miljoen per maand bij om de motor draaiende te houden. In een uiterste poging om zijn levenswerk overeind te houden, stortte multimiljonair Frits Kroymans (met een geschat vermogen van €405 miljoen op nummer 67 van de lijst van rijkste Nederlanders van Quote 500), twee maanden geleden nog €25 miljoen uit zijn privévermogen in de zaak, zo blijkt uit informatie van de banken. Althans, de banken schoten het voor met vastgoed van Kroymans als onderpand. Het lijkt allemaal verspild geld. "Het was in korte tijd opgebrand", zucht één van de topmannen van Kroymans Corporation, die niet met naam genoemd wil worden. Als Van der Valk Nederlanders het restaurant in heeft gekregen, dan heeft Kroymans Nederlanders de Ferrari in geholpen. De Italianen liepen met de flamboyante Hollander weg, omdat hij, na de start in 1972, dat kleine Nederland tot Ferrari's tien voornaamste exportlanden maakte. Wijlen prins Bernhard was één van zijn eerste en belangrijkste klanten. Kroymans bouwde het autobedrijf van zijn vader de afgelopen decennia uit tot een imperium dat tot één van de grootste spelers van Europa behoorde. Als dealer van de exclusieve merken Maserati, Aston Martin en Ferrari lonkten de volumemerken en haalde hij achtereenvolgens o.a. SsangYong, Jaguar, Saab, Kia, Alfa Romeo en, vier jaar geleden, de Amerikanen binnen: de macho Hummer, de sexy Corvette en de vette Cadillac. Kroymans houdt van risico's nemen, dus hij verkreeg voor dit Amerikaanse 'supertrio' meteen de distributie voor geheel Europa. The American Way...

Huisvriend en collega Frits Hessing (56), importeur van Rolls Royce, Bentley en Lamborghini, herinnert het zich nog goed: "Vlak vóórdat hij de opdracht van de Amerikanen binnenhaalde, stonden we samen op de Autosalon in Genève. Ik heb hem ernstig gewaarschuwd voor het merk Cadillac. Wij zijn zelf groot geworden met de import van Amerikaanse auto's (o.a. Ford Lincoln, Mercury, MK), maar ik heb zelf ook miljoenen verloren met de introductie daarvan. In 2002 ben ik ermee gestopt. Cadillac krijg je de Europese markt niet op waar je moet concurreren met merken als Audi, BMW en Volkswagen. Europeanen hebben Cadillac gewoon niet op hun lijstje staan."

"Ja, een echt ondernemer neemt risico's, Frits hééft risico's genomen - héle grote risico's", aldus Hessing. "In 2008 hadden ze de verkoop van 20.000 Cadillacs in Europa gepland staan. We weten allemaal hoeveel het er zijn geworden: 2000. Maar hoeveel zijn er daadwerkelijk verkocht? Hoeveel staan er bij de dealer en in hoeveel exemplaren rijden journalisten rond? En de fabriek in Amerika heeft niet de tijd gehad om de productieaantallen bij te stellen..."

Gevolg: overvolle opslagterreinen met een vloot van onverkochte Amerikaanse bolides... Een direct betrokkene, die de Europese Cadillac-operatie vanaf het begin heeft meegemaakt, zegt: "General Motors (fabrikant van de Amerikaanse auto's, MK) heeft de problemen altijd opgelost, ze maakte €20 tot €25 miljoen per jaar over als 'bijdrage marketingkosten Europa' om de gaten te dichten. Wat dat betreft had Frits een goed contract gemaakt: als de gaten maar dicht waren. Maar de verkoopaantallen van de Cadillacs, Hummers en Corvettes werden bij lange na niet gehaald en op een gegeven moment was GM niet meer in staat de gaten te dichten." Daar kwam nog bij dat de Amerikaanse auto's erg van benzine houden en de brandstofprijzen alsmaar stegen. "Toen begonnen ook de verkopen van Alfa terug te lopen - in Europa met vijftig procent - en Saab stortte in, er kwamen geen nieuwe modellen meer. Kijk", aldus deze Kroymans-medewerker van het eerste uur, "in de buurt van Nürnberg staan 300 Aston Martins op een nieuw baasje te wachten. Het zijn niet de auto's van Kroymans, maar zijn dealers lijden er wel in mee..." Terwijl zich de eerste voortekenen van de inzakkende autoverkopen, die nog eens worden versterkt door steeds strengere milieuwetgeving, zichtbaar werden, ging de groei van het Kroymans-imperium onverminderd voort. Op dat moment stonden de geldkranen van de banken nog vol open en het vreemd vermogen in het concern groeide en groeide uiteindelijk tot dik ?1,2 miljard. Huisvriend Hessing scherp: "Een jaar geleden heb ik hem dringend geadviseerd: Frits, zoek een grote partij en verkóóp je hele autogebeuren! Ik had toen echt nog niet het inzicht dat hij in zúlke grote problemen zou komen, maar echt, die grote schuldenlast beangstigde mij. Ik keek er van buiten naar: een firma zó groot, zóveel dealers, zóveel voorraad, zóveel vreemd vermogen: ik zou er slapeloze nachten van hebben."

