'NIET VERDRONKEN, MAAR VERMOORD!'

Tariq Chatta

Leon Groeneweg

"O mijn god, nu ga ik er ook aan! Nu ben ík aan de beurt, want nu sta ik boven aan hun lijst. Let maar op, mama. Dit overleef ik niet!" Het was enorme paniek die de Schiedamse tiener Leon Groeneweg drie jaar geleden in de greep hield. Zijn moeder, Marijke, was erbij en stond met de handen in het haar. Bevend als een riet had ze haar zoon aangehoord. Daarna was Leon in onbedaarlijk huilen uitgebarsten en urenlang ontroostbaar gebleven. De toen net 18-jarige jongen was bang. Doodsbang om te worden vermoord.

Minuten eerder had Marijke een telefoontje gekregen van een jongere neef. Een leeftijdsgenoot van haar zoon van wie later bleek dat hij aan het hoofd staat van een gewelddadige jeugdbende waarin ook Leon was beland. Of ze haar zoon iets wilde doorgeven, had hij gevraagd. Zijn boodschap: Tariq is dood in het water gevonden, zijn benen vastgebonden met een jas. 'Leon weet wel waarom', had het neefje er schamper aan toegevoegd.

Spelende kinderen waren die dag, 14 januari 2007, tussen de Schiedamse wijk de Akkers en de Harreweg daadwerkelijk op het lichaam van Tariq Chatta gestuit. De 19-jarige Schiedammer lag voorover in het water. Hij was gekleed, maar zijn jas zat om zijn benen. Tariqs inhaler, zijn huissleutels en een van zijn schoenen waren weg. Zijn portemonnee zat in zijn zak en zijn gouden ketting en ringen had de jongen nog om. Opvallend waren de paarsblauwe bloeduitstorting en deuk op zijn voorhoofd.

Tariq Chatta en Leon Groeneweg hadden elkaar goed gekend vanwege hun werk bij een supermarkt. Leon vulde er vakken, Tariq volgde een opleiding tot filiaalhouder. De iets oudere Tariq had vaak medelijden met Leon en kwam voor hem op als de jongen weer eens problemen had met zijn neef en diens kompanen. "Dat was typisch mijn broer", kijkt Sabina Chatta terug. "Een vrolijke, leuke vent die niet tegen onrecht kon. Ook fysiek was hij erg sterk. Hij had een korte nek omdat hij een paar wervels miste. Maar vanwege het jarenlange trainen voor judo stond hij z'n mannetje."

Tariq was de nacht voor zijn dood nog gaan stappen. Net als zijn zus was hij op een feestje van de hockeyclub geweest. Sabina: "Hij was vrolijk en uitgelaten toen mijn vriendinnen en ik daar rond twee uur vertrokken. Om kwart voor vijf die ochtend belde Tariq me nog wakker. Hij had met vrienden staan kletsen en een ruzie gesust. Hij zou naar huis komen. Mijn broer klonk heel gewoon en zeker niet verward of dronken. Toen mijn ouders en ik die ochtend wakker werden, was er geen spoor van hem. Zijn bed was onbeslapen, Tariq was nooit thuis aangekomen."

Politie en justitie hadden hun oordeel snel klaar. De jonge Schiedammer had aan de waterkant staan plassen, moest zijn gestruikeld en daarna in de sloot zijn getuimeld en verdronken. De jas had volgens de politie om zijn middel geknoopt gezeten en was naar beneden geschoven waardoor Tariq was gevallen. 'Doodsoorzaak is verdrinking', staat in een proces-verbaal. En verder: 'Er is verklaard dat Tariq vlak voor zijn dood alcohol had genuttigd. Hij stond bekend als iemand met een alcoholprobleem'. Een gevalletje verdrinking van een beschonken jongen. Daarmee was de kous voor politie en justitie af.

