Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: REUTERS

Erdogan als oplossing of deel van het probleem

14 APR 2017

ANKARA - Ruim 55 miljoen Turkse kiezers bepalen zondag of de macht ook officieel aan de autoritaire president Erdogan kan worden toevertrouwd. Erdogan legt een politiek stelsel voor waarin de president de dienst uitmaakt. De post van premier verdwijnt en de rol van het parlement wordt erg bescheiden.

Peilingen zijn in het onder een noodtoestand zuchtende Turkije onbetrouwbaar. Sinds een poging tot staatsgreep in juli zijn zeker 50.000 mensen als mogelijke verdachten opgesloten en 100.000 anderen zijn plots hun baan kwijtgeraakt . De leiders van de derde partij van het land zitten net als veel journalisten vast. De campagne tegen het voorstel is gedwarsboomd, aldus waarnemers van de OVSE. Toch voorzien opiniepeilers slechts een hele kleine meerderheid voor Erdogans plan.

Macht

Het parlement is nu nog de wetgever en de president is een ceremoniële figuur. Erdogan vindt dat de grote problemen waar het land mee kampt, moeten worden aangepakt door een president met veel macht. Hij wijst er graag op dat westerse democratieën zoals Frankrijk en de VS ook machtige presidenten hebben.

Maar de Turken krijgen als ze zondag ’ja’ stemmen geen president zoals Hollande of Trump. Die twee worstelen vrijwel dagelijks met een weerspannig parlement en een onafhankelijke rechterlijke macht. Dat tegenwicht ontbreekt in het plan voor het Turkse stelsel, waarin de president met decreten en de staatsbegroting zijn gang kan gaan.

Verandering

Als hervormer heeft Erdogan veel om trots op te zijn. Hij werd in 2003 premier en veranderde het land grondig in tien jaar tijd. Hij trok het bankroete land uit de misère en liet de economie opbloeien. Hij brak de macht van de militairen. Erdogan zocht toenadering tot de Koerdische minderheid en tot extremisten van de PKK. Ondertussen stuurde hij het land met politieke hervormingen richting de EU.

Maar dat lijkt nu verleden tijd. De economie lijdt onder de last van bomaanslagen, de onberekenbare repressie door de staat en het wegblijven van investeerders en toeristen. Ondertussen is het weer oorlog met de PKK. Vrede in buurland Syrië lijkt mijlenver en het lidmaatschap van de EU is uit het zicht. De grote vraag is of de kiezer Erdogan zondag als oplossing of als onderdeel van alle problemen ziet.

Stabilisering

Een ’ja’ in het referendum zou het land op korte termijn stabieler maken, omdat Erdogan gerustgesteld verder kan gaan op de door hem ingeslagen weg. Een nederlaag zou tot paranoïde reacties kunnen leiden zoals na de couppoging van vorig jaar. Een grote nederlaag wijst op ’Erdogan-moeheid’ die dan mogelijk ook heerst onder Erdogans eigen aanhang.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
17.3 °C
ZW3
Beurs AEX
AEX 523.71
+ / - -0.41%