Kritiek op bonusplan bank

De financiële instellingen tonen volgens hen weliswaar hun goede wil en lijken heel wat van plan, maar gaan eigenlijk niet verder dan het plakken van enkele pleisters. Om excessieve beloningen te voorkomen, zijn veel ingrijpender maatregelen noodzakelijk.

Gisteren brachten banken een gedragscode naar buiten die de bonussen van bestuurders moet beperken. De belangrijkste onderdelen van de code zijn een plafond aan de variabele beloning en de mogelijkheid voor de raad van commissarissen om onterechte bonussen af te pakken.

Minister Bos (Financiën) sprak van een unieke stap in de wereld. Volgens Boele Staal, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Banken, neemt de sector met deze code zijn verantwoordelijkheid. Toch heeft Ingolf Dittmann, hoogleraar corporate governance aan de Erasmus Universiteit, ernstige kritiek op de beperking van de variabele beloning: "Uiteindelijk zal dit de totale beloning die een bestuurder krijgt nauwelijks beïnvloeden. Ik denk dat het gevolg is dat het vaste deel van de beloning omhooggaat ter compensatie. Dus per saldo schiet je er niet zoveel mee op. Als financiële instellingen deze code strak zouden volgen, prijzen ze zich bovendien uit de markt om talent aan zich te binden."

Daarom denkt Dittmann dat banken alternatieven zullen zoeken om hun bestuurders te belonen: "Bijvoorbeeld door het geven van een grotere auto. Het vervelende is dat deze vorm van belonen moeilijk te achterhalen valt, omdat die niet terug te vinden is in de jaarverslagen van de financiële instellingen."

De corporate governance-deskundige is wel te spreken over de afspraak dat de raad van commissarissen meer macht krijgt om onterecht verstrekte bonussen terug te eisen: "Bij een systeem waar toplieden beloond worden als ze goed presteren, hoort ook het risico dat je een bonus kwijtraakt. Dat dit nu is vastgelegd, vind ik een hele vooruitgang. Tot nu toe kwamen bonussen alleen terug als de bestuurder dit vrijwillig deed."

Jan Bouwens, hoogleraar prestatiebeleid en beloningen aan de Universiteit van Tilburg, is echter minder enthousiast. Hij denkt dat het terugvorderen van bonussen door commissarissen nog een hele kluif zal worden: "Ik zie nogal wat juridische hobbels. Kun je aantonen dat een bestuurder persoonlijk schuld heeft aan het falen van een financiële instelling? De man of vrouw in kwestie zal altijd naar vluchtwegen zoeken, bijvoorbeeld door te wijzen op andere banken die het nog slechter doen. Dan rest voor de raad van commissarissen vaak niets meer dan het wegsturen van een bestuurder vanwege een gebrek aan vertrouwen."

Recente ervaringen leren dat werknemers ver gaan als het om hun bonus gaat en juridische procedures niet schromen. Tegen ABN Amro loopt momenteel een zaak van tien topbankiers. In Londen is Commerzbank aangeklaagd door bankiers die zeggen nog €33 miljoen tegoed te hebben.

Bouwens hekelt bovendien de ruimte die de code biedt voor bonussen die zijn gekoppeld aan niet-financiële doelstellingen: "Natuurlijk kun je een bestuurder afrekenen op iets als klanttevredenheid. Maar dit soort zaken zet in de praktijk weinig zoden aan de dijk. Een klant kan vandaag heel tevreden zijn met de lening, waarna de bestuurder beloond wordt. Maar als de consument de aflossing en rente over een jaar niet meer kan betalen, zal die een stuk minder gelukkig zijn. Betaalt de topman van de bank zijn bonus dan terug?"

Eigenlijk zien beide hoogleraren het liefst een heel andere manier van belonen voor zich. Ze pleiten ervoor dat bestuurders van banken verplicht een deel van hun eigen vermogen in de financiële instelling steken, bijvoorbeeld door het kopen van aandelen.

De publieke kritiek op bonussen kreeg gisteren overigens bijval van Lloyd Blankfein, de topman van de Amerikaanse bank Goldman Sachs. Hij noemde het terecht dat bankiers geen bonus krijgen als hun bank verlieslatend is. Goldman heeft trouwens ruim $11 miljard gereserveerd voor bonussen, omdat de bank in het tweede kwartaal een forse winst boekte.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief