donderdag 22 januari 2015
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Soufiane Zerguit
Soufiane Zerguit
Foto: .

Zelfs de dood kan jihadi's niet stoppen

22 JAN 2015 Bart Olmer

Amsterdam - Liegen over het ’martelaarschap’ van jihadisten heeft een groot voordeel voor terroristen: zo kunnen inlichtingendiensten om de tuin worden geleid. In België en het Verenigd Koninkrijk bestaan voorbeelden van doodverklaarde jihadisten, die onder de radar verdwenen nadat ze via sociale media waren doodverklaard. Om later te ’herrijzen’. Deze week zouden vier Nederlandse jihadisten zijn gedood. Maar zijn ze ook écht dood?

Twee dagen geleden zouden de bekende Nederlandse jihadisten Soufiane Zerguit en Driss Douarryi zijn gedood, beiden tot op het bot geradicaliseerde Haagse moslims. Soufiane werd jaren geleden samen met Driss opgepakt in Kenia op verdenking van een jihadreis naar Somalië. Soufiane Zerguit zou de drijvende kracht zijn geweest achter het Twitteraccount Fighting Journalists en maker van de jihadvideo over Nederlandse strijders Oh oh Aleppo.

Advocaat Bart Nooitgedagt, die beide jihadisten jarenlang tot zijn cliënten rekende, kon hun dood gistermiddag niet bevestigen: „De familie kent de berichten, maar kan ze niet bevestigen of ontkennen.” De advocaat zocht zelf nog naar bronnen voor de overlijdensberichten. „Ik denk dat je behoorlijk goede bronnen moet hebben, wil je iemand dood verklaren in de media.”

Jihaddeskundige Pieter Van Ostaeyen – historicus en gespecialiseerd in de Arabische wereld en de islam – twitterde gistermiddag dat de dood van Soufian is bevestigd door familie en verschillende andere bronnen. Woordvoerder Wim de Bruin van het landelijk parket kon het niet bevestigen: „Ik weet van niks.”

Oliekachel

Eerder deze week werden twee andere jihadi’s doodverklaard: de 17-jarige Achraf B. uit de Amsterdamse wijk Geuzenveld en de 27-jarige Soufian el J. uit Huizen. Achrafs dood is bevestigd door zijn vader Farid, die een telefoontje en foto’s kreeg over de dood van zijn zoon. Maar over de dood van Soufian uit Huizen bestaan wilde geruchten. De meest heldhaftige versie is dat Soufian is gedood bij een droneaanval. Beduidend minder heroïsch is de versie dat Soufian zwaargewond was geraakt door een explosie van een oliekachel. Hij zou na twee weken ziekenhuis zijn bezweken aan zijn verwondingen.

Bevestiging of en hoe een jihadi zijn dood vond, betekent dat opsporings- en veiligheidsdiensten zich in de kaart laten kijken welke informatiepositie zij hebben. Dus zwijgen zij bewust, hoe misleidend informatie via sociale media ook is die jihadisten verstrekken.

Zulk bedrog, daar zijn voorbeelden van. Abdelhamid Abaaoud (27), de vermoedelijke organisator van de verijdelde aanslagen in België, zou allang dood zijn toen hij ineens ’herrees’ als hoofdverdachte van de opgerolde Belgische terreurcel. Zijn familieleden worstelen nu met de vraag of hij zijn dood in scène heeft gezet om zodoende zich vrijer te kunnen bewegen, mogelijk als opmaat naar een aanslag.

De familie van Abdelhamid Abaaoud kreeg in oktober 2014 te horen dat hij in Irak was gestorven. In de Belgische krant de Standaard zei zijn zus Y. (30): „Dat Abdelhamid zijn minderjarige broertje Youness (14) stiekem heeft meegesleurd, heeft mijn moeder nooit kunnen verkroppen. Ze kwijnt weg, alleen medicatie houdt haar recht. En nu dit. Kan iemand zich inbeelden wat wij als familie doormaken? Je bent in rouw over de dood van je zoon en plots blijkt hij niet alleen nog in leven te zijn, maar ook het brein achter grote terroristische aanslagen. Te gek voor woorden en te veel om dragen.”

Schande

Abdelhamid Abaaoud was berucht nadat hij in een filmpje figureerde als lachende chauffeur van een auto waarachter lijken door de straten werden gesleurd. De familie walgt van de beelden. Het gezin bidt dat hij écht dood is, want genoeg schande is over hen gekomen.

In Londen staat een Syriëstrijder voor het hekje, die maandenlang dood werd gewaand tot zijn arrestatie in Dover. Ook voor familieleden zijn doodsberichten moeilijk te verifiëren, want doorgaans belt een onbekende vanaf het front met felicitaties dat een familielid ’bij Allah’ is. Niet altijd zijn er beelden van de ’martelaar’. Van bijvoorbeeld de eerste twee Nederlandse zelfmoordaanslagplegers zijn nooit martelaarvideo’s opgedoken. De AIVD maakte hun dood bekend, maar beelden hebben we niet.

Een jihaddeskundige uit de Nederlandse veiligheidswereld beschrijft het aldus: „De tactiek om jezelf dood te laten verklaren om elders toe te kunnen slaan is relatief nieuw. Het is een tactiek die wel specifiek is toegestaan tijdens de strijd als je de Koran interpreteert zoals zij doen. Het is echter enkel mogelijk door de grote hoeveelheid strijders die IS aantrekt en de grote hoeveelheid strijders die daadwerkelijk sneuvelt.”

Paspoorten

Volgens deze bron is er een carrousel van paspoorten van dode jihadi’s in gang gezet: „IS beschikt over enkele duizenden pasporten van Europese, Amerikaanse, Canadese en Australische jihadi’s. Deze worden ingenomen als de radicalen arriveren, zij worden verzameld en op het moment dat een van de jongens sterft op het slagveld, kan een ander op dat paspoort aan de slag.”

„Een andere factor die meeweegt is dat er nu zo veel strijders uit Saudi-Arabië, Jemen, Marokko, Egypte, Jordanië en andere Arabische landen komen, dat de Europese en andere westerse jihadi’s door IS van het slagveld in Syrië worden weggehouden om op andere wijze in te kunnen zetten, namelijk ’back home’. Als je een paar honderd paspoorten hebt, kun je al selecteren op lengte, kleur ogen etc.”

Ex-MIVD’er Ronald Sandee noemt de truc een beslissende strategiewijziging, een ’gamechanger’: „Het is niet voor niets dat de Amerikanen al jaren dna verzamelen van Al-Qaeda-strijders die door drones zijn getroffen en begraven. Speciale teams graven de lichamen op om dna-monsters af te nemen om te kunnen bevestigen wie er is gedood. Vaak werd aangenomen dat als familieleden een telefoontje kregen en als er foto’s waren van een begrafenis, nou, dan was iemand echt dood.”

Hij vervolgt: „Die zekerheid is er nu niet meer, niet voor familieleden en niet voor de inlichtingendiensten. Nu zijn de inlichtingendiensten altijd erg voorzichtig met het verklaren dat iemand is overleden... maar het ’voordeel van de twijfel’ is er niet meer. Je moet dan ook alle dode Nederlandse strijders gaan herevalueren of ze echt dood zijn.”

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
18.9 °C
WNW3
Beurs AEX
AEX 528.71
+ / - +0.1%
`OG3NE onder gouden douche`
De zangeressen van OG3NE zijn vertrokken, een geramde politieauto en een waarschuwing voor...
donderdag 22 januari 2015