Welletjes

En toen was het geld op. Althans zo leek het, want een paar maanden geleden vonden de banken, inmiddels door de kredietcrisis zelf ook in de problemen gekomen, het welletjes. Eén van de betrokken bankiers, die niet met naam genoemd wil worden: "Kroymans heeft te pas en te onpas geroepen: wij worden de grootste retailgroep van Europa, hij heeft véél gekocht, maar ook riskant gekocht. Hij heeft geen gelukkige keuzes gemaakt, in zijn aankopen, maar ook in managementfuncties. Wij zijn ervan geschrokken dat hij zich pas zo laat bewust is geworden van de ernst van de situatie..."

Niemand die Kroymans goed kent, kijkt daar eigenlijk écht van op. Marcel Norbart, tot een jaar geleden directeur dealerbedrijven van Kroymans, zegt: "Frits is een durfondernemer. Zijn gedrag op het circuit laat dat zien: hij remt laat en hij geeft op onverwachte plekken vol gas waar anderen nog aarzelen. Een icoon." Collega Frits Hessing: "Zakelijk is hij heel scherp, je moet hem goed in de gaten houden. We hebben het over een ondernemer die zijn nek heeft uitgestoken. Dáár moeten we het in Nederland van hebben, toch?"

De Brabantse vastgoedmagnaat en multimiljonair Harrie van de Moesdijk (met een geschat vermogen van €270 miljoen nummer 110 in de Quote 500) kocht de afgelopen twintig jaar bijna al zijn Ferrari's bij Frits Kroymans en daaruit groeide een vriendschap. Vorig jaar baarde Van de Moesdijk opzien en haalde hij de voorpagina van deze krant door vrijwel zijn complete Ferrari-verzameling te koop te zetten. Harrie: "Na dat stuk in de krant belde Frits. Binnen vijf minuten had hij ze gekocht. Ik zei wat ik ervoor wilde hebben en Frits zei wat hij ervoor wilde geven. Goed koopmanschap. Een dag later stond het geld op mijn bankrekening, terwijl de auto's nog bij mij stonden met de autopapieren erbij. Dát is Frits. Ik heb veel waardering en respect voor hem: een échte ondernemer."

Maagdeneilanden

Minder waardering konden veel mensen opbrengen voor het feit dat Kroymans, terwijl de déconfiture van zijn onderneming in zicht was, naar de Maagdeneilanden vertrok om te gaan zeilen.

Zijn beste vriend, de 'vader' van de Nederlandse makelaardij, Cor van Zadelhoff, nuanceert: "Het was en is zéér emotioneel, dat moet u niet onderschatten. Ik zei tegen hem: Frits, je kunt beter een paar dagen gaan zeilen, je kunt er niets meer aan toevoegen. Het was een zwarte week. Frits heeft er zelf nog héél veel eigen geld in gestopt om de boel overeind te houden. Echt, hij heeft er álles aan gedaan. Maar op een gegeven moment sta je met je rug tegen de muur. Hij doet nu alles om de schade voor werknemers, leveranciers, klanten en het concern te beperken. Meer kan hij ook niet doen. Als je in je bedrijf rekening houdt met tegenvallende verkoopcijfers, dan is dat normale bedrijfsstrategie. Maar wie houdt rekening met een stilvallende markt? Het is een drama, ook voor de werknemers die in de showrooms staan. Frits is hard gegroeid, maar ik zeg niet dat hij onverantwoord hard is gegroeid. Echt, ik heb er ook wakker van gelegen, het is niet niks als je makker zoiets overkomt. "Thuis, in Nieuwersluis, in zijn beeldschone 17e-eeuwse buitenplaats 'Sterreschans' aan de Vecht, is autotycoon Frits Kroymans geraakt. "Het is een heel pijnlijk proces, maar niet alleen voor mij, ook voor mijn werknemers. Het is héél triest, een emotionele zaak: veertig jaar werk... Ik heb alles wat in mijn vermogen lag gedaan om de zaak boven water te houden. Het is mijn trots. Anders had ik er kortgeleden ook niet nog zoveel eigen geld in gestoken. De banken zeiden: het wordt te gek, je moet herstructureren, de wereld is veranderd. We waren goed op weg, maar er moest zóveel geld bij dat ons de tijd niet gegund is om het te kunnen afmaken. Ik was echt vol vertrouwen dat het zou lukken, maar de banken wilden niet verder..." Kroymans bevestigt de verhalen over de duizenden onverkochte auto's ("die zullen de curatoren wel te gelde maken"), de grote schuld aan de banken en het afslepen, kortgeleden, van zijn Formule-1-Ferrari in opdracht van de banken. "Ja, dat is ook over", zegt hij verbitterd.

Hij weigert de schuld voor het drama bij anderen te leggen, zoals managers of (ex-)directeuren. "Onzin, ik ben zelf verantwoordelijk. Als ik het er niet mee eens was geweest, had ik het stil moeten leggen. Ik was er zelf bij! We hadden hele grote groeiambities en GM maakte heel goede auto's. Wij hebben niet kunnen bevroeden dat het grootste autoconcern van de wereld zó in de problemen zou komen. Achteraf gezien is Cadillac absoluut een foute beslissing geweest. Maar ja, als je niet onderneemt, maak je ook geen fouten."

WINSTGEVEND

Kroymans Financial Services (leasing, financiering, verzekeringen) is buiten de surseance van betaling gebleven. Het gaat om een flink winstgevend onderdeel van het Kroymans-concern. De leasemaatschappij van Kroymans staat momenteel in de etalage. Verschillende partijen hebben zich inmiddels gemeld om deze activiteiten over te nemen, aldus de woordvoerder.

Weekendabonnement?