Q-koorts verspreidde zich in 2007 in Nederland

RIJSWIJK - Deskundigen buigen zich donderdag tijdens een landelijk symposium in Den Bosch over de Q-koorts. Wat is het en wat kun je er tegen doen?

Sinds april worden geiten tegen de Q-koorts gevaccineerd. Foto: POEL, HANS VAN DER

De ziekte wordt veroorzaakt door een bacterie (Coxiella burnetii). De Q komt waarschijnlijk van het woord 'query' dat vraagteken betekent. De verwekker van de ziekte was namelijk lang onbekend. Q-koorts wordt in Nederland vooral verspreid door geiten, maar ook door schapen. Vooral veeboeren, dierenartsen en slachthuispersoneel lopen risico. Maar omdat de bacterie ook via de lucht wordt verspreid, kan in feite iedereen in de buurt van besmette dieren de bacterie oplopen. Zwangere vrouwen en mensen met een lage weerstand (bijvoorbeeld door andere ziekten) zijn extra gevoelig. Aanstaande moeders lopen bijvoorbeeld een licht verhoogde kans op vroeggeboorte of een miskraam.

Q-koorts kwam voor 2007 nauwelijks in ons land voor. Jaarlijks waren er vijftien meldingen van besmetting onder mensen. Sinds 2007 is de ziekte zich plotseling in Nederland gaan verspreiden, eerst in Brabant, inmiddels ook in Limburg, Gelderland, Utrecht en Flevoland.

Een kwart van de mensen die de koorts krijgt, komt in het ziekenhuis terecht. Meestal merken mensen weinig van besmetting. Ze hebben een milde griep. Als ze een ernstiger vorm te pakken hebben, krijgen ze heftige hoofdpijn en hoge koorts. Er bestaat een ernstige chronische vorm van de Q-koorts die een ontsteking van de hartkleppen veroorzaakt. Volgens deskundigen zijn mensen die al problemen met hun hartklep hebben, er vatbaar voor. Genezing kan jaren duren. Mensen kunnen ernstige vermoeidheidsklachten overhouden aan de besmetting met de Q-koorts.

Mensen die contact hebben met geiten en schapen, krijgen het advies hun handen goed te wassen. Voor veeboeren gelden verplichte maatregelen om te voorkomen dat de bacterie buiten de stal komt. Zwangere vrouwen moeten contact met schapen en geiten vermijden. Mensen krijgen daarbij het advies geen rauwe melk te drinken of rauwmelkse producten te eten.

In Australië worden mensen gevaccineerd tegen de ziekte. In Nederland gebeurt dat niet. Volgens deskundigen kleven er veel nadelen aan. Sinds april worden geiten wel gevaccineerd. Het effect wordt volgend jaar merkbaar, verwachten deskundigen.