Volgens Tariqs familie klopt er niets van die uitleg. "Hij dronk heus wel wat, maar hij had zeker geen alcoholprobleem en hij was die nacht niet dronken. Tariq kon goed zwemmen, het is ondenkbaar dat hij in een amper 75 centimeter diepe sloot zou verdrinken. Evengoed geloven we niet dat hij op een donkere plek stond te plassen, terwijl hij een bloedhekel had aan duisternis en maar een paar minuutjes van huis was." Niet lang na het drama ontving de familie Chatta een anonieme brief. Daarin staat dat Tariq vlak voor zijn dood belde met iemand bij wie hij grote schulden zou hebben gehad. Een kennis van hem had zich bij de politie gemeld. Maar hij zou nooit officieel als getuige zijn gehoord.

Met oud-rechercheur Dick Gosewehr en voormalig politiepsycholoog Harrie Timmerman nam deze krant de verdachte dood van Tariq onder de loep. Dan blijkt nog veel meer niet in de haak. Tariq zou een plas hebben gedaan, aldus de politie, maar toen hij werd gevonden, zat zijn gulp dicht. Verder meent de politie dat Tariq het warm had en daarom zijn jas had uitgetrokken. Dat, terwijl het die nacht slechts 3 graden Celsius was. Ook de verklaring dat de jas naar beneden was gezakt, deugt niet. Het jack had dan losjes moeten zitten, want onderbenen zijn smaller dan een middel. Toen Tariq werd gevonden, zat de jas strak om zijn schenen. De houding van zijn verstijfde lichaam is ook al vreemd. Tariq lag evenwijdig aan de wal, zijn linkerarm gestrekt langs zijn lichaam, zijn rechterarm gekromd naar beneden. Alsof hij bij zijn overlijden op vaste ondergrond op zijn zij had gelegen.

Tal van cruciale vragen zijn nooit beantwoord omdat het OM niet eens gerechtelijke sectie toewees. Het lichaam werd alleen even bekeken door een lokale schouwarts. Onvoorstelbaar feit is dat daardoor zelfs onbekend is hoe laat Tariq precies overleed. Twijfel is er ook of de wond op zijn hoofd wel ná de dood was ontstaan, zoals de schouwarts beweert. Volgens die arts stierf Tariq door 'verdrinking of hartstilstand' door het koude water. Het Forensisch Medisch Expertisecentrum van de GGD in Amsterdam veegt echter de vloer aan met die conclusie. 'De toedracht van het in het water raken en de oorzaak van het overlijden zijn onduidelijk. Dat had duidelijker in het schouwverslag moeten staan. Sectie om de precieze doodsoorzaak te achterhalen had hier voor de hand gelegen', is de vernietigende conclusie.

De familie Chatta kreeg ook later nul op het rekest bij recherche en OM. "Men heeft nooit onderzoek willen doen, terwijl wij ervan overtuigd zijn dat Tariq is omgebracht." Oud-politieagenten Gosewehr en Timmerman komen tot dezelfde slotsom: moord. "Er is vermoedelijk sprake geweest van meerdere daders, want een getrainde judoka is niet makkelijk in bedwang te houden. Het lijkt erop dat zij de jas bewust om zijn benen knoopten en Tariq ombrachten door hem onder water te houden. De stand van het lichaam doet vermoeden dat hij ergens lag en later in het water is gegooid."

Leon Groeneweg zou zich evenmin bij de verdachte dood van zijn vriend en beschermer Tariq neerleggen en ging op zoek naar de ware toedracht. Uiteindelijk kwam zijn eigen voorspelling uit, want Leon zou dat niet overleven. Ook hij werd morsdood en drijvend in water aangetroffen. Door toedoen van de bende van zijn neef? De Schiedamse politie legde ooit in een rapport vast hoe deze groepering tekeer gaat. 'Er is sprake van verhoogde groepsdruk als het gaat om vertrouwelijkheid binnen de drugsscene. (...) Geweld in de vorm van bedreigingen en mishandelingen is geen uitzondering. De groep waarmee Groeneweg omging, maakt gebruik van drugs en alcohol. Uit verklaringen blijkt dat harddrugs de normaalste zaak van de wereld zijn', staat in dat proces-verbaal.

