Psychiatrische patiënten volop slachtoffer geweld

Terwijl mensen met een psychische stoornis vaak zelf als ‘gevaarlijk’ en ‘onvoorspelbaar’ worden gezien, blijkt nu uit een eerste verkennend onderzoek dat zij twee tot vier keer vaker slachtoffer worden van geweld dan de ‘gewone Nederlander’.

Deze risicogroep bestaat uit enkele honderdduizenden Nederlanders. Zij lijden aan ernstige psychische stoornissen zoals schizofrenie, andere psychoses, een Posttraumatische Stress Stoornis (ptss) of manische depressiviteit.

„Een aantal van deze mensen verkeert in een vicieuze cirkel, die moeilijk te doorbreken is”, stelt dr. Jaap van Weeghel, vanaf 1 september bijzonder hoogleraar rehabilitatie en maatschappelijke participatie van mensen met ernstige psychische aandoeningen aan de Universiteit van Tilburg.

Van Weeghel baseert zich hierbij vooral op studies uit het buitenland, waar al veel meer onderzoek naar de problematiek is gedaan.

„Mensen, die bijvoorbeeld als kind seksueel zijn misbruikt of op een andere manier ernstig zijn mishandeld, hebben nogal eens een psychische stoornis ontwikkeld. Vooral als de symptomen heel ernstig zijn, leidt dat tot beperkingen en onhandigheden in contacten met andere mensen. Hun afwijkende manier van communiceren zorgt er vervolgens weer voor dat ze een grotere kans lopen opnieuw in lastige situaties terecht te komen.”

Dat kan volgens Van Weeghel ook gelden voor mensen die lijden aan ADHD. „Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat zij vaker dan anderen slachtoffer zijn van geweld. Dat komt doordat zij eerder ondoordacht en impulsief handelen. Maar we moeten nog grondig onderzoek in hoeverre dit ook in Nederland het geval is.”

Zeker is wel dat de omgeving, waarin mensen met een psychiatrische stoornis verkeren, een grote rol. Dit geldt met name voor de groep verslaafden en daklozen met een psychiatrische stoornis. „Vanwege hun leefstijl hebben ze vaak al weinig geld en leven ze in de slechte wijken van de stad, waar de kans om slachtoffer te worden van geweld groter is. Bovendien zorgt de verslaving er zelf vaak voor dat ze in contact staan met dealers en gemakkelijk in de criminele sfeer terecht komen.”

Tot op heden is volgens Van Weeghel in ons land nauwelijks onderzoek gedaan naar het veelvuldige geweld tegen psychiatrische patiënten. „Dat kan ook te maken hebben met stigmatisering van deze groep. Veel mensen zien mensen met een ernstige psychische stoornis eerder als dader dan als slachtoffer van geweld en andere misdrijven.”

Uit de cijfers blijkt echter het tegenovergestelde. In de Verenigde Staten, waar al veel meer onderzoek naar de problematiek is gedaan, blijkt uit sommige studies dat psychiatrische patiënten maar liefst 11 keer zoveel kans maken om slachtoffer van een misdrijf te worden dan de ´gewone´ Amerikaan.

„In Nederland is dat nog niet heel goed onderzocht. We weten dat van de normale bevolking jaarlijks zo´n 5 procent slachtoffer wordt van een geweldsmisdrijf en onze voorstudie laat zien dat dit bij psychiatrische patiënten tussen de 8 en 20 procent ligt. Dat geeft wel aan dat het ook hier zeker een groot probleem is. Maar ik ben wel eens in de ghetto´s van Chicago geweest en daar is Amsterdam Zuidoost niets bij. Bovendien is de gezondheidszorg in de VS niet te vergelijken met die van ons.”

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) organiseert op 3 september in Den Haag een themadag over geweld tegen psychiatrische patiënten. Deze bijeenkomst is direct het startschot voor het grootschalige onderzoek dat de komende jaren wordt gehouden. Hiervoor is een bedrag van 1 miljoen euro uitgetrokken. De resultaten van het onderzoek moeten in de zomer van 2011 bekend zijn.

 Mail  Print

Plaats op: