Blair uit beeld als EU-president

BRUSSEL - De Britse oud-premier Tony Blair is zo goed als kansloos geworden voor de nieuwe baan van EU-president. De Brit kreeg donderdag praktisch geen steun van zijn eigen partijgenoten bij de Europese socialistische partij. Alleen de Britse premier Gordon Brown lobbyt nog voor Blair, zo bleek donderdag bij het begin van de EU-top van regeringsleiders.

Enkele Europese leiders bijeen bij het begin van de EU-top van regeringsleiders. Foto: REUTERS

Bezwaar tegen Blair is dat hij te veel verbonden was met de toenmalige Amerikaanse president George Bush, die Afghanistan en Irak binnenviel. „De Amerikanen hebben nu Barack Obama gekozen. Dan kunnen wij niet in het Bush-tijdperk blijven hangen”, zei zowel de Luxemburgse minister van Buitenlandse Zaken Jean Asselborn als de Oostenrijkse kanselier Werner Faymann, beiden socialisten.

De benoeming van de nieuwe EU-president is gepland bij een ingelaste EU-top voor volgende week zondag of de woensdag erna. Vrijwel zeker is nu dat de president afkomstig zal zijn van de grote christendemocratische partij, geven de meeste socialisten nu wel toe. Of de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker, die zijn belangstelling voor de post heeft laten blijken, veel kans maakt, valt te betwijfelen. Hij is niet populair bij de Britten, die vinden dat hij de aspiraties van Blair heeft gedwarsboomd.

Premier Jan Peter Balkenende lijkt betere papieren te hebben. Zelf zegt hij steeds geen kandidaat te zijn, maar zijn naam wordt wel voortdurend genoemd in Brussel. Een andere kanshebber is de Oostenrijkse oud-kanselier Wolfgang Schüssel. Hij zou erg goed liggen bij de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Ook de Ierse ex-premier John Bruton heeft zichzelf gekandideerd.

De socialisten krijgen in ruil de post van de nieuwe Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid. Daarvoor denken velen aan de huidige minister van Buitenlandse Zaken David Miliband. Maar ook andere namen doen de ronde. Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie wil het liefst zo veel mogelijk vrouwen in zijn nieuwe ploeg, waarvan de Hoge Vertegenwoordiger ook deel uitmaakt. De Britse Catherine Ashton, nu eurocommissaris voor Buitenlandse Handel, zou daardoor kans maken.

Formeel gaat de EU-top helemaal niet over de benoemingen. Die kunnen pas plaatsvinden als duidelijk is dat Tsjechië het nieuwe EU-verdrag van Lissabon zal ratificeren. Dat land heeft dat als enige EU-lidstaat nog niet gedaan. Volgende week doet het constitutioneel hof in Tsjechië uitspraak over een klacht van senatoren dat het EU-verdrag strijdig zou zijn met de Tsjechische grondwet. Daarna moet de eurosceptische president Vaclav Klaus nog tekenen.

Premier Fredrik Reinfeldt van huidig EU-voorzitter Zweden zei donderdag dat op de top niet over personen wordt gesproken, „ook niet informeel”. De bijeenkomst staat volgens hem vooral in het teken van het klimaatbeleid. Ook daarover zijn de lidstaten het overigens nog lang niet eens.