'We leven niet meer in de jaren vijftig'

Foto: ANP

Koningin Beatrix was vrijdag in haar jaarlijkse kersttoespraak kritisch over virtuele contacten via sms en internet. Technische vooruitgang maakt de mensen onafhankelijker en afstandelijker, zei de vorstin.

„Door de technologie zijn mensen juist meer met elkaar verbonden”, zei Deuze vanuit Bloomington in de Verenigde Staten. Behalve aan de Universiteit Leiden is de wetenschapper ook verbonden aan de universiteit in Indiana.

„Vroeger zaten we een leven lang in dezelfde omgeving. We gingen naar dezelfde kerk, zaten bij dezelfde voetbalclub, trouwden met iemand uit de buurt. Dat is nu anders. Er is welzeker veel verbondenheid. Misschien niet zozeer met onze buren, maar meer op een wereldwijde schaal. Technologie verbindt de mensen met elkaar, maar op een andere manier dan vroeger.”

Deuze ziet dat mensen meer compassie met elkaar hebben dan ooit tevoren. We hebben dan misschien minder contact met mensen uit de straat, maar we schrijven ons massaal in om vrijwilligerswerk te doen. We geven veel geld aan goede doelen en er zijn meer mensen dan ooit die zich inzetten voor projecten in de ontwikkelingssamenwerking. „Wat dacht je van het WK voetbal, volgend jaar in Zuid-Afrika? Nederland zal dan weer helemaal oranje zijn. Dat 'wij-gevoel' is er zeker.”

„Op spreken zonder respect wordt niemand meer afgerekend”, zei de koningin over de agressieve taal die op sommige internetsites wordt gebruikt. Ook Deuze keurt deze vorm van communicatie af. „Maar met diezelfde anonimiteit maken we met elkaar een wereldwijde schat van kennis, kijk maar naar Wikipedia. Ook stelt die anonimiteit ons in staat om met anderen te kunnen praten over problemen waarmee we thuis niet terecht kunnen. Denk aan Marokkaanse jongeren die op internet over onderwerpen als homoseksualiteit kunnen praten.”

De politiek heeft een paradoxale band met de media, vindt Deuze. „Aan de ene kant roepen politici te pas en te onpas dat we ons moeten wapenen tegen de slechte invloed van de media; daar worden miljoenen euro's aan onderwijsgeld in gepompt. En we moeten oppassen met wat we uitspoken op internet. Tegelijkertijd zit een minister als Maxime Verhagen voortdurend te twitteren en voeren politieke partijen een groot deel van hun verkiezingscampagnes via het internet.”

Gevaren ziet Deuze welzeker, maar die zijn van een andere orde dan hoe de koningin hen ziet. „Wat mij irriteert is de manier waarop we ons online neerzetten. Mensen zetten alleen perfecte foto's van zichzelf op netwerksites als Hyves en Facebook. Mijn studenten in Amerika vertellen mij dat ze zich op feestjes zodanig gedragen dat er goede foto's van hen op internet verschijnen. Zo worden we een soort voortdurende reclamecampagne van onszelf.”

 Mail

 Print