Gecontroleerd zand zuigen goud voor wetenschap

Foto: ANP

In het oude stroomgebied van de Maas net buiten de stad bouwt Den Bosch 6400 woningen bij, aan en in het water. Het zand dat voor ontwikkeling van de wijk nodig is, komt uit een grote zandwinput die Boskalis leeghaalt. Om goedkoop ophoogzand te scheiden van duurder drainage- en metselzand, sleept snijkopzuiger Den Otter laagje voor laagje als een kaasschaaf over de bodem. De methode is daarom weliswaar trager maar niet of nauwelijks kostbaarder en bovendien veiliger voor bestaande bebouwing in de wijk. Hét voordeel voor de verzamelaar is dat van elke hoop zand op de bouwplaats duidelijk is van hoe diep het materiaal komt en dus hoe oud het is.

Verzamelaar Anton Verhagen is sinds 2005 vrijwel dagelijks te vinden op de zanddepots in de Groote Wielen. Tussen het zand van 8 meter diepte lagen ongeveer duizend uitstekend bewaarde botten van vijftien zoogdieren uit de ijstijd soms letterlijk voor het oprapen. Op de koude droge steppe aan de oude Maas liepen 40.000 jaar geleden neushoorns, mammoeten en wilde paarden rond, ontdekte de werkgroep waarvan Verhagen deel uitmaakt. Uit bewerkte stukken bot is vastgesteld dat ook prehistorische rendierjagers rond die tijd in het gebied hebben geleefd.

De snijkopzuiger stuitte op een tot de verbeelding sprekend gigantisch dijbeen en opperarm van een mammoet. Maar meer informatie nog leverden alle kleine materialen die in een traditionele zuiger zouden zijn vermorzeld.

Paleontoloog Dick Mol noemt bijvoorbeeld het gevonden schedeltje van een Poolvos die 21.890 jaar geleden leefde, de oudste die ooit gevonden is in Nederland. Door de gecontroleerde zuigmethode bleven verder unieke vliegenpoppen in zoogdierbotten bewaard. Voor het allereerst zijn deze broze poppen van de subarctische aasvlieg gedateerd en vastgesteld op ruim 26.000 jaar oud.

Gemeenten, provincies, wetenschappers en hobbyisten kijken met veel belangstelling naar het project in Den Bosch. Anton Verhagen is ervan overtuigd: „Over tien jaar werken alle professionals op deze manier.”

In een boek presenteren Verhagen en Mol volgende week de resultaten van hun werk.

Tweet

 Mail

 Print