Kabinet: geld uitgeven, bezuinigen en hervormen

Premier Balkenende

Dat blijkt uit het langverwachte pakket crisismaatregelen dat premier Jan Peter Balkenende woensdag na dertien dagen onderhandelen binnen de regeringscoalitie presenteerde in de Tweede Kamer. Het kabinet was er dinsdag in geslaagd ook de sociale partners achter de plannen te krijgen, al krijgt de FNV de kans om samen met andere sociale partners binnen een half jaar een goed alternatief te bedenken voor de verhoging van de AOW-leeftijd van 65 naar 67. Maar tegelijk werd duidelijk dat de coalitie wel degelijk wil vasthouden aan de hogere pensioenleeftijd.

Het kabinet geeft toe dat het vanwege het internationale karakter van de economische crisis en de diepte van de recessie in Nederland niet mogelijk is om je als land uit de recessie te stimuleren met extra geld uitgeven. Maar investeringen kunnen de economie en het herstel wel degelijk aanjagen.

Daarom gaat er de rest van deze kabinetsperiode vanuit het Rijk 6 miljard euro naar de aanpak van jeugdwerkloosheid, naar onderwijs en innovatie, naar duurzame energie, naar weg- en waterbouw en het opknappen en isoleren van woningen, ziekenhuizen en scholen. Provincies en gemeenten leggen nog eens 1,5 miljard op tafel en Bos heeft 10 miljard voor werkloosheidsuitkeringen, zodat er bij een stijgende werkloosheid niet extra omgebogen hoeft te worden.

Premier Balkenende zei dat het kabinet fors wil investeren „in de toekomst van Nederland, in mensen, in economische kansen en in de veerkracht van de samenleving”. Hij riep alle Nederlanders op mee te helpen. „Wat in deze situatie het allerbelangrijkst is, is dat we het hoofd niet in de schoot werpen, maar de handen ineenslaan. Dat is de centrale opgave waarvoor we met elkaar staan.”

Balkenende benadrukte dat de keuzes voor investeringen noodzakelijk en verdedigbaar zijn. „De keerzijde is dat het overheidstekort in hoog tempo oploopt. Daarom zullen we dat vanaf 2011 ieder jaar terugbrengen met 0,5 procent van het bruto binnenlands product.”

Vanuit de oppositie is er louter kritiek. VVD-leider Mark Rutte noemde de maatregelen „buitengewoon zwak”. Volgens hem schuift Balkenende alle problemen voor zich uit. „Hij legt de rekening bij de volgende generaties neer.” SP-leider Agnes Kant is fel tegen de voorgenomen verhoging van de AOW-leeftijd. Onwenselijk en onnodig, zei Kant, die vreest dat gewone mensen de rekening voor de miljardeninvesteringen gaan betalen, onder meer via het bevriezen van salarissen in de zorg en het onderwijs en daarmee ook van de uitkeringen.

De Tweede Kamer hoort donderdag in een hoorzitting kopstukken van de werkgeversorganisatie VNO-NCW en van de vakbonden. Daarna debatteert de Kamer de hele dag met premier Balkenende.

Reacties

Het kabinet investeert de komende twee jaar 6 miljard euro extra om de economie te versterken. Ook een reeks andere maatregelen moet Nederland door de recessie slepen. Hieronder volgt een overzicht van maatschappelijke reacties op de crisisaanpak.

FNV: De vakcentrale FNV denkt dat het makkelijk is een alternatief plan te bedenken waarmee voorkomen kan worden dat de AOW-leeftijd verhoogd wordt van 65 naar 67. voorzitter Agnes Jongerius ziet oplossingen in onder meer een beperking van de hypotheekrenteaftrek.

CNV: Vakbeweging CNV is tevreden over het akkoord. De vakcentrale gaat in principe voor minimaal koopkrachtbehoud in deze moeilijke economische tijden. Maar als zelfs inflatiecorrectie te veel is en banen op het spel staan, zal het CNV met minder genoegen nemen om de werkgelegenheid te behouden.

ANBO: Ouderenbond ANBO heeft kritiek; het kabinet schiet tekort in het nemen van maatregelen tegen de crisis. Ook deze bond denkt dat het aftoppen van de hypotheekrenteaftrek van woningen effectief is en beter dan mikken op verhoging van de AOW-leeftijd.

LTO: Boeren- en tuindersorganisatie LTO Nederland is tevreden met de investeringen om het gebruik van energie en grondstoffen door de agrarische sector terug te dringen. Volgens de organisatie is de maatregel belangrijk onder meer met het oog op de dreigende schaarste aan grondstoffen op het moment dat de economie weer aantrekt.

IPO: Het Interprovinciaal Overleg is blij dat het kabinet de rol van provincies onderkent om de regionale economie een flinke impuls te geven. Het samenwerkingsverband wil snel met het kabinet om de tafel om de investeringen van de provincies en de door het kabinet voorgestelde investeringen op elkaar af te stemmen.

NATUUR EN MILIEU: De Stichting Natuur en Milieu vindt het jammer dat het kabinet hinkt op twee gedachten. De organisatie vindt het goed nieuws dat er extra geld komt voor windenergie en het energiezuinig maken van bestaande woningen. Maar zij is diep teleurgesteld dat er tegelijkertijd toch weer extra geld gaat naar de uitbreiding van wegen terwijl ook de vliegtaks verdwijnt.

ANWB: automobielorganisatie ANWB vindt de sloopregeling voor oudere auto's een goede zet, maar dan moet een nieuwe auto wel milieuwinst opleveren. Volgens de automobielorganisatie is het goed om nu vooruit te kijken hoe Nederland in de nabije toekomst „elektrisch mobiel kan worden gemaakt”. De versnelde aanleg van wegen krijgt bijval van de ANWB. Dat de vliegtaks verdwijnt, vindt de ANWB niet erg.

 Mail

 Print