Mythe van de weldenkende topbestuurder doorprikken

Volgens Smit staat Groenink symbool voor de mythe dat achter de bestuurstafel allemaal ’weldenkende, analytisch sterke homo economici’ zitten die elkaar met hun rekensommen overtuigen. „Ik betwist die rekensommen niet”, stelt Smit, van wie eerder ’Het drama Ahold’ verscheen. „Maar ik vind het belangrijk om te laten zien dat ook heel slimme bankiers uiteindelijk kwetsbare mensen van vlees en bloed zijn die elkaar mogen of niet mogen.”

Hij wijst op een van de pijnlijkste passages uit zijn jongste boek, waarin de presidentcommissarissen van ABN Amro (Arthur Martinez) en ING (Cor Herkströter) tot een afspraak proberen te komen om te praten over een fusie tussen de twee concerns. „Moet je je voorstellen: het is begin februari en uiteindelijk ontmoeten ze elkaar op 9 maart! Ze hadden gewoon geen zin om met elkaar te praten.” Dat Herkströter bij die gelegenheid het Burgerlijk Wetboek meeneemt om de Amerikaan te wijzen op zijn verplichtingen als presidentcommissaris, doet de sfeer ook geen goed. De fusie tussen ABN Amro en ING, een langgekoesterde wens van DNBpresident Nout Wellink strandt niet veel later.

Ook bij zijn rondgang langs meer dan honderd hoofdrolspelers stuitte Smit op het heilige geloof in de éigen analyse. Van enkelen van het ’handjevol’ betrokkenen dat weigerde mee te werken, kreeg Smit te horen ’ik heb mijn eigen reconstructie en daar heb ik genoeg aan’. Niet voor niets citeert de schrijver in zijn voorwoord hoogleraar Douwe Draaisma: ’Het geheugen helpt ons veilig door de tijd’.

Door alle gesprekken en andere informatie eindeloos te checken en te vergelijken, hoopt oud-journalist Smit tot een betrouwbare reconstructie te zijn gekomen. Van meet af aan stond de vraag centraal hoe het kon gebeuren dat de bestuurders van ABN Amro tussen 1990 – toen het ’stoffige’ ABN fuseerde met de ’cowboys’ van Amro – en 2007 de regie over de toekomst verloren. Een veelgehoorde conclusie in het buitenland was een combinatie van ignorance and arrogance (onkunde en arrogantie) in de top van de bank.

Toch speelt volgens meerdere oud-toplieden ook het (nood)lot een grote rol. Zo was Groenink – zonder het tragisch verongelukken van de populaire Dick Meys, die Jan Kalff zou opvolgen als bestuursvoorzitter – misschien wel nooit de hoogste baas geworden. Ook zegt Smit ’verschillende aanwijzingen’ te hebben dat als Wellink en kersvers minister van Financiën Wouter Bos in februari 2007 samen naar buiten hadden gebracht dat ’we in dit land geen banken opbreken’, het consortium dat ABN Amro inlijfde (RBS, Santander en Fortis) waarschijnlijk nooit was gevormd.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief