Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.

Beursagenda woensdag

06:30
NL: Fabrieksorders

15:45
VS: PMI (Flash)

16:00
VS: Verkoop nieuwe huizen

16:30
VS: Olievoorraden

Woensdag in De Financiële Telegraaf:

Vijf private equitypartijen willen AkzoNobel Chemie

Waarom 'koning van vernieuwing' van troon viel bij Blokker

Cyberbeveiligers stuiten op wantrouwen bedrijven

Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: REUTERS

Boekentips voor de zomer

29 JUL 2017 Theo Besteman

Boekentips voor de zomer: de macht Apple, de inventiviteit van een Philips-loot, de enorme export van Nederlandse boeren en de krachten achter het nieuwste kartelschandaal in de autoindustrie.

Foto: BANTAM

Apple beloofde na zelfmoorden van werknemers bij toeleveranciers alle slechte werkomstandigheden aan te pakken. Maar bij controle zijn er nog volop misstanden, claimt techjournalist Brian Merchant na lang onderzoek naar het ontstaan van de iPhone.

Brian Merchant volgde voor zijn 'The One Device: The Secret History of the iPhone' (Bantam, $17,95) de productie vanaf de winning van de grondstoffen voor de smartphone. Hij reisde over de hele wereld naar mijnen, productiecentra en sprak er met personeelsleden.

Hoewel Apple een duidelijke gedragscode heeft voor werknemers en producenten en die ‘hartstochtelijk’ zegt uit te voeren en te controleren, claimt Merchant veel afwijkingen van die voorschriften te vinden. Apple negeert in zijn ogen aantoonbare misstanden, het concern ontkende dat direct na verschijnen van het boek.

Misstanden

Zoals bij de werknemers van de assemblage-fabrieken van Foxconn, waar eerder meerdere werknemers zelfmoord pleegden. De slechtste werkomstandigheden zijn verbeterd, maar personeel zou er volgens Merchant nog altijd niet volgens de Apple-norm werken en gewaardeerd worden.

Dat geldt volgens de journalist ook voor de werkomstandigheden in de mijnen waar toeleveranciers kobalt, tin en zilver voor Apple-onderdelen winnen. Met Apple's kapitaal en macht, stelt hij, zouden de resterende misstanden en achterstanden snel historie kunnen zijn.

Pioniers

Merchant zet in het boek ook het zoeklicht op de pioniers rondom oprichter Steve Jobs, hij interviewde honderden ontwerpers. Het is daarmee een boek vol lijntjes naar de huidige economie geworden. Bijvoorbeeld, de lithiumbatterijen voor de iPhone zijn ontwikkeld door onderzoekers van oliereus Exxon. Die lieten het project echter vroeg lopen toen de olieprijs daalde. Steve Jobs wist er raad mee.

Net als in de Steve Jobs-biografie van Walter Isaacson wordt Wayne Westerman als de de briljante ontwerper uit de schaduw van de topman gehaald. Hij ontwierp de basis van het keyboard, maar moest daarmee stoppen toen zijn bedrijf door Apple werd overgenomen.

Nog zo'n detail. Het glas van de iPhone tot Macs werd gekocht van Gorning Glass, dat voor zijn geharde glas-procedé zelf geen markt kon vinden. Volgens Merchant was het glas te hard, zelfs voor autoruiten. Maar Jobs zag mogelijkheden.

Boerentrots

Nederland is met wereldwijd slecht 0,04% van de grond de tweede exporteur van landbouwproducten. Dankzij uiterst efficiënte productie en veel kunstmestproducten exporteert ons land ongekend veel.

De afvalstoffen (ammoniak, stikstof) en restproducten blijven echter vaak in Nederland. In ‘Dit is uw land’ (€21,50) van Kees Kooman kijken de auteurs naar het landschap waarvoor landbouwicoon Sicco Mansholt vanaf de jaren zeventig waarschuwde. De recente branden in megastallen zijn maar een uitloper van wat een wereldindustrie is geworden.

De schade van de verplichte beperking van de hoeveelheid stikstof kost Nederland miljarden. Voor boeren is er echter allesbehalve een zeker bestaan, velen leven ondanks het exportsucces en de loftuitingen tegen of onder de armoedegrens, vandaar de subtitel ‘De verborgen schade van een welvaartswonder’.

ASML ontleed

Het ontstaan van Brabantse chipmachinefabrikant ASML, eveneens een wereldspeler, beschrijft technologiejournalist René Raaijmakers aan de hand van gesprekken met tientallen werknemers, tot in de raad van bestuur.

Raaijmakers maakte eerder naam met zijn boek over het Philips Natlab en probeert nu vooral niet-techneuten te interesseren voor een van de meest gewaardeerde bedrijven ter wereld in complexe chipmachinetechologie. Tegelijkertijd verscheen van zijn hand ‘De geldmachine – De turbulente jeugd van ASML’, over de oorsprong van de lithografische technologie.