Leon vertelde zijn moeder en stiefvader dat de bende zich ook aan inbraken en groepsverkrachtingen schuldig maakte. "Zelf werd mijn zoon aantoonbaar afgeperst door zijn neef en de groep testte regelmatig drugs op hem uit", weet Marijke. De print van een msn-gesprek van januari 2008 tussen Leon en zijn neef toont aan dat de jongen destijds maar liefst negen keer met de dood werd bedreigd. 'Kom nou maar dat geld brengen', schreef Leons neef met toevoegingen als: 'Jij gaat dood', 'ik ga je schieten' en 'ik snijd je kankerkeel door'.

In juni dat jaar hakte Leon desondanks de knoop door en stond hij op het punt verklaringen bij de politie af te leggen. Marijke: "Hij wist toen wie Tariq vermoord heeft. Letterlijk zei hij: 'Mijn neef en zijn vrienden hebben het gedaan. Ze zijn op hem gaan zitten en hebben hem net zo lang vastgehouden tot hij dood was. Daarna hebben ze hem als een hond achtergelaten'." De Schiedammer zou op 5 juni naar zijn huisarts gaan en wilde daarna alles aan de politie vertellen. Maar zover zou het nooit komen. Want die dag verdween Leon Groeneweg spoorloos.

Marijke heeft haar zoon, ondanks wanhopige zoekacties, niet meer kunnen zien of spreken. Tien dagen later, op zondag 15 juni, vonden badgasten zijn lichaam in het Brielse Meer. Drijvend in ondiep water. Vlak bij een strandje van een camping bij Oostvoorne, waar leden van de Schiedamse bende vaak bivakkeerden. Leon droeg alleen een onderbroek en T-shirt. Zijn huisarts noemt het in een rapport opvallend dat alleen het hoofd en niet het lichaam was opgezwollen. Na sectie stelde het NFI vast dat Leon een week eerder, rond 8 juni, was overleden en dat sporen van drugs in zijn lichaam zaten. Doodsoorzaak was volgens het NFI verdrinking.

Maar net als in de zaak- Chatta zijn er verdachte feiten en omstandigheden die politie en justitie tot nu toe nooit onder ogen wilden zien. Op 12 juni vertelden agenten aan Leons ouders dat er jongeren uit de groep waren die zeiden dat zij ook in de dagen ná 8 juni nog contact hadden met Leon. Maar Leon leefde toen niet meer. De politie kwam na de sectie kennelijk niet op het idee dat deze lieden waarschijnlijk iets in scène wilden zetten. Bovendien is het volgens Gosewehr en Timmerman aannemelijk dat Leons lijk dagenlang elders verstopt is geweest. Op de plek waar hij werd gevonden, is er nauwelijks stroming. En de dagen voor de lugubere vondst had de politie uitgebreid in een helikopter boven het Brielse Meer gevlogen maar nergens een lichaam gezien. Dat, terwijl een stoffelijk overschot met die temperaturen al na twee, hooguit vier dagen gaat drijven. Kennelijk was dit de politie wel opgevallen. "Een rechercheur zei dat het lichaam van Leon verplaatst moet zijn geweest. Maar volgens hem had het geen zin om de groep van Leons neef te gaan ondervragen, omdat die jongens toch niets zouden zeggen", aldus Marijke.

Een wel heel makkelijke manier om een moordonderzoek in de kiem te smoren. Dat terwijl er veel meer aanwijzingen voor een misdrijf zijn. Toen Leon werd gevonden, had hij alleen wat onderkleding aan. Volgens de politie was hij oververhit geraakt door amfetaminegebruik en had hij zich uitgekleed om in het water af te koelen. "Dan hadden campingbewoners de volgende ochtend zijn spijkerbroek, sokken en schoenen moeten vinden", stellen Gosewehr en Timmerman. "Niemand heeft de spullen echter ooit nog gezien. Het heeft er alle schijn van dat anderen Leon hebben uitgekleed en zijn kleding hebben laten verdwijnen om het op een zwempartij te laten lijken."

