Negatieve visie Morningstar op zonne-energie niet breed gedragen

Foto: Robert Hoetink

In de afgelopen paar jaar wist de zonne-energiesector zijn problemen goed op te lossen. Zo kon een drastische daling van de subsidies in Spanje in 2009 ruimschoots worden opgevangen door een vraagverdubbeling in Duitsland. Hoewel ons buurland de subsidies medio vorig jaar zelf verlaagde, bleef de vraag er sterk en boekte Italië een zeer krachtige vooruitgang.

In Duitsland zijn de subsidies op zonne-energie begin dit jaar echter met nog eens 15% verlaagd en Italië gaat vermoedelijk een plafond instellen voor de financiële steun. Morningstar verwacht dat deze twee landen, die in 2010 meer dan de helft van de wereldwijde zonne-energie produceerden, zodoende minder zonnepanelen zullen installeren. Het aandelenresearchteam kijkt ook weinig hoopvol naar andere Europese landen, daar de overheidssteun hier duidelijk te wensen over laat.

De VS, Canada, China en India zullen naar verwachting wel stevig gaan groeien. Door hun nog geringe omvang zullen ze echter onvoldoende compensatie bieden, zo meent Morningstar die een wereldwijde daling in de installaties van 2% in 2011 en van 9% in 2012 voorziet. Italië of de VS zouden dit jaar misschien nog voor een positieve verrassing kunnen zorgen, maar voor volgend jaar wordt een terugval als onvermijdelijk gezien.

Tegenover deze vermeende matige vooruitzichten staat dat de productie van zonnepanelen naar verwachting sterk zal toenemen. Afgaande op de plannen van de meest vooraanstaande fabrikanten komt Morningstar op een productie van meer dan 30 gigawatt (met 1 gigawatt kunnen ongeveer 1 miljoen huishoudens van stroom worden voorzien) in 2011, terwijl de geschatte vraag op amper 18 gigawatt blijft steken. Het sterke overaanbod leidt er volgens het aandelenresearchteam toe dat de prijzen eind 2012 met 30-40% zullen zijn gedaald.

Morningstar erkent dat de zonne-energiesector baat heeft van de ramp met de kerncentrales in Japan, maar dan wel vooral voor de lange termijn. In tegenstelling tot kernenergie genereert zonne-energie niet continu elektriciteit, zo zorgt bewolking voor problemen. Daarom kan zonne- maar ook windenergie niet worden ingezet als de basis van de elektriciteitsproductie. Morningstar meent dat aardgas, de schoonste van de ”vieze” energiebronnen, het wegvallen van kernenergiecapaciteit op korte termijn grotendeels zal vervangen.

Het aandelenresearchteam verwacht dat producenten van zonnepanelen zoals First Solar de prijsdalingen slechts deels via kosteningrepen kunnen opvangen. Zijn ook in relatieve zin negatieve visie leidt ertoe dat Morningstar de meeste producenten overgewaardeerd acht.

Directeur Energie en Klimaat Daniël Povel van Triodos Investment Management is er veel minder van overtuigd dat de vraag zal dalen door de afbouw van subsidies in Europa. „De subsidies gaan naar beneden omdat de politiek rekening houdt met de kostprijsdaling van de panelen. Dit hoort bij een snel groeiende markt en hoeft zeker niet te betekenen dat het aantal projecten gaat afnemen."

Alleen voor Spanje ziet hij het negatief in. „Spanje heeft eenmalig en met terugwerkende kracht de subsidies teruggebracht. Hierdoor heeft zich een flink aantal spelers uit deze markt teruggetrokken. Duitsland kijkt vooral naar een betere integratie in de omgeving. Voor Italië blijft het er goed uit zien, ondanks een versnelde stapsgewijze afbouw van de subsidies."

De nieuwe zonne-energieprojecten waarin Triodos Bank investeert hebben volgens Povel geen last van de afbouw van de subsidies omdat deze projecten reeds rekening houden met deze geplande afbouw. „Uiteraard is hierbij van belang dat de regeringen in de verschillende landen zich dan wel houden aan de geplande afbouw en deze niet tussentijds versnellen. Met terugwerkende kracht aanpassen zoals in Spanje is natuurlijk helemaal uit den boze en druist in tegen elke vorm van behoorlijk bestuur." Daarnaast meent hij dat bedrijven die reeds goedkoop zonnepanelen produceren en hun kostprijs de komende jaren in voldoende mate verder verlagen, aantrekkelijke beleggingen kunnen zijn.

Fondsbeheerder Ad Schellen van Delta Lloyd New Energy Fund kan zich hier volledig in vinden. „In de afgelopen vijf jaar heeft de zonne-energiesector altijd meer laten zien dan verwacht werd. Algemeen wordt ervan uitgegaan dat Duitsland dit jaar 6-8 gigawatt gaat produceren tegen 7,6 gigawatt in 2010 en Morningstar is met de schatting van 5,5 gigawatt dus nogal pessimistisch. Te meer daar de overwinning van de Groenen een extra zet richting zonne-energie kan geven, ook al omdat Duitsland niet erg afhankelijk wil zijn van gasleveranties uit onder meer Rusland."

Italië blijft volgens Schellen een erg interessante markt. „De tarieven van elektriciteitsopwekking uit fossiele brandstoffen en zonne-energie liggen in Italië dichter bij elkaar dan elders in de wereld. Daardoor is het land minder afhankelijk van subsidies. Afgezien van Italië zal zonne-energie onder meer ook in Griekenland en Spanje in 2013-2014 geleidelijk concurrerende tarieven kennen."

Verder denkt hij dat Morningstar de opmars van China en de toename van het aantal landen dat zonne-energie inzet nogal voorzichtig inschat. „Als China de kostprijs laag genoeg acht, zou de zonne-energiecapaciteit heel snel uitgebouwd kunnen worden. Ook de VS is een potentieel aantrekkelijke markt. Maar op korte termijn wel een wat moeilijkere, ook al omdat president Barack Obama gas onlangs als mogelijkheid noemde om de CO2-uitstoot te reduceren. Nutsbedrijven zouden daarom gas in plaats van wind en zon kunnen inzetten om aan de overheidsdoelstellingen te voldoen. Hoopvol is anderzijds dat Saoedi-Arabië recent een ambitieus investeringsprogramma aankondigde."

Schellen erkent dat de afzetstijging bij veel producenten in de komende jaren onvoldoende zal zijn om de prijsdalingen te compenseren. „In de waarderingen zit echter al enorm veel negativisme verdisconteerd. Zo kent het Chinese Trina een koers-winstverhouding van 7 voor zowel dit als volgend jaar. En het goedkoop producerende First Solar is eveneens aantrekkelijk gewaardeerd."

Verder denkt Schellen dat de politiek en de bevolking steeds meer tot het besef zal komen dat zon en wind niet alleen de meest duurzame energievormen zijn, maar ook de minst risicovolle. „En voor zonne-energie moet je in eerste instantie wel veel betalen, maar vervolgens zijn er nauwelijks extra kosten. Je weet dus waar je aan toe bent, terwijl gas in de toekomst wel eens veel duurder zou kunnen worden."

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief