Woning journaliste compleet overhoop gehaald

Urenlang doorzochten de rechercheurs de woning: alles werd opengemaakt, beklopt en doorzocht. Formeel op zoek naar specifieke staatsgeheime stukken die waren gelekt door AIVD-bronnen, die tegenover Jolande van der Graaf en adjunct-hoofdredacteur Joost de Haas uit de school zouden zijn geklapt.

De verslaggeefster stond te douchen toen de agenten aanbelden. Ze mocht niet snel even wat andere kleding aantrekken en moest in haar woonkamer plaatsnemen, bewaakt door een agent. Ook werd haar niet toegestaan te bellen met haar ouders om haar zoontje 's middags van school te halen. "Het is alsof ik in een politiestaat leef."

Aan het einde van de middag werd de doorzoeking gestaakt. Toen waren niet de zogenoemde staatsgeheime stukken gevonden en afgevoerd, maar een hele stapel aantekeningen, drie computers en een navigatiesysteem. En dat is vreemd, want justitie had gisterochtend nadrukkelijk gezegd alleen op zoek te zijn naar geheime documenten die de AIVD terug wilde hebben: "Ik wil wel even opmerken dat er echt heel specifiek wordt gezocht naar staatsgeheime stukken. Niet naar andere dingen. Het gaat erom dat wij gewoon sterke vermoedens hebben dat er documenten van de AIVD in haar woning liggen en die willen wij terug hebben. Die horen daar niet", beklemtoonde justitiewoordvoerster Nicolette Stoel.

Maar het openbaar ministerie blijkt hiermee keihard te hebben gelogen. De 'buit' bij de doorzoeking is véél en véél ruimer: computers en papieren. Of het allemaal interessant is, is zeer de vraag, want zelfs een aftandse, niet functionerende laptop uit de garage werd afgevoerd. Zelfs goederen van haar zoontje zitten tussen de in beslaggenomen zaken.

Alle zaken liggen voorlopig nog verzegeld in een kluis bij de rechter-commissaris. Ze worden pas vrijgegeven aan het openbaar ministerie als de raadkamer van de rechtbank hiermee akkoord gaat. De Telegraaf heeft direct formeel bezwaar aangetekend tegen het overhandigen van de spullen aan de rijksrecherche.

Jolande van der Graaf wordt formeel gezien als verdachte van het bezitten van staatsgeheimen. Adjunct-hoofdredacteur Joost de Haas wordt 'niet aangemerkt als verdachte', aldus een justitiewoordvoerster, die stelt alleen harde aanwijzingen te hebben gehad dat in Van der Graafs woning geheime stukken verborgen werden gehouden. De huiszoeking startte om half tien 's ochtends en duurde tot half vier. Binnen de journalistiek wordt schande gesproken van de doorzoeking. Het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren: "Het is ongehoord in een democratie dat een journaliste die gewoon haar werk doet in haar eigen huis wordt overvallen door de overheid", aldus Arendo Joustra, voorzitter van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren.

Veilig

"In een rechtsstaat moeten eerbare burgers zich veilig kunnen weten binnen de muren van hun eigen woning", meent Joustra, hoofdredacteur van weekblad Elsevier. Justitie zou volgens Joustra De Telegraaf juist dankbaar moeten zijn. "Door de publicaties van De Telegraaf weet de geheime dienst dat de eigen organisatie niet waterdicht is. Het is niet erg professioneel om dan vervolgens een journaliste als verdachte aan te wijzen." Journalisten staan niet boven de wet, bevestigt Joustra. "Maar informatie van bronnen moet bij hen wel veilig zijn, anders krijgen ze geen verhalen meer toegespeeld. Tipgevers haken af als een journalist hun anonimiteit niet meer kan garanderen. Zo'n inval tast die garantie aan en daarmee de onafhankelijke positie van de journalistiek. Uiteindelijk bijt de overheid daarmee in haar eigen staart. Want kritische verhalen in de media houden de overheid juist scherp."

De journalistenvereniging NVJ is erg boos over de inval in de woning. Secretaris Thomas Bruning: "Het is onverstandig en een domme zet om op een privé-adres en zonder vooraankondiging binnen te vallen." "Het is schadelijk voor het aanzien van de onafhankelijkheid van de journalistiek. Een journalist moet zijn bronnen altijd kunnen beschermen. Het lijkt alsof de AIVD niets geleerd heeft van eerdere affaires."

Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!