Terugkeer Leterme vervult Belgen met zorg

BRUSSEL - Door de benoeming van Herman Van Rompuy tot EU-president moet België op zoek naar een nieuwe premier. Naar alle waarschijnlijkheid wordt dat diens voorganger en partijgenoot Yves Leterme.

Lang niet alle Belgen zullen blij zijn met de terugkeer van Yves Leterme als premier... Foto: EPA

Deze christendemocraat is in Vlaanderen zeer populair en verwierf bij de laatste verkiezingen een recordaantal stemmen. Zijn partij kan daardoor nauwelijks om hem heen bij het aanwijzen van een opvolger voor Van Rompuy. Formeel laat het christendemocratische CD&V overigens nog alle mogelijkheden open.

Hoewel vrijdag niemand in de Belgische regeringscoalitie bezwaren opwierp tegen een nieuw premierschap van Leterme, houden velen hun hart vast. Vooral de Franstaligen maken zich zorgen over het weer opleven van de taalstrijd.

Leterme, zoon van een Waalse vader en een Vlaamse moeder, geldt als een fervent voorvechter van meer Vlaamse autonomie. Hij heeft bovendien de reputatie van een politicus die niet naar consensus zoekt, maar conflicten juist op de spits drijft. Ook bestaat de vrees dat Leterme vol wraakgevoelens zit na zijn gedwongen afscheid vorig jaar.

Leterme moest een jaar geleden aftreden omdat hij in opspraak was geraakt in de Fortisaffaire. Hij zou rechters onder druk hebben proberen te zetten om de verkoop van de bank aan het Franse BNP Paribas te kunnen doorvoeren. Een parlementaire onderzoekcommissie pleitte hem hiervan later min of meer vrij. Sinds enkele maanden is Leterme minister van Buitenlandse Zaken.

De Belgische koning Albert II begon vrijdag met consultaties in verband met het vertrek van Van Rompuy. Behalve de premier zelf en vicepremier Didier Reynders, tevens leider van de Franstalige liberalen, kwamen de partijvoorzitters langs op het koninklijk paleis van Laken.

Volgens Belgische media zal Van Rompuy, die pas op 1 januari aantreedt als EU-president, nog enige tijd op zijn post blijven als premier. Koning Albert heeft vrijdagavond oud-premier Wilfried Martens belast met de opdracht „een vlugge en efficiënte overgang te begeleiden”, aldus de persdienst van het Koninklijk Paleis.

Een nieuw premierschap van Leterme zou de tweede doorstart van dezelfde regering betekenen zonder dat de kiezers eraan te pas komen. De coalitie, bestaande uit Vlaamse en Franstalige christendemocraten en liberalen en Franstalige socialisten, is nog steeds gebaseerd op de verkiezingsuitslag van juni 2007. Voordat Leterme I in maart 2008 aantrad, was eerst nog een aantal maanden het overgangskabinet-Verhofstadt III actief.

Het vertrek van Van Rompuy leidt vermoedelijk tot meer personeelswisselingen in de Belgische regering. In elk geval moet er een nieuwe minister van Buitenlandse Zaken komen als Leterme weer premier wordt. Hiervoor wordt nu al de Franstalige liberaal Charles Michel genoemd, een zoon van de vroegere Belgische eurocommissaris Louis Michel.