Treinen nauwelijks sneller na vijftig jaar

Foto: Jos Schuurman

Dat blijkt uit gegevens van het Spoorwegmuseum.

Desondanks ziet NS naast verbetering van het aantal treinritten per uur toch toekomst in hogere snelheid. Tot 2020 zet het spoorbedrijf daarom in op spoorverdubbelingen om meer intercity's met 160 km/uur te laten rijden. Volgens hoogleraar ruimtelijke economie Erik Verhoef, zou, om de trein populairder te maken, eerder gedacht moeten worden aan investeringen in verbetering van de service in de trein.

"Zeker in dit kleine land, waar nog meer tijdwinst moeilijk te halen is. De trein zou ten opzichte van de auto waarschijnlijk vooral aan sympathie winnen door de tijd tijdens de reis meer waardevol te maken. Zelfs als je automobilisten beloont, zoals bij de laatste proef met het spitsmijden, kiezen ze vaak niet voor het openbaar vervoer", zo stelt Verhoef.

Zo is de reistijd van Amsterdam naar Arnhem in al die decennia drie minuten verbeterd. Voor de rit van Amsterdam naar Utrecht is dat vijf minuten. Voor Amsterdam naar Vlissingen zes minuten en naar Maastricht zestien minuten. Dat blijkt uit onderzoek van Max Kohnstamm, marketingspecialist bij SRM Opleidingen en docent aan de HES Amsterdam.

Elektrisch

Omdat NS recent begon te experimenteren met een metroachtig spoorboekje, waarbij de trein vooral vaker rijdt, en ook de miljarden kostende hogesnelheidslijn Hsl-Zuid werd geopend, wilde Kohnstamm die ontwikkelingen in perspectief plaatsen. Hij dook daarom in de archieven van het spoorwegmuseum.

De tijdwinst ging van 1919 tot 1959 ook na introductie van de elektrische motor nog zeer rap. Amsterdam-Leeuwarden verbeterde in die eerste vijftig jaar 1.53 uur en Amsterdam-Vlissingen 2.48 uur. Maar de laatste vijftig jaar bedroeg die reistijdafname vaak maar een fractie van de eerdere verbeteringen.

"Het zegt wat mij betreft ook iets over de wijze waarop de spoorwegen in al die jaren hebben gestreden voor verbetering. Er is wel veel meer asfalt gekomen en Schiphol kon alsmaar uitbreiden, maar de trein bleef duidelijk achter", zegt Kohnstamm.

Buiten de spits om is vervoer met de auto voor veel mensen vaak veruit sneller, zeker van deur tot deur. Inclusief files pakt die vergelijking soms beter en soms slechter uit voor autoliefhebbers, berekende hij.

Eerder al liet ProRail weten dat een reistijdwinst van enkele seconden al snel tientallen miljoenen euro's kost. De rit Leeuwarden-Zwolle met een minuut versnellen, kost ruim 45 miljoen euro.

 Mail

 Print