Paniek bij herdenking

Foto: Foto Anko Stoffels

Foto: Ronald Bakker

Foto: ANP

Foto: ANP

Een man begon uit het niets heel hard te schreeuwen waarop grote paniek ontstond. De amokmaker, die was uitgedost als een orthodoxe jood met een hoed op en pijpenkrullen, kon direct worden aangehouden. Wat hij schreeuwde is onduidelijk maar ging volgens korpschef Welten ,,door merg en been''. Het gaat om een 39-jarige Amsterdammer die vaker veroordeeld is.

Er zijn 63 gewonden vallen, waarvan niemand zwaargewond. Welten noemde het een voordeel hierbij dat er hekken zijn geplaatst als afzetting, ,,deze vallen om, dus mensen kunnen wegkomen.''

Zie hier de beelden van RTL

De koninklijke familie, die tijdens de verwarring snel werd weggeleid, kwam na 4 minuten weer naar buiten om de ceremonie te hervatten. Koningin Beatrix en haar gevolg werden ontvangen met applaus.

Volgens ooggetuigen was een grote groep mensen van schrik in beweging gekomen nadat iemand in het publiek begon te schreeuwen. "Dat was een orthodox-Joods uitziende man, zo'n type met krullen, die eerst liep te bellen, en daarop werd aangesproken. Toen begon de man als een dolle te schreeuwen, ter hoogte van Madame Tussauds. Een andere omstander sloeg de man, waarschijnlijk om hem stil te krijgen, waarna de schreeuwende man meteen door de politie werd afgevoerd. En toen ontstond pas de paniek,'' aldus een Amsterdamse die vlak naast de oorzaak van het rumoer stond. De paniek leidde uiteindelijk tot het omvallen van dranghekken en gewonden.

Beeld: Alexander Klöpping

Ook Telegraaf-columniste Selale Dogan was ooggetuige van de kettingreactie: "Ineens begon een man twee meter voor mij heel hard te schreeuwen." Dogan zag een andere man in reactie op het geschreeuw bovenop de man springen. "Iedereen om me heen reageerde angstig en gespannen. Meer mensen begonnen te schreeuwen en duwen. Mensen probeerden weg te komen van de plek waar we stonden - een grote chaos ontstond. Niemand wist echter wat er exact aan de hand was."

Ook ooggetuige Fenna Breitbarth stond vlakbij en hoorde een man van 'een jaar of veertig' schreeuwen. "Iedereen raakte in paniek." Ze werd met een groep vriendinnen tegen een muur gedrukt door de mensenmassa. "Kleine kinderen werden omvergelopen, ik ben mijn schoen kwijt."

Premier Balkenende sprak na afloop van de ceremonie van een bewuste poging om de herdenking te verstoren.

In Amsterdam was tijdens de nationale herdenking een noodverordening van kracht. Ook had de gemeente de omgeving van de Dam tot veiligheidsgebied benoemd, waardoor onder meer de politie meer bevoegdheden krijgt om de openbare orde te bewaken. De maatregelen gelden ook voor het 5 meiconcert op de Amstel.

Voorafgaand aan de stilte legden de koningin en de prins een krans bij het Nationaal Monument. Duizenden belangstellenden woonden de dodenherdenking in de hoofdstad bij. Ook werden na de twee minuten bloemenkransen neergelegd door onder anderen vertegenwoordigers van diverse organisaties van oorlogsgetroffenen, de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, een afvaardiging van de ministerraad en de waarnemend burgemeester van Amsterdam.

De 16-jarige Luc Stefelmanns, winnaar van de poëziewedstrijd Dichter bij 4 mei, droeg een gedicht voor. Daarna sprak demissionair premier Jan Peter Balkenende over Miep Gies, de helpster bij de onderduik van Anne Frank en de andere bewoners van het Achterhuis. Zij stierf enkele maanden geleden. Gies beschouwde zichzelf niet als een held maar omschreef haar geschiedenis als 'het verhaal van hele gewone mensen in een buitengewoon verschrikkelijke tijd'. En dat het ook aan alle gewone mensen is te voorkomen dat een vergelijkbare periode terugkeert.

„Die gewone mensen, dat zijn wij”, aldus de demissionair premier. „Wij houden de herinnering aan alle Nederlandse slachtoffers levend. Aan de weerloze burgers die omkwamen door vervolging, gebrek en geweld.”

 Mail

 Print