Fedde Talsma

door onze redactie

Steeds meer wil de consument 'design' bij alles wat hij koopt. Daarmee zijn autofabrikanten naarstig op zoek naar de beste ontwerpers

De allereerste auto die Fedde Talsma ontwierp is nooit gebouwd. Het leverde hem wel een baan op bij Volvo. Het autoblad Autoselect had in 1983 een prijsvraag uitgeschreven wie de opvolger van de Volvo 340 kon ontwerpen. De toen 29-jarige Talsma, die drie jaar daarvoor was afgestudeerd als industrieel ontwerper aan de TU in Delft, was destijds als freelancer aan de slag. Hij ontwierp onder meer robotachtige machines voor de voedselindustrie zodat de productie geautomatiseerd kon worden. Ook hield hij zich bezig met het ontwerpen van motorjachten en bij Zanussi in Italië had hij zich vier maanden beziggehouden met het design van stofzuigers, bakovens en ijskasten.

Talsma twijfelde geen moment toen hij de prijsvraag in het autoblad zag. Als kind was hij al "een echt autojongetje" dat zijn neus plat tegen de ruit van de gloednieuwe auto van de buurman drukte om vervolgens te fantaseren hoe hard hij wel niet kon. "Er is iets tussen mannen en auto's. Een soort instinct, een soort verstandhouding ook. Helemaal niet rationeel, maar emotioneel."

De jonge ontwerper deed dus mee met de prijsvraag. En won de hoofdprijs, een 1 op 2,5 schaalmodel van het eigen ontwerp. Talsma werkte intensief samen met Volvo in de studio in Helmond om het model te verwezenlijken. Ze bleken er op zoek naar ontwerpers en de samenwerking leverde hem een baan op. Het model heeft hij aan het Volvo-museum gegeven, de baan heeft hij gehouden. Zijn eerste klus was het ontwerpen van het interieur van de nieuwe 480.

De nuchtere Fries heeft de auto sinds 1983 geweldig zien veranderen. " De auto's zijn groter geworden, vooral door de steeds strengere veiligheidseisen en de daarmee gepaard gaande kreukelzones. Het gebeurt ons ook nog wel eens dat een ontwerp wordt afgekeurd nadat we hem hebben getest in de computer. Dan moet er hier en daar meer volume worden gecreëerd, meer ruimte. Verder is, in die 25 jaar dat ik nu in de autobranche zit, het onderstel meer gegroeid dan de cabine. De wielen staan simpelweg verder uit elkaar waardoor de wegligging aanzienlijk verbeterd is. En vanbinnen heeft de auto natuurlijk een metamorfose ondergaan. Er zit nu zoveel apparatuur in, van de airconditioning en de airbags tot de navigatie en de automatische ramen. Noem maar op. Het is de kunst om al die opties zo simpel mogelijk te presenteren. Het uitgangspunt is daarbij iemand die in een huurauto stapt. Die moet tijdens het wegrijden snappen wat de mogelijkheden zijn."

Geen automaker wil dat te vroeg bekend wordt wat het volgende model wordt. Om de concurrent niet slimmer te maken dan hij al is. En om te voorkomen dat klanten denken 'ik wacht even met het kopen van een nieuwe auto tot het laatste model in de showroom staat'. Talsma's werkplek in het Zweedse Göteborg is dan ook een grote L-vormige geblindeerde ruimte die alleen toegankelijk is met de juiste toegangspas. Bij hoge uitzondering mag heel af en toe een hoge politicus een kijkje nemen.

In een sfeer van geheimzinnigheid wordt hier door 180 man, onder wie 60 tot 70 ontwerpers, aan de nieuwste Volvo-modellen gewerkt. Op de begane grond worden de kleimodellen gemaakt, op de eerste verdieping staan de computers waarmee met driedimensionale programma's de auto vanbinnen en vanbuiten in beeld kan worden gebracht. Buiten is de zogeheten showtuin, metershoge schuttingen moeten de pottenkijkers buiten houden. Hier zien de nieuwe modellen het eerste levenslicht.

"Er komt altijd een moment dat je de auto uit de virtuele wereld moet halen om hem echt te maken. De kleimodellen omkleden we dan met zilverfolie zodat we de reflecties op de omgeving kunnen testen. Pas dan kun je zien of wat je bedacht hebt ook klopt." In de kwarteeuw dat Talsma in dienst is van de Zweedse automaker werkte hij mee aan de ontwerpen voor de 440, 460 en 480. Hij leidde in 1996 het team dat de Volvo S40 en V40 heeft ontworpen en is verantwoordelijk voor het design van de compacte Volvo's als de nieuwe S40 en de V50. De ontwerper wordt eveneens gezien als geestelijk vader van de C70, een cabriolet met een hard dak dat met een druk op de knop in dertig seconden in de kofferbak verdwijnt en waar er in Nederland tot nu toe 1353 van zijn verkocht.

"Dat was een aparte opdracht. We moesten met een cabrio komen die eruitzag als een coupé en waar vier mensen in konden zitten. En de auto moest natuurlijk als een nieuw lid van de Volvo-familie worden herkend. Dat doe je niet alleen door het logo erop te plakken. Om dat voor elkaar te krijgen hebben we ook de C70 die typische Volvo-schouderlijn gegeven. Verder hebben we wat 'trucjes' uitgehaald om de auto optisch nog mooier te maken" , verklapt Talsma, die nu duidelijk enthousiast wordt en steeds meer met zijn handen begint te praten. "Een deel van mijn vak is plaatstaal zo te buigen dat de auto er op zijn voordeligst uitkomt. De kofferbak van de C70 bijvoorbeeld ziet er daardoor lager uit. Ook kun je de wielen eruit laten springen door de wielkast op een bepaalde manier vorm te geven. Je deelt de auto op in vlakken en kijkt dan op welke manier de auto het mooiste tot zijn recht komt. Het gaat om de lijnen in de ruimte. Hoe reflecteert de auto naast een gebouw, of in de open lucht. Dat soort zaken kan je alleen buiten zien. Ik stond een tijdje terug tijdens een autoshow naast een C70. Binnen. Daar werd ik ongelukkig van omdat wat ik allemaal bedacht had niet tot zijn recht kwam met het kunstlicht in zo'n hal. Een heel bijzonder moment is dan ook altijd als het eerste prototype, dat na 2,5 jaar tot stand is gekomen, de showtuin ingaat. Dan gaat de auto doen waar hij voor gemaakt is. Bewegen. Dat is altijd heel speciaal."

SITEMAP

Lifestyle:
Vrouw
Horoscoop
Gratis spelletjes
Puzzel
Financieel:
DFT
OverGeld
MijnBedrijf
WUZ:
Wat U Zegt

© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer