Populairder dan ooit

Foto: Capital Photos

"De aanval van de dolleman leverde in Amsterdam een niet onlogisch applaus op. Iedereen is geschrokken en het was duidelijk een uitdrukking van emoties en sympathie. Dat Amsterdam van huis uit een republikeinse stad is, zal de Koningin extra genoegen hebben gedaan", aldus Fasseur. Van Ditzhuyzen: "Als je populariteit van de Oranjes wilt vergroten, is een aanslag het zwaarste middel. Het zijn dan ook slechte dagen voor de republikeinen." Volgens Van Ditzhuyzen was het applaus zowel een waardering voor de Koningin als mens én staatshoofd. "Beatrix is eigenlijk twee in één. Je kunt beiden niet loskoppelen." De Oranje-expert prijst burgemeester Cohen voor de subtiele wijze waarop hij de Koningin complimenteerde. Van Ditzhuyzen: "Hij heeft er goed over nagedacht. Natuurlijk wilde hij het Verzet niet voor het hoofd stoten door de aandacht af te leiden. Toch is het hem gelukt om voor de Koningin iets speciaals te doen."

Cohen zei in het begin van zijn toespraak: "Dit jaar in het bijzonder prijzen we ons gelukkig met Haar aanwezigheid." Vrijwel meteen werd in de menigte een applaus ingezet, dat vervolgens door iedereen werd overgenomen. Het applaus dat de Dam overspoelde, betekende een ongekend moment van saamhorigheid, waarbij veel aanwezigen een glimlach niet konden onderdrukken, ook koningin Beatrix niet. De vorstin was overduidelijk diep geraakt door dit volstrekt unieke gebaar van solidariteit.

Aanvallen

De spontane steun op de Dam heeft volgens Fasseur ook nog een andere psychologische oorzaak. "Het volk voelt heel goed aan dat na jarenlange verbale aanvallen op de Koningin en monarchie een volgende fase is aangebroken, die van de fysieke aanval. De Koningin krijgt jaar in, jaar uit via krantenberichten, commentaren, columns, televisie, cabaretvoorstellingen en toneelstukken allerlei kritiek over zich heen. Daarin staat ze bijna alleen. De fysieke aanval van de dolleman accepteert evenwel niemand, dat is wel duidelijk."

Continuïteit

Beide historici willen niet meteen spreken van een historisch moment tijdens Dodenherdenking. "Dat zal moeten blijken en je kunt het niet los zien van de aanslag in Apeldoorn", stelt Van Ditzhuyzen. "Bijzonder is natuurlijk wel dat je normaal tijdens de dodenherdenking op de Dam alleen strakke, serieuze of verdrietige gezichten ziet. Nu was er opeens haar lach en daarna bij anderen ook." Zij herinnert er verder aan dat de standvastigheid van de koningin Beatrix niet uit de lucht komt vallen. Zij maakte tenslotte al eens eerder een 'verschrikkelijke Koninginnedag' mee. "Tijdens haar inhuldiging in Amsterdam in 1980 woedde buiten een veldslag tussen politie en krakers. Het was een wonder dat daar geen doden bij zijn gevallen. In de Nieuwe Kerk en vanaf het bordes van het Paleis op de Dam was alles zeer goed te volgen. Zij is wat dat betreft wel wat gewend." De monarchie bestaat dan ook bij de gratie van continuïteit, daar zijn vriend en vijand het over eens. "Je kunt daar als monarch niet van afwijken, anders komt de stabiliteit van de monarchie in gevaar. Dus natuurlijk gaat alles gewoon door", besluit Van Ditzhuyzen haar analyse.

Verdiend

Ook de Nederlandse veteranen toonden zich gisteren in het defilé in Wageningen zeer geroerd door de massale steun op de Dam voor koningin Beatrix. "Dit is prachtig. Ze heeft dit echt verdiend na die verschrikkelijke Koninginnedag", aldus de vroegere marinematroos Bert Bennink die nog op Nederlands eerste en enige vliegdekschip Hr.Ms. Karel Doorman werkte. Hij bekeek de steunbetuigingen op de televisie. "Zelf was ik met een oud-collega naar de herdenking bij het ereveld in Loenen. Toen ik de beelden later op de avond op de buis zag, was ik diep geroerd." Dit geldt ook voor de voormalig stoottroeper R. Kroese. De Utrechter roemt het besluit van de vorstin om zich zo snel weer in de openbaarheid te vertonen. "Dat is goed voor de eenheid in ons land. Die lijkt soms ver te zoeken. Maar als je dan dat massale en gemeende applaus op de Dam hoort, krijgt een mens toch nog hoop." Dutchbat III-veteraan Olaf Nijboer noemt de wijze waarop het koningshuis met het drama in Apeldoorn omgaat 'fantastisch'.

"Ik vind dat koningin Beatrix zich met haar komst op de Dam één met de veteranen toont. Ook wij moeten in een oorlogssituatie de volgende dag de deur weer uit, hoewel we bang zijn en daar dus helemaal geen zin in hebben. Onze vorstin doet dat nu ook. Ik heb megarespect voor deze Koningin", aldus de Srebrenica-militair.

 Mail

 Print