Ter Horst: wereld aan ramp ontsnapt

Akerboom en Ter Horst Foto: Reuters

"De wereld is aan een ramp ontsnapt als je denkt wat er had kunnen gebeuren op de vlucht, hoeveel mensen overleden zouden zijn. De aanval is professioneel voorbereid maar amateuristisch uitgevoerd", zei Ter Horst. Ze kwam met de eerste uitkomsten van het onderzoek door de AIVD, Openbaar Ministerie en Marechaussee.

Ter Horst wil zich aansluiten bij de lof die vice-president Wouter Bos overbracht aan Jasper Schuringa, die de terrorist in het vliegtuig overmeesterde. Ook koningin Beatrix heeft haar waardering uitgesproken voor het moedige optreden van Schuringa.

Dreigingsniveau

De mislukte aanslag op de vlucht van Schiphol naar Detroit is geen aanleiding om het dreigingsniveau in Nederland aan te scherpen. Dat blijkt woensdag uit een persconferentie van minister Guusje ter Horst (Binnenlandse Zaken).

Eerder deze maand werd het niveau van de algemene terroristische dreiging in Nederland verlaagd van 'substantieel' naar 'beperkt'. Daartoe werd besloten na een dreigingsanalyse van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb).

Voor de luchthavens geldt naast het algemene dreigingsniveau nog het zogenoemde alerteringsniveau 'lichte dreiging'. De mislukte aanslag op 25 december toont volgens Ter Horst aan dat dat gerechtsvaardigd is.

Volgens Ter Horst zijn we ontsnapt aan een aanslag met ernstige gevolgen. "Toch moeten reizigers zich niet laten afschrikken. We moeten niet toegeven aan angst, dat is precies wat terroristen willen. We zullen alle maatregelen treffen om het vor iedereen zo veilig mogelijk te maken."

Nigeriaan niet bekend in NL

Er zijn geen bewijzen voor dat de 'bom-Nigeriaan' zijn explosieven op Schiphol heeft aangebracht, aldus Erik Akerboom, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding. Het gebruikte exoplosief was volgens de minister niet zonder risico zelf voor te bereiden en niet makkelijk om te maken. De werkwijze en de springstof zijn bekend van eerdere aanslagen.

Voor de Nigeriaan was de vlucht via Schiphol de eerste mogelijkheid om naar Detroit te vliegen, aldus Ter Horst. Bovendien waren er meerdere passagiers op de beruchte vlucht met hetzelfde reisschema. De route die de man volgde - vanuit het Nigeriaanse Lagos via Schiphol naar Detroit - wordt ook als gebruikelijk gezien.

Volgens Ter Horst zijn op Schiphol de juiste veiligheidsprocedures gevolgd. De verdachte staat volgens haar wel op een lijst van de Verenigde Staten met ongeveer 50.000 namen, maar die wordt niet uitgewisseld met Nederland. Ondanks de lijst had de Nigeriaan ook een geldig visum voor de VS en hebben de Amerikaans autoriteiten toestemming verleend aan de luchtvaartmaatschappij om hem op 25 december te vervoeren zonder daarbij om extra beveiligingsmaatregelen te vragen.

De verdachte had een geldig visum voor de Verenigde Staten. Tijdens zijn transfer op Schiphol heeft hij het gebied niet verlaten, hij bracht een paar uur door in de lounge. Er loopt nog onderzoek naar wat er is gebeurd in de periode dat de verdachte in de internationale lounge verbleef van de luchthaven Schiphol. Zo zou hij daar contact hebben gehad met een andere man.

In het douanegebied is hij opnieuw door een detectiepoortje gegaan en toen is niets aangetroffen. De man was niet bekend bij de Nederlandse autoriteiten. Het is ook niet vastgesteld dat hij eerder in ons land was.

De uitkomsten van het onderzoek laten nog maanden op zich wachten. Er loopt nog onderzoek naar onder meer eventuele handlangers en camerabeelden op Schiphol worden geanalyseerd.

Bodyscans

Binnen drie weken worden vijftien bodyscans ingezet. Alle luchtreizigers naar de VS krijgen daarmee te maken. Op de luchthaven Schiphol staan al vijftien van deze apparaten, maar die werden op Amerikaanse vluchten niet ingezet. Volgens Ter Horst wilde de VS dat zelf niet.

De scanners gaan gebruikt worden zonder dat er menselijke tussenkomst voor nodig is. De computer checkt op onregelmatigheden en als die gevonden zijn dan wordt dat doorgegeven aan iemand die de persoon kan visiteren.

Ongeveer de helft van de vijftien bodyscans moet nog aangepast worden, zodat voortaan een computer de mensen controleert. Om de privacy beter te waarborgen wordt pas bij een geconstateerde afwijking een beveiliger ingeschakeld om te fouilleren. Maar ook als alle vijftien bodyscans inzetbaar zijn, kunnen niet alle passagiers naar de VS ermee gecontroleerd worden. Daarom blijft fouilleren volgens Ter Horst altijd nodig.

Ook wordt op verzoek van Nederland in Europees verband begin 2010 gesproken over de inzet van bodyscans. Ter Horst zei dat ze „zeker” graag ziet dat de bodyscans in heel Europa worden ingevoerd. Er is nog discussie over de privacy. De minister benadrukte dat zij van de stroming „veiligheid boven privacy” is.

Volgens Ter Horst moet ook de regering zich nog buigen over een bredere inzet van de bodyscans in Nederland. Daarvoor zijn naar schatting zestig apparaten nodig. Dat kost volgens de bewindsvrouw ongeveer 10 miljoen euro.

Tweet

 Mail

 Print