Klink blijft toch onzekere factor

Ab Klinks politieke positie is weliswaar ernstig verzwakt, maar hij kan nog altijd roet in het eten gooien bij het voornemen om te komen tot een rechts kabinet van VVD, PVV en CDA, zo wordt in christendemocratische kring gewaarschuwd. De bezweringsformule waarmee de fractie de rijen wist te sluiten, was wat dat betreft een vlucht naar voren. "Je probeert te overleven. Anders valt de partij uit elkaar", aldus een ingewijde. "Maar er is niet echt nagedacht over de langere termijn."

Indien de onderhandelingen over een rechts kabinet komende week alsnog slagen, zal de CDA-fractie zich moeten uitspreken over het conceptregeerakkoord. Dat geschiedt met meerderheid van stemmen, waarna het partijcongres op zijn beurt een oordeel velt. Daarna moet de fractie een definitief standpunt innemen.

Hoewel Klink een fiat dus niet kan tegenhouden, kan zijn stem toch doorslaggevend zijn omdat de coalitie in de Tweede Kamer steunt op de krapst denkbare meerderheid van 76 van de 150 zetels. Zonder Klink is die meerderheid weg. Door zowel Klink, als de twee andere dissidenten Ferrier en Koppejan, is gezegd dat ze het eindresultaat van de formatieonderhandelingen op de inhoud zullen toetsen.

De kans dat Klink zich alsnog achter het regeerakkoord schaart, wordt in het CDA evenwel niet erg groot geacht, al zal de druk na groen licht van het partijcongres zeker fors zijn. "Een kleine negentig procent van het regeerakkoord was al klaar", zegt een bron. Klink zal dus waarschijnlijk niet in positieve zin verrast kunnen worden door het verdere verloop van de onderhandelingen.

Landsbelang

De hamvraag is dan of Klink zijn zetel in dat geval opgeeft, of uit de CDA-fractie stapt en alleen doorgaat in de Kamer. Bij het crisisberaad zou Klink de afgelopen dagen in die richting hebben gehint door te suggereren dat het landsbelang boven het partijbelang gaat.

Het risico bestaat dat ook Ferrier en Koppejan dan volgen. In dat scenario is zelfs de steun voor een rechts kabinet van de SGP, met twee zetels, onvoldoende om weer op 76 zetels uit te komen. Dat zou het einde van een rechtse coalitie betekenen voordat het uit de startblokken is gekomen.

Het EK-abonnement, 6 weken € 20,-!