• Home
  • Koersen
  • MijnBedrijf
  • Beleggingsfondsen
  • TV
  • Evenementen
    • DFT Debat
    • Online Seminar
  • 24 uur actueel
  • Goeroes
  • Forum
  • Agenda
  • Specials
    • iShares
    • BlackRock
  • DFT Premium
    • DFT Premium
    • Martin Visser
arrow17,11%
arrow4,24%
arrow3,79%
arrow3,64%
arrow3,10%
meer...
arrow-7,63%
arrow-2,00%
arrow-1,52%
arrow-1,19%
arrow-1,07%
meer...

SNELNIEUWS

Dinsdag 22 juli
 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
vr 15 mrt 2013, 16:00

Het bezuinigingsbeleid nadert zijn einde

door Willem Vermeend en Rick van der Ploeg

Deze week kreeg het kabinet Rutte-2 twee tegenstrijdige adviezen over het te voeren begrotingsbeleid. Volgens de president van De Nederlandsche Bank (DNB), Klaas Knot, zijn de tegenvallende economische ontwikkelingen en de stijgende werkloosheid in ons land geen redenen om af te zien van bezuinigingen en economische hervormingen. Een dag eerder hield de directeur van het Centraal Planbureau (CPB), Coen Teulings, bij de presentatie van het Centraal Economisch Plan (CEP) juist een pleidooi tegen extra bezuinigingen.

Foto: Eigen foto

Het kabinet wil om in 2014 te kunnen voldoen aan de Europese begrotingsnorm van een maximaal overheidstekort van 3 procent van het bbp met een extra bezuinigingspakket komen van €4,3 miljard. Dit bedrag komt bovenop het ombuigingspakket van €16 miljard dat in het regeerakkoord is afgesproken.

Volgens de analyse van het CPB zullen bij de huidige economische malaise extra ombuigingen, in de vorm van bezuinigingen en lastenverzwaringen niet alleen leiden tot een verdere afremming van de economische groei, maar ook negatief uitwerken op ons bruto binnenlands product. Het CPB laat dit effect zien aan de hand van een zogenoemde multiplier.

Multiplier

Een multiplier van 1 betekent dat iedere euro aanombuigingen op de korte termijn €1 BBP kost. Maar uit recente internationale studies blijkt dat deze multiplier tijdens en krimpende economie groter is dan tijdens een groeiende economie; in ieder geval groter dan 1, waardoor het bbp meer dan evenredig zal afnemen.

Voor Nederland met een economie die krimpt, zal daardoor het tekort nauwelijks verminderen en de staatschuld als percentage van het bbp zelfs toenemen. Bovendien loopt de werkloosheid verder op. Voor deze becijferingen krijgt het CPB zowel steun van steeds meer economen als van internationale denktanks, zoals het IMF.

Ook een toenemend aantal regeringen in de EU begint te twijfelen aan het heilzame effect van forse en snelle bezuinigingen. In de meeste landen leidt dit beleid tot een krimp van de economie en een sterk oplopende werkloosheid.

Een voorbeeld

De werking van deze negatieve multiplier lichten we toe aan de hand van een voorbeeld Stel dat de overheid een flink aantal ambtenaren ontslaat. Door het verlies van hun baan zal een deel van deze mensen van een lager inkomen moeten rondkomen. Dit betekent veelal dat ze minder gaan besteden aan bijvoorbeeld luxe goederen, horeca, reizen enz.

Daardoor wordt er in die sectoren minder verdiend en dat kan leiden tot ontslagen. Zo ontstaat er een sneeuwbaleffect. Al in het begin van de vorige eeuw is door twee beroemde Britse economen Richard Kahn en Maynard Keynes voor dit mogelijke effect gewaarschuwd. Op dit moment zitten zowel de Nederlandse als Europese economie in een dal. In deze situatie zullen verdergaande bezuinigingen een vicieuze spiraal van neerwaartse bestedingen en oplopende werkloosheid in werking zetten. Daar zit niemand op te wachten.

Financiële markten kijken breder en op de langere termijn

Volgens Klaas Knot moeten Nederland en andere landen in Europa doorgaan op de ingeslagen weg van bezuinigen en hervormen. Volgen de president van DNB kunnen alleen met die aanpak op termijn gezonde overheidsfinanciën worden gerealiseerd. En die zijn volgens hem nodig om te komen tot economisch herstel. In dat verband wijst Knot er op dat de Nederlandse staatsschuld in de afgelopen vijf jaar is opgelopen van 45% van het bbp tot meer dan 70%.

Hoewel buiten de EU, landen als de VS met een groei van meer dan 2%, vooral de nadruk leggen op het stimuleren van hun economie en het Europese bezuinigingsbeleid diplomatiek als onverstandig betitelen, heeft Knot in Europa een belangrijke medestander, de Duitse regering.

 Maar ook de economie van onze belangrijkste Europese handelspartner begint last te krijgen van bezuinigingen en lastenverzwaringen en zelfs in de Duitse politiek neemt de twijfel toe. Daar komt nog bij dat steeds meer EU-landen een aanpak bepleiten waarin bezuinigen en hervormingen worden gecombineerd met stimulansen voor de economische groei.

