Politieke crisis in Belgie

Vincent Van Quickenborme (L) en Alexander De Croo van de Open VLD Foto: REUTERS

Als premier Yves Leterme donderdagmiddag het parlement betreedt, moet hij een compromis op zak hebben.

Aanleiding voor de crisis is de al decennia durende verdeeldheid tussen Vlamingen en Franstaligen over het tweetalige kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde. Oud-premier Jean-Luc Dehaene werkte de afgelopen maanden op verzoek van de koning aan een compromis, maar hij slaagde er niet in de partijen op één lijn te krijgen. Donderdag liep zijn deadline af.

Hoewel de andere regeringspartijen (Vlaamse christendemocraten, Franstalige christendemocraten, liberalen en socialisten) erop aandrongen verder te onderhandelen, bleek de maat voor Open VLD vol.

Koning Albert en premier Leterme vinden dat de politieke crisis op een wel heel erg ongelukkig moment komt, blijkt uit een gezamenlijke verklaring. Zij wijzen op de moeilijke economische situatie en „de rol van België in Europa”. In de tweede helft van dit jaar is het land EU-voorzitter.

Lijmpoging

Na het vertrek van Leterme ontving koning Albert de voorzitters van Kamer en Senaat voor overleg. Ook sprak hij met Dehaene. Of hij aanstuurt op een lijmpoging is onduidelijk. Gezien het gezwartepiet dat donderdag losbarstte tussen de regeringspartijen, zou die waarschijnlijk weinig kans maken. Vooral Open VLD kreeg er als veroorzaker van de breuk van alle kanten van langs.

Ook een andere doorstart van het kabinet lijkt onmogelijk. De Vlaamse socialisten, die in de oppositie zitten, zijn niet van plan de plek van Open VLD in te nemen en daardoor de coalitie aan een nieuwe meerderheid te helpen. Het extreemrechtse Vlaams Belang, dat streeft naar een onafhankelijk Vlaanderen, noemde de val van de regering „het ultieme bewijs van het failliet van België”.

Brussel-Halle-Vilvoorde vormt al sinds de jaren zestig een splijtzwam in de Belgische politiek. De Vlaamse partijen willen een splitsing van het kiesdistrict, zodat Franstalige inwoners van de Vlaamse dorpen rond Brussel bij nationale verkiezingen niet meer op Franstalige partijen kunnen stemmen. De Franstaligen eisen in ruil daarvoor forse tegemoetkomingen. De voorstellen die Dehaene hiertoe deze week op tafel legde, vonden zij onvoldoende.

De Vlaamse partijen probeerden donderdag een al jaren klaarliggend wetsvoorstel over de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde alsnog in stemming te brengen. Maar dat lukte niet omdat de debatten in het Belgisch parlement voor de komende dagen zijn opgeschort.

Yves Leterme trad in november 2009 aan als premier, als opvolger van zijn partijgenoot Herman Van Rompuy, die tot EU-president was benoemd. Van maart tot december 2008 was de Vlaamse christendemocraat Leterme ook al eens premier. Hij moest zijn functie neerleggen na beschuldigingen de rechterlijke macht onder druk te hebben gezet in de Fortis-affaire. Een parlementaire onderzoekscommissie noemde die beschuldigingen later grotendeels onterecht.

 Mail

 Print