Niet WEGGELOPEN, maar VERMOORD!

Vast staat dat Willeke Dost (15) bij haar plotselinge verdwijning bepaald geen onbezorgde tiener was. In haar korte leven maakte het meisje veel ellende mee. Als baby had Willeke haar beide ouders bij een tragisch verkeersongeval verloren. Het noodlot zou haar blijven achtervolgen. Haar oom en tante wilden haar graag in hun gezin opnemen, maar kregen de kans niet. "Artsen bepaalden dat Willeke psychische problemen had vanwege het plotselinge wegvallen van haar ouders. Ze moest per se naar pleegouders zonder kinderen. Verschrikkelijk vonden we het dat we haar niet bij ons mochten houden", herinnert Willekes tante Klaasje zich. Het weeskind werd vervolgens van hot naar her gesleept. Van een opvanggezin kwam ze van het ene in het andere tehuis. Rond haar tiende belandde Willeke bij een 'therapeutische pleegfamilie' in een boerderij nabij Koekange. En weer sloeg het noodlot ongenadig toe. Feiten en omstandigheden waaronder Willeke Dost in de nacht van dinsdag 14 op woensdag 15 januari 1992 als vijftienjarige vanuit die boerderij verdween, wijzen op een misdrijf. Maar volgens Willekes toenmalige pleegmoeder Herna, wier echtgenoot inmiddels is overleden, is de tiener er simpelweg vandoor gegaan. De vrouw leidt dit af uit het feit dat het meisje de dag ervoor "vrolijk en opgewonden" was en snoep aan vriendinnen had uitgedeeld. "Dat deed ze anders nooit. En zo uitgelaten was ze voor haar verjaardag ook. Ze moet dus iets van plan zijn geweest", luidt haar redenering. De Drentse zegt de dinsdagavond ervoor weg te zijn geweest en bij terugkomst 's nacht ziek te zijn geworden. Van aspirine was de vrouw toen naar eigen zeggen "zwaar versuft" geraakt. Haar man en jongste zoon Bart waren die avond wel thuis.

Vreselijk weer

"Hoe laat Willeke 's nachts is weggeslopen, weten we niet", vervolgt de pleegmoeder. "Niemand van ons heeft iets gehoord en onze hond is niet aangeslagen. Mijn man is de volgende ochtend vroeg in haar kamer gaan kijken, want hij zou Willeke vanwege het vreselijke weer naar school brengen. Haar wekker bleek aan te staan, maar was nog niet afgegaan. We zochten er toen niets achter dat ze weg was. Ze moest die dag weliswaar veel later beginnen op school, maar ze had zich een jaar eerder ook al eens in de tijd vergist." Dat een vijftienjarige die pas rond kwart over tien op school moet zijn, al voor dag en dauw uit de veren is, is ongewoon. Maar nog veel vreemder is het dat Willekes pleegouders op dat moment geen alarm sloegen, de school niet belden en 's middags na schooltijd evenmin iets deden. "We gingen ervan uit dat ze bij een vriendin was." Volgens de Drentse belde zij uiteindelijk rond zeven uur in de avond Willekes vriendinnen, de kinderbescherming en toen de politie. Dat laatste blijkt echter niet te kloppen: de politie hoorde pas om kwart over tien die avond over de vermissing. Een echt onderzoek naar de verdwijning kwam nooit op gang. Er werd zelfs geen rechercheteam geformeerd. Dit terwijl de politie wist dat de tiener nauwelijks spullen had meegenomen. Pleegmoeder Herna: "Ze had geen geld, paspoort of haar treinkaart bij zich, maar haar rugzak was wel weg. Net als een foto van haar moeder, één onderbroek, een bh en de donkere winterjas van mijn zoon Bart. Verder was ook Willekes fiets verdwenen." Braaksporen waren er niet in de woning. Volgens de Drentse was de fiets van haar pleegdochter via een deur tussen de woning en schuur bereikt en de buitendeur van binnenuit ontsloten. Het bed op Willekes kamer lag volgens haar opengeslagen en er zou niets vreemds te zien zijn geweest. Om al die redenen kan worden uitgesloten dat Willeke uit haar kamer is ontvoerd en elders is omgebracht. De toenmalige Groningse cold-caserechercheur Dick Gosewehr bestudeerde met oud-politiepsycholoog Harrie Timmerman in 2004 het dossier in deze zaak en onderzocht ook andere scenario's. Gosewehr schreef er vervolgens een analyse voor de Drentse politie over. Terugkijkend zegt Timmerman: "Dossier is een groot woord; processen-verbaal zijn er niet, want de recherche heeft de verdwijning nooit onderzocht. Er bestaan slechts wat mutaties." De mogelijkheid dat Willeke met iemand een afspraak had en door haar afspraak, dan wel onderweg naar die afspraak door iemand is omgebracht, sluiten hij en Gosewehr uit. "Waarom zou zij dan in vredesnaam een foto van haar moeder, een setje ondergoed en een jas van haar pleegbroer meenemen? Bovendien had Willeke volgens haar omgeving geen vriendje of geheime aanbidder." Dat Willeke is weggelopen en -gebleven snijdt evenmin hout. Haar geld, papieren en treinabonnement lagen in haar kamer en het meisje had nauwelijks kleding bij zich. Na 15 januari is niets meer van haar rekening afgeschreven en ondanks alle publiciteit liet Willeke nimmer iets van zich horen. Gosewehr en Timmerman: "Opmerkelijk is verder dat geen mens Willeke die nacht heeft zien fietsen en niemand haar na 15 januari 1992 ooit nog heeft waargenomen." Resteert een misdrijf, het enige reële scenario in deze zaak. Wie precies de dader is, is onbekend. Maar het gedrag van de pleegouders is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk. Ze waarschuwden immers pas laat in de avond de politie, terwijl alle schoolboeken van Willeke 's ochtends op haar kamer lagen, het meisje niet had ontbeten en haar matineuze vertrek niet strookte met de verlate schooldag. En dan zijn er nog opvallende getuigenverklaringen. Willekes pleegmoeder, die dinsdagavond ziek zou zijn geworden, stond volgens een getuige wél een uur lang met haar te praten toen zij thuis werd afgezet. Bovendien viel het deze persoon op dat het buitenlicht boven de schuurdeur, dat normaal gesproken altijd brandde, die avond uit was en de schuurdeur openstond alsof iemand nog met de auto weg was. Buren keken enkele dagen later bovendien raar op toen zij zagen hoe Willekes pleegouders allerlei spullen stonden te verbranden.