Uitsmeren

Om de economie zo weinig mogelijk schade toe te brengen zouden de bezuinigingen over meerdere jaren moeten worden uitgesmeerd. Het voordeel van deze aanpak is dat bezuinigingen en hervormingen worden gecombineerd met een hogere economische groei. Deze groei levert extra belastinginkomsten op waarmee op termijn zowel het overheidstekort als de staatschuld kunnen worden teruggedrongen. De economische geschiedenis leert dat je groei nodig hebt om overheidstekorten en staatschulden te verminderen. Met alleen bezuinigingen lukt dat niet. Dan span je het paard achter de wagen.

Het belangrijkste argument van Knot en zijn medestanders is gebaseerd op de vrees voor financiële markten. Landen die oplopende begrotingstekorten en stijgende staatsschulden laten zien en geen adequaat bezuinigingsprogramma hebben, zouden het vertrouwen verliezen van internationale financiers en beleggers. Daardoor moeten deze landen hogere rentes betalen voor de financiering van hun staatschulden. Dit leidt tot hogere rentelasten voor de schatkist en hogere renten voor het bedrijfsleven. Door deze hogere lasten loopt het overheidstekort verder op, terwijl de lastenverzwaring voor bedrijven die mede van leningen afhankelijk zijn, een negatief effect hebben op de groei van de economie. Op zich is dit een valide redenering. Maar voor Nederland gaat die niet op. Het kabinet Rutte 2 hoeft zich nog geen zorgen te maken over de vrees van de president van DNB.

Nederland koerst af op een structureel begrotingsoverschot

Nederland behoort immers nog steeds tot de landen in de wereld met de laagste staatsschuld. Weliswaar is vooral door de economische wereld crisis 2008-2009 en de reddingsoperaties voor de financiële sector onze staatschuld fors opgelopen, maar dat heeft er niet toe geleid dat wij het vertrouwen van de internationale financiële markten hebben verloren. Integendeel, Nederland is een van de weinige landen met de hoogste waardering voor kredietwaardigheid, triple A-rating en hoeft mede daardoor slechts lage leenrentes te betalen, rond de 1% of lager.

Het vertrouwen van de financiële markten in Nederland stoelt in hoofdzaak op het, internationaal gezien, gigantische pensioen vermogen dat wij hebben opgebouwd, het grote overschot op de betalingsbalans en het vertrouwen dat ons land er in zal slagen om binnen afzienbare tijd gezonde overheidsfinanciën te realiseren. Dat laatste klopt. Het huidige overheidstekort waarop nu zo gefocust wordt, is minder relevant. In de periode 2010-2012 is al een ombuigings- en hervormingspakket afgesproken en in gang gezet van ongeveer 46 miljard euro. Daarmee koersen we na deze kabinetsperiode af op een structureel begrotingsoverschot. Ook om die reden is het onverstandig om onze economie en werkgelegenheid nu te beschadigen met extra ombuigingen.

Tot slot bevelen we iedereen aan, vooral politiek Den Haag, om het goed doortimmerde CEP 2013 te lezen. De cijfers daarin maken duidelijk dat de ombuigingspakketten van Rutte 2 en voorgaande kabinetten vooral lastenverzwaringen ( hogere belastingen en premies) omvatten. De zogenoemde collectieve lastendruk nam toe van 38,2% naar 40.1% BBP. Bij de bruto overheidsuitgaven zien we slechts een lichte daling van 51% BBP naar 50% BBP. Met het oog op extra economische groei zou de keuze anders moeten zijn: voorkom zoveel mogelijk lastenverzwaringen en bezuinig op inefficiënte overheidsuitgaven.

Willem Vermeend en Rick van der Ploeg


25.5 °C
NO4
 
files 257
255 km.
Beurs AEX
AEX 408.05
+ / - +1.08%

Ik denk dat De Jager een goede cfo van KPN zal zijn:


Verstuur
Wereldwijde recessie dreigt bij...
De roep om keiharde maatregelen richting Rusland groeit. ‘Ja, je treft de Russen zwaar met een...
Populair
24 uur actueel
OverGeld
RBS TURBO TOP 5*
RBS AEX BL 399.97 arrow 75,47%
RBS EUUSD TS 1.805 arrow 0,97%
RBS ING TL 9.8 arrow 18,6%
RBS PHILP TL 21.1 arrow 10,08%
RBS GOLD BL 1042.45 arrow -0,55%
* Top 5 op basis van volume x prijs. Per onderliggende waarde wordt maximaal één Turbo vermeld.
NIEUWS
iShares Advertorial
BlackRock Advertorial
Indices
Valuta
Energie
Damrak
AEX408,05arrow1,08% 17:22
AMX623,77arrow0,80% 17:22
ASCX572,64arrow0,44% 17:22
BEL-203162,58arrow1,24% 17:22
FTSE 1006800,22arrow1,07% 17:07
CAC-404372,10arrow1,56% 17:22
SMI8591,73arrow0,91% 17:07
meer...