De architecten van ASML’ toont hoe het concern van een moeizame start tot de dominante producent van chipmachines kon doorontwikkelen in het zuiden van Nederland. Drijvend deels op de kennis van aanvankelijk grote broer Philips, leerden de ASML-ingenieurs hun eigen weg in de lithografie te vinden. Vaak op een terrein waar nog vrijwel niets was ontwikkeld. ASML ging aanvankelijk zelfs te snel voor de markt, leert Raaijmakers.

Kartel-schandaal

Met mogelijk een nieuw kartelschandaal in Duitsland, is ‘Het dieselschandaal: de schokkende waarheid achter de Volkswagenfraude’ (Xander Uitgever, €19,99) prettig in de vakantietas. De New York Times-journalist legt een patroon van leugens bloot, tot in de top in een zeer gedetailleerd boek.

 James Liang, een ingenieur bij VW, heeft inmiddels schuld bekend voor manipulatie van de software om de uitstoot van diesel lager te laten lijken. Ewing volgt ook de historische rol van Ferdinand Piëch, de kleinzoon van Kever-ontwerper Ferdinand Porsche, beginnend in 1993. De topman en latere chairman moet alle affaires intern hebben gevolgd, maar trad een halfjaar voor het uitbreken van het schandaal in 2015 af.

De film afwachten kan ook: Ewing heeft de rechten overigens verkocht aan acteur Leonardo DiCaprio.

Jacht op top

Waarom worden zo weinig bestuurders die over de schreef zijn gegaan uiteindelijk veroordeeld? De kredietcrisis kostte de Verenigde Staten volgens auteur Jesse Eisinger $13 biljoen. Maar na de grote savings and loan-fraude van de jaren tachtig heeft het land na 2008 geen bankier meer veroordeeld.

Volgens Eisinger bedroeg tussen 2010 en 2015 het aantal zaken tegen ‘witteboordencriminelen’ in deze wereld 10% van het geheel, een halvering ten opzichte van dezelfde periode ervoor.

Dat de medeveroorzakers van de kredietcrisis bij financieel dienstverleners er vrijwel zonder kleerscheuren zoals celstraf vanaf kwamen, leidde onder Amerikanen tot verzet tegen Wall Street en ‘big money’. Ook president Trump gebruikte dat sentiment in zijn campagnes.

Eisinger, winnaar van de Pullitzer-prijs, turfde een opvallend groot aantal schikkingen met bankiers, voor miljarden. De deals voorkomen langlopende dure rechtsprocedures met ongewisse uitkomst. Onder Trump zal de aanpak van zulke mogelijke fraude op Wall Street zeker niet groter worden, iedere hoop daarop is ‘misplaatst’, beschrijft Eisinger in ‘The Chickenshit Club’ (Simon & Schuster, $28).

Zonder cash

Dit kon weleens de laatste vakantie met cash zijn, denkt auteur David Birch. In ‘Before Babylon, Beyond Bitcoin' (London Publishing, €24,67) kondigt hij de volgende verandering in geld aan: het verdwijnen van de plastic betaalkaarten. De smartphone zal alle betalingen met digitale transacties overnemen. Bitcoin is maar een detail.

En belangrijker, dit gebeurt niet met de bank als middelpunt, maar de revolutie voltrekt zich direct tussen consumenten en bedrijven onderling. Een Uber-taxi huren gaat via de app zonder bonnetje of zelfs afrekening, de transactie is al gemaakt via de app. Zo zullen supermarkten en bol.com en Cool Blue zich snel aanpassen, stelt Birch.

Hij waarschuwt meteen voor het volgende probleem: hoe garanderen consumenten dat ze enige controle houden binnen dit netwerk.

Gevolgen technologie

Sjoerd Bakker heeft in ‘From Luxury to Necessity’ (Boom, €20) een prikkelende gedachte beschreven: hoe heeft technologie menselijk gedrag zichtbaar veranderd? Dat gaat veel verder dan de geschiedenis van de drie bekende technologieën die vaker zijn beschreven, de stoommachine, opwekken van elektriciteit en de verbrandingsmotor.

Het gaat Bakker vooral om de ‘tweede orde’ van alle revoluties, de echte waarde zit voor hem in het gebruik van de technologie. Zoals het fenomeen van dagtripjes of boodschappen doen niet zonder de stoomtrein konden. Maar wat doet ict momenteel met ons? Volgens Bakker is ict een van de meest onderschatte want ontzichtbare ontwikkelingen.

Lees hier meer boekentips

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
24.9 °C
ZO3
Beurs AEX
AEX 519.78
+ / - -0.4%
Populair
24 uur actueel
Turbo top 3 (omzet)
BNP AEX TL 512.7 arrow -7,73%
BNP ASMLH TL 96.6 arrow 0,17%
BNP ING TL 14.49 arrow -2,94%
Nieuws

De komst van Hudson's Bay wordt een succes:


Verstuur
Indices
Valuta
Energie
Damrak
AEX520,04arrow-0,35% 15:46
AMX790,73arrow-0,37% 15:47
ASCX1004,49arrow0,07% 15:47
BEL-203918,55arrow-0,31% 15:46
FTSE 1007373,00arrow-0,12% 15:31
CAC-405123,72arrow-0,16% 15:47
SMI8922,98arrow-0,46% 15:31
meer...