Stuitend is ook dat de politie volledig voorbij ging aan de alarmerende getuigenverklaringen over de avond van 7 juni, de aanloop naar Leons dood. Diverse campinggasten zagen hem met andere jongeren, doodsbang en schreeuwend dat hij vermoord zou gaan worden. De politie weet eveneens dat Leons neef enkele dagen later aan een familielid vertelde dat de jongen half ontkleed op de camping had rondgerend. Daderkennis, want dat kon iemand die er niet bij was geweest destijds onmogelijk weten. Veelbetekenend is dat hetzelfde gezelschap ook in de nacht van 14 op 15 juni, slechts uren voordat Leons lijk werd ontdekt, op de camping was. Wat deden zij daar? Het lichaam verslepen? En hoe kon Leons neef toen aan een vriend de plek laten zien 'waar het met Leon was gebeurd' terwijl het slachtoffer nog gevonden moest worden?

Zelfs verklaringen van Marijke over Leons gedrag na de dood van Tariq en zijn verhaal over wie Tariq moet hebben vermoord, veegde de politie achteloos van tafel. Net als bij de zaak- Chatta zijn recherche en justitie uiterst onvolledig geweest in hun onderzoek. Gosewehr en Timmerman: "Er is weinig steun voor hun standpunt dat Leon slachtoffer werd van een gewone verdrinking. Veel aannemelijker is het dat bekenden van hem verantwoordelijk zijn voor Leons dood. Zij zijn door getuigen met hem op de camping gezien, hebben geprobeerd het tijdstip van overlijden te camoufleren door het lichaam verborgen te houden en verstrekten valse informatie aan de politie waardoor het leek alsof Leon dagen later nog in leven was. Voldoende aanwijzingen voor een diepgravend rechercheonderzoek, lijkt ons."

Daar komt nog een verklaring bij van een getuige die zich afgelopen week bij De Telegraaf meldde en over ronduit schokkende informatie beschikt die naadloos aansluit. Enkele passages uit die verklaring: 'Als Leons neef dronken of stoned is, roept hij altijd: 'Wie praat, gaat eraan'. Binnen de groep is bekend dat hij Leon samen met een ander ombracht. Ze haalden Leon daarna uit het water, sloegen hem nog in zijn gezicht. Een ander drukte op Leons borstkas, maar hij was al dood. Verteld wordt dat hij eerst in een put verstopt was. Toen ze wisten dat de politie met een helikopter ging zoeken, hebben ze hem weer in het water gelegd om geen problemen te krijgen. Ook Tariq is vermoord omdat hij over drugshandel van een van de jongens had gepraat. Ik hoorde Leons neef daarover zeggen: 'Die jongen is nog goed terechtgekomen, hij is bij zijn zwakke plek gepakt. Zijn nek'. Een ander zei: 'Ze hebben Tariq op zijn zwakke plek gepakt en het water ingeduwd'.'

De Rotterdamse advocaat Gerard Aberson heeft namens de nabestaanden inmiddels de top van justitie ingelicht over de bevindingen van deze krant. Het OM in Rotterdam vindt dat in het verleden "nogal wat onderzoek is gedaan" in de zaak van Leon en ziet geen aanknopingspunten voor een misdrijf. "De bevindingen van de patholoog passen bij dood door verdrinking. Een andere doodsoorzaak was niet aanwijsbaar." Op Tariq werden volgens het OM evenmin sporen van geweld gevonden. Waarom niet eens sectie op Tariqs stoffelijk overschot is verricht, weigert justitie te zeggen.

Weet u meer: oldcaseteam@telegraaf.nl

 Mail

 Print