Nieuw kabinet ver weg na stranden 'rechts'

Mark Rutte.

VVD-leider Mark Rutte wil het initiatief in handen houden en nu zelf een conceptregeerakkoord schrijven, waarbij andere partijen zich kunnen aansluiten. Rutte, leider van de grootste partij, sluit daarvoor niemand uit, ook de PVV niet. Volgens de VVD-leider weet hij genoeg van de posities van andere partijen om wat op papier te kunnen zetten. Het CDA ziet dat wel zitten.

De PvdA ruikt echter met het mislukken van een rechts kabinet haar kans. PvdA-leider Job Cohen wil samen met de VVD de handen ineenslaan. De VVD heeft 31 zetels in het parlement, de PvdA dertig. De SP wil kijken naar een coalitie zonder de VVD. GroenLinks wil nog steeds paars-plus proberen en D66 ziet het liefst dat een informateur aan het werk gaat die boven de partijen staat.

Zaterdag biedt informateur Ivo Opstelten aan koning Beatrix zijn eindverslag aan van de poging met VVD, PVV en CDA een kabinet te vormen. Het streven was een minderheidskabinet van VVD en CDA, dat op gedoogsteun zou kunnen rekenen van de PVV. De afgelopen 3,5 week waren de partijen naar eigen zeggen ver gevorderd.

De crisis in de CDA-fractie gooide echter voor PVV-leider Geert Wilders roet in het eten. Met de aanwezigheid van drie potentiële dissidenten heeft Wilders er onvoldoende vertrouwen in dat straks alle 21 CDA-Kamerleden een akkoord zouden steunen en de samenwerking een succes zou worden. De drie partijen zouden samen in het parlement kunnen rekenen op de steun van een nipte meerderheid van 76 zetels.

De afgelopen dagen ontstond een crisis in het CDA, omdat medeonderhandelaar Ab Klink niet langer wilde praten met de PVV. In een brief zette hij zich flink af tegen Wilders. Klink werd door twee CDA-Kamerleden gesteund. De crisis werd bezworen, maar volgens Wilders is het vertrouwen in het CDA „tot een dieptepunt gedaald”. Hij vindt het onvoorstelbaar dat Klink wekenlang naast hem zat als onderhandelaar en plots met de brief kwam.

Om het vertrouwen te herwinnen, eiste Wilders van de drie potentiële CDA-dissidenten een schriftelijke verklaring waarin ze zouden toezeggen een uitspraak van het CDA-congres over te nemen als dat zich achter de samenwerking met de PVV zou scharen. Anders zouden ze moeten opstappen.

Voor CDA-fractievoorzitter Maxime Verhagen was dat echter een onmogelijke eis. Volgens hem kun je dergelijke garanties niet geven en zijn ze in strijd met de grondwet, waarin staat dat gekozen volksvertegenwoordigers zonder last of ruggespraak moeten kunnen handelen.

Rutte had op zijn beurt wel vertrouwen in het CDA als stabiele regeringspartner. Hij toonde zich teleurgesteld dat de poging tot een rechts kabinet is mislukt. „Als dit niet bij het CDA was gebeurd, waren we eruit gekomen. Rechts Nederland zou de vingers aflikken bij wat er op papier stond.”

 Mail

 Print