Detail

En de verdwenen rugzak, foto, ondergoed, winterjas en fiets, waaruit zou blijken dat Willeke is weggelopen? Dat kan volgens Gosewehr en Timmerman een staaltje 'staging' zijn; het veranderen van het plaats delict met de bedoeling de politie op het verkeerde been te zetten. Belangrijk detail: altijd gebeurt dat door een dader die een bekende is van het slachtoffer. Maar er is meer. De afgelopen dagen voerde deze krant gesprekken met getuigen uit Willekes omgeving. Onafhankelijk van elkaar verklaren zij dat het meisje doodsbang was voor haar pleegfamilie, met name voor haar pleegvader en twee pleegbroers. "Willeke noemde de mannen seksmaniakken. Ik heb een dagboekje van haar gelezen, waarin Willeke heeft geschreven dat zij vaak naar haar stonden te loeren als ze onder de douche stond", aldus haar tante. Volgens Anneke Mioch, moeder van Willekes beste vriendin Geke, verkeerde het meisje kort voor haar verdwijning in grote nood. "Willeke wilde me dringend spreken, omdat ze zwanger zei te zijn en niet wist wat ze moest doen. Ik kon op dat moment niet en sprak af om een week later in alle rust met haar te praten. Zover kwam het nooit. Willeke was na enkele dagen opeens weg." Willekes achternichtje Mandy, een leeftijdsgenoot bij wie zij van jongs af aan vaak logeerde en speelde, benadrukt evenals de twee andere vrouwen dat Willeke diep ongelukkig was bij haar pleegfamilie. "De zeldzame momenten dat ik er ben geweest, vond ik het daar vreselijk. Pas later realiseerde ik me dat Willeke misschien van alles heeft meegemaakt. Toen ze eens bij ons logeerde zaten het matras, beddengoed en haar ondergoed onder het bloed. Zo veel bloed, dat dit onmogelijk van menstruatie kon zijn. Willekes pleegmoeder beloofde haar tante toen om mijn achternicht door een arts te laten onderzoeken. Vraag is of dat überhaupt is gebeurd." Het laatste gesprek met Willeke staat Mandy nog helder voor de geest. "Ze wilde zo graag bij haar tante wonen en was intens verdrietig. We hebben samen hard gehuild. Ik heb haar daarna nooit meer gezien." En dan is er nog een opmerkelijk verhaal van Anneke Mioch over een bedreiging. "Kort na de verdwijning is mijn dochter Geke bedreigd door Willekes pleegmoeder. 'Als jij bij de politie je mond opendoet over Willeke, weten we je te vinden', kreeg mijn dochter te horen. Zegt dat niet genoeg? Ik heb het allemaal aan de politie verteld. Maar ze deden er niets aan." Drie weken na de verdwijning zou Willekes kamer al zijn uitgeruimd. Haar tante: "Volgens de pleegmoeder zou Willeke nooit meer terugkeren. Hoe kon zij dat toen al weten?" De voorbije jaren hebben pleegmoeder Herna's gemoed niet verzacht: "Vriendinnen kon Willeke nooit houden, ze wilde altijd de baas spelen. Tja, ze was een weeskind en dat buitte ze leuk uit..." Politieonderzoek kwam er nooit In april 1992, drie maanden na de vermoedelijke moord op Willeke Dost, verklaarde een Drentse politieagent in deze krant "dat een misdrijf niet kon worden uitgesloten, maar dat de politie er geen touw aan kon vastknopen en de zaak sloot". Logisch gevolg was een grootschalig en diepgravend rechercheonderzoek met onder meer een uitgebreid sporenonderzoek in de boerderij in Koekange geweest, maar dat kwam er nooit. De Drentse politie weigert nu uit te leggen waarom dat niet is gebeurd. Verder weigert de politie commentaar op de vraag waarom in 2004, toen toenmalig cold-caserechercheur Gosewehr in een analyse voor de Drentse recherche klip en klaar vaststelde dat Willeke moet zijn omgebracht, niet alsnog een rechercheonderzoek is gestart. Het resultaat is dat de vermoedelijke moordenaar nog altijd vrij rondloopt.

Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!