Zware kritiek op knullige controle

Beveiligers en ex-beveiligers schetsen een verbijsterend beeld van de situatie op de F- en G-pieren van Schiphol, waarvandaan de vluchten naar de VS vertrekken. De verscherpte controle naar aanleiding van '11 september' bestaat volgens hen slechts uit de inzet van extra medewerkers die van toeten noch blazen weten. G4S, dat voor deze vluchten de ondervragingen, röntgenscans en fouilleringen verzorgt, weigert elk commentaar.

Dat de beveiligers niet eerder alarm sloegen, is volgens hen het gevolg van de geheimhoudingsplicht waarvoor ze moesten tekenen. Nu, na het incident tussen Amsterdam en Detroit, willen ze niet langer zwijgen. "Het algemeen belang is groter dan mijn persoonlijk belang", legt Belinda Kreugel uit, die tot voor kort bij G4S werkte. "Er zijn daar zó veel dingen die niet kloppen. De risicovluchten op Amerika worden gecontroleerd door beginnelingen, uitzendkrachten met een beveiligingsdiploma waarmee je net aan winkelbeveiliger mag zijn. In een opleiding van twee weken wordt je geleerd hoe je moet fouilleren en hoe je een pistool kunt herkennen op röntgenbeeld, en dat is het dan.

Geen vervolgcursussen, geen bijscholing. Driekwart van de mensen is nog geen jaar in dienst. Daarna worden ze te duur. Niemand mag dat weten. Schiphol Airport wil heel graag weten waar de fouten zitten, maar wij hebben zwijgplicht."

"Ik was binnen twee maanden al 'vluchtverantwoordelijke'. Dan leid je de controle voor zo'n grote vlucht naar Amerika, uitgevoerd door twee ploegen van vijf man. Je wilt niet weten hoe amateuristisch dat gaat. Ze kijken niet naar de persoon die aan boord gaat. Als iemand explosieven op zijn benen heeft geplakt, dan zie je dat aan zijn broek, aan zijn manier van lopen. Maar die beveiligers zijn alleen geprogrammeerd op die piep van het detectiepoortje."

Meerdere ex-Schipholbeveiligers schetsen een dramatisch beeld van bewaking. Een van hen stelt dat onder bewakers lieden waren die sympathieën hadden voor islamitische terroristen. "Onder mijn collega's zaten vrienden van Samir A."

Gejuich

"Ik zag wat er zich afspeelde onder bewakingspersoneel tijdens de aanslag op 11 september. In de wachtruimte van de 'security-members' ging een luid gejuich op van moslimcollega's. Hiervan waren meerdere oud-collega's getuige. Er was een staande ovatie. Samen met andere collega's heb ik hierover nog een klacht ingediend bij marechaussee." Ook leidinggevenden zijn zéér kritisch over het niveau van de bewakers. Eén van hen: "Na een kleine week 'opleiding' worden nieuwelingen in het diepe gegooid en staan dan op een hoogst verantwoordelijke post, zonder praktijkervaring en begeleiding van meer ervaren mensen." Zijn kritiek lijkt een parlementair onderzoek waard: "In de beveiliging word je bijna gedwongen tot het structureel verrichten van overwerk, zestig uur per week, twaalf uur per dag. Het werk is zwaar onderbetaald. De kwaliteit van de hulpmiddelen laat te wensen over. Er werken te veel bedrijven aan de veiligheid en ze werken allemaal langs elkaar heen, met allemaal verschillende voorschriften en richtlijnen."

Weekendabonnement?