Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: AFP

Turkije naar de stembus

16 APR 2017 Maarten van Aalderen

Bodrum - Ruim 55 miljoen Turken stemmen vandaag in een referendum voor of tegen grondwetswijzigingen. Als ’evet’ (’ja’) wint, dan is Turkije geen parlementaire democratie meer, maar verandert het in een presidentieel systeem. De president is dan behalve staatshoofd hoofd van de uitvoerende macht. De premier en de ministerraad worden in dat geval afgeschaft, de president benoemt de ministers en kan ze voortaan ook ontslaan en kan het parlement ontbinden. Ook krijgt hij meer invloed op de rechterlijke macht.

Het parlement kan in principe ook een president afzetten, maar heeft daar een grote meerderheid voor nodig. De leeftijd waarop je voor het parlement kan worden gekozen wordt vervroegd van 25 naar 18 jaar. Het aantal parlementszetels wordt in het voorstel uitgebreid van 550 naar 600.

Voorstanders stellen dat dit nieuwe systeem het land sterker en eendrachtiger maakt. Turkije zou anders teveel verdeeld zijn en te zwakke regeringen kunnen hebben. ’Voor een sterk Turkije gaan we naar de stembus’, kopt de regeringsgezinde krant Yeni Safak. President Erdogan heeft tijdens de campagne voor het referendum vaak uitgehaald naar het westen, omdat deze in zijn ogen actief de ’nee’ campagne heeft gesteund. Hij bracht vanmorgen, bejubeld door vele aanhangers, zijn stem uit in de conservatieve wijk Üsküdar aan de Aziatische kant van İstanbul.

Foto: AFP

In het Koerdische zuidoosten ging het er als vanouds gewelddadig aan toe. Bij een schietpartij vanmorgen in een stemlokaal in een school in de buurt van Diyarbakir werden drie mensen door de zoon van een dorpshoofd gedood. Tijdens een gewapende aanval door de PKK op een bus die reclame maakte voor ’ja’ in de oostelijke provincie Van werd gisteren een dorpswacht doodgeschoten. Veel Koerden zullen tegen het referendum van Erdogan stemmen.

Een hele andere plaats waar ’nee’ zeker ook zal zegevieren, is de badplaats Bodrum. Hier wint de seculiere sociaaldemocratische oppositiepartij CHP altijd de verkiezingen. Het ligt pal tegenover het Griekse eiland Kos. Ooit zou het half april hier al vol buitenlandse toeristen zijn, maar nu zijn ze nauwelijks te vinden. ’We hebben nu vooral Arabische toeristen gekregen’, zegt een vriendelijke ijsverkoper. ’İk denk dat de toeristen uit het Westen de uitslag van vandaag afwachten. Als ’nee’ wint komen ze hopelijk toch weer terug!’

Foto: AFP

Een man op middelbare leeftijd die zojuist zijn stem in een school heeft uitgebracht is verbolgen. ’Ja’ stemmen doe je op mooi wit papier en ’nee’ stemmen doe je op bruin papier wat me aan iets anders doet denken. Dat heeft Erdogan expres gedaan!, zegt hij kwaad.

Op een terras aan zee geniet de 70-jarige architect Erkan, getooid met een petje en een sjaaltje, van de zon. ’Het leven is mooi hier. Maar als Erdogan dit referendum wint, dan ga ik emigreren’, dreigt hij. Hij houdt vervolgens een betoog over Marx en Engels en vindt dat we in slechte tijden leven. ’İn Europa komt fascisme terug en wij zitten hier maar opgescheept met Erdogan’, aldus Erkan. Al wint Erdogan altijd verkiezingen en referenda, Erkan is toch optimistisch; ’İk denk dat ’nee’ met 50.5% gaat winnen’, zegt hij hoopvol.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
8.2 °C
WNW5
Beurs AEX
AEX 525.62
+ / - +0.36%