'Japanse excuses zijn grijs gedraaide plaat'

DEN HAAG - De excuses die de Japanse regering maandag tegenover minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) uitsprak over het aangedane oorlogsleed, lijken op een grijs gedraaide grammofoonplaat. De spijtbetuiging is sinds 1993 vaker gedaan, maar het gaat erom dat het Japanse volk hier achter staat en dat is nog steeds niet het geval.

Minister van Buitenlandse zaken Maxime Verhagen en zijn Japanse ambtsgenoot Hirofumi Nakasone.

Dat zei voorzitter Jan van Wagtendonk van de Stichting Japanse Ereschulden dinsdag in een reactie op de excuses. De Japanse minister Hirofumi Nakasone maakte die tijdens een gesprek met Verhagen in Tokio, namens de hele regering.

Van Wagtendonk wijst erop dat de Japanse premier Taro Aso de excuses moet voorleggen aan het Japanse parlement, dat er vervolgens mee moet instemmen. De stichting ijvert onder meer voor „welgemeende excuses namens het hele Japanse volk” aan alle slachtoffers en hun nabestaanden.

Van Wagtendonk heeft wel respect voor minister Verhagen, die in zijn ogen voor het eerst openlijk en vrij hard heeft gezegd tijdens een toespraak in Japan dat het leed nooit mag worden vergeten. Hij is blij dat de bewindsman daarbij de tienduizenden slachtoffers aanhaalde, zoals de Nederlandse krijgsgevangenen, de vrouwen die zich moesten prostitueren voor de Japanse militairen en de mensen die in interneringskampen zaten.

Verder houdt de stichting vast aan de eis voor een financiële compensatie voor de slachtoffers van onder meer dwangprostitutie. Hoe groot die moet zijn, wil Van Wagtendonk niet zeggen. Maar het moet in zijn ogen een genereuze gift zijn, die aantoont dat de spijtbetuiging serieus en gemeend is. Een Aziatisch fonds daarvoor is al opgeheven en bestond vooral uit vrijwillige donaties van Japanners.

De stichting dringt ook altijd aan op meer aandacht voor het Japanse oorlogsgeweld in het onderwijs in Japan. Verhagen heeft aangegeven dat dit is verbeterd. Voorzitter Van Wagtendonk hoopt dat hij nog nadere uitleg van de minister krijgt over de uitkomsten van zijn bezoek en de besprekingen.