'Regering Obama zal tegenvallen'

door Jan-Kees Emmer

WASHINGTON - De achterban van de Republikeinse partij heeft het niet gemakkelijk dezer dagen. Hun presidentskandidaat John McCain trekt stuntelend door het land, waardoor de vooruitzichten op een regering-Obama steeds realistischer worden. "En dat kan alleen maar tegenvallen", zegt Republikeins strateeg Ed Grefe in zijn appartement in Washington.

Grefe heeft naam gemaakt door in de jaren zestig, zeventig en tachtig diverse kandidaten van advies te dienen. Zo hielp hij onder anderen de Republikein William Cohen het Huis van Afgevaardigden en de senaat in voor deze minister van Defensie werd onder Bill Clinton. Tegenwoordig werkt hij als politiek consultant en geeft les aan de George Washington University en de Universiteit van Leiden. Langzamerhand bereidt hij zich dus voor op de komst van de Democraat Barack Obama als president. "En die gaat het heel moeilijk krijgen", zegt Grefe. "Een kwart van de Amerikanen moet hem hoe dan ook niet, vanwege zijn huidskleur. Dat deel zal constant zijn autoriteit in twijfel trekken. Helemaal als er door de aanhoudende crisis onlusten ontstaan. Dat soort mensen kan het niet verteren als een zwarte president de nationale garde op ze afstuurt."

Maar dat is niet het enige dat een regering-Obama tegen zal zitten. "De Democratische neiging om de overheid te versterken" is ook een factor. "Benoemt Obama dan ook nog een liberale rechter in het hooggerechtshof, dan kunnen we ons opmaken voor barre tijden, waarbij hij constant wordt tegengewerkt. In het ergste geval is zijn leven dagelijks in gevaar", waarschuwt Grefe.

Daarbij komt nog dat Obama gedurende zijn presidentschap steeds meer van zijn aanhangers zal verliezen. "Hij zal er niet in slagen om de mores in Washington te veranderen en reken maar dat zijn achterban daar teleurgesteld over zal zijn. Zeker omdat het als gevolg van de economische crisis ook nog eens heel moeilijk zal blijken om zijn plannen met de zorgverzekering door te voeren." Grefe verwacht dus niet veel van president Obama. "Verkiezingen worden niet gewonnen, maar door de tegenstander verloren. In dit geval kan Obama winnen omdat John McCain zwalkend campagne voert. Vrijwel dagelijks heeft hij een andere boodschap en geen enkele lijkt aan te slaan." Na enig aandringen wil hij wel kwijt dat hij eigenlijk al op McCain is afgeknapt toen hij Sarah Palin koos als zijn kandidaat-vicepresident. "Daarmee heeft McCain zich overgeleverd aan het evangelisch-conservatieve smaldeel in de partij. Voor ons meer gematigde centristen is het een afknapper. Dat hij een vrouw als kandidaat koos, dat is slim. Maar deze vrouw! Alsof er geen vrouwen in de Republikeinse partij rondlopen die wel capabel zijn. Neem alleen al de Texaanse senator Kay Bailey Hutchison. Dat was een echt veel betere keuze geweest."

Snaar

Toch schrijft hij McCain, met ruim twee weken te gaan voor de verkiezingsdag, nog niet af. "Wij Republikeinen zijn meesters in het voeren van campagne en het inspelen op de angsten van de kiezers. Tactieken uitgevonden door Lee Atwater en later verfijnd door Karl Rove die George W. Bush aan zijn overwinningen hebben geholpen. Maar dit keer ligt het moeilijker, want McCain heeft zich altijd neergezet als 'anders' en als iemand die zich niet tot dit soort praktijken zou verlagen. Nu zijn campagne het wel doet, lijkt de kiezer het minder te pikken. Maar wie weet, slaagt hij er nog een gevoelige snaar te raken."