• Home
  • Koersen
  • MijnBedrijf
  • Beleggingsfondsen
  • TV
  • Evenementen
    • DFT Debat
    • Online Seminar
  • 24 uur actueel
  • Goeroes
  • Forum
  • Agenda
  • Specials
    • iShares
    • BlackRock
  • DFT Premium
    • DFT Premium
    • Martin Visser
 
 
Exclusieve artikelen van de Telegraaf redactie
di 27 nov 2012, 17:56

Ook de doe-het-zelf-fondsbelegger betaalt voor advies

Manno van den Berg
Beleggers gaan straks voor het advies van een bank waarschijnlijk via een directe nota betalen. Beleggers gaan straks voor het advies van een bank waarschijnlijk via een directe nota betalen. Foto: GETTY IMAGES

De kosten van beleggingsfondsen kunnen flink omlaag nu banken in 2014 niet langer provisie mogen accepteren voor distributie en aanprijzing in adviezen.

De meeste banken hebben al voorgesorteerd op dat verbod door deze kickback terug te geven aan adviesklanten. De meeste beleggers, die zonder advies in fondsen handelen – ’execution only’ – betalen echter nog steeds deze kosten.

Zuur, oordeelt fondsexpert Ronald van Genderen. „Bij execution only-klanten stelt de bank immers geen dienst tegenover deze kosten. Jarenlang heeft deze groep voor noppes betaald, en dat doen ze nog steeds.”

Kickback

Vraag fondsbeleggers naar de kickback en de meesten zullen er nooit van hebben gehoord. Dat is omdat deze provisie zit verwerkt in de beheervergoeding die het fonds beleggers in rekening brengt. Tot de helft van deze beheerkosten wordt doorgesluisd naar banken: de kickback. De bank ontvangt deze jaarlijks als vergoeding als ze een fonds ’in de schappen leggen’ op hun handelsplatform en/of actief aanprijzen.

De kickback is inmiddels uitgegroeid tot een lucratieve inkomstenbron voor banken van honderden miljoenen. Doordat duizenden fondsen concurreren om een plekje in de etalage bij banken is de kickback in de loop der jaren fors gestegen, zo stellen experts. Particuliere beleggers betalen de prijs. „Bovendien gaat er van de kickback een perverse prikkel uit om die fondsen aan te bieden met een hoge kickback, niet de fondsen die het beste zijn voor klanten”, vult Van Genderen aan. Van Genderen is fondsexpert bij beleggersvereniging VEB, al jarenlang kritisch over kickbacks.

Verbod

De critici hebben het ministerie van Financiën en de AFM overtuigd. Er is even gewacht op een algeheel Europees verbod op kickbacks, maar vorige week bleek dat het Europese Parlement zover niet wilde gaan. Oud-minister De Jager heeft echter steeds geroepen dat Nederland dan zijn eigen koers gaat varen richting een verbod. Vorige week, zo melden goed ingelichte bronnen, is toezichthouder AFM met de banken overeengekomen de kickback in 2014 te schrappen.

Iedereen betaalt de kickback

De meeste grote banken betalen klanten de kickback al terug, maar alleen aan klanten waarmee ze een adviesrelatie hebben en die doorgaans voor dat advies betalen. Het pijnpunt ligt echter bij execution only-klanten, een veel grotere groep. Ook deze doe-hetzelvers betalen de kickback via de beheerkosten in de fondsen.

Op een inleg van €5000 gaat het bij een aandelenfonds al snel om rond de €35. Dat lijkt bescheiden, maar het komt boven op kosten als transactiekosten en bewaarloon die de bank direct bij klanten in rekening brengt én op de andere kosten in het beleggingsfonds. Dat neemt een flinke hap uit het beleggingsrendement.

„Voor klanten die advies krijgen kun je een kickback bovendien nog een beetje rechtvaardigen”, stelt Van Genderen. „Er staat immers advies tegenover. Execution only-klanten krijgen dat niet eens. Toch is dit de groep die kennelijk tot aan het verbod moet doorbetalen. Alsof banken er het laatste restje nog uit willen persen.” Guido van Aubel, directeur Alex Vermogensbank/BinckBank bevestigt dat het einde van de kickback voor banken een aderlating is. Hoe ze dat pijnlijke verlies gaan opvangen? „Deels kunnen we dat niet en dat hebben we te accepteren. Dat is nu eenmaal de nieuwe wereld.”

Dat wil volgens Aubel niet zeggen dat banken niet de kosten elders zullen verhogen. „Die kickbacks zijn inderdaad hoog, maar ze zijn niet enkel in het leven geroepen om klanten te pesten. Je hebt als bank wel degelijk kosten om een beleggingsfonds op je platform aan te bieden. Er komt meer handwerk bij kijken dan bijvoorbeeld bij transacties in individuele aandelen of opties.”

Doorberekenen

Wat Binck/Alex gaat doen? „Daar heb ik nog geen concreet antwoord op. Pas vorige week zijn de banken met de AFM op één lijn gekomen over de afschaffing van de kickback in 2014, 2013 wordt een overgangsjaar.” Aubel laat een paar van de mogelijkheden de revue passeren. Zo zou een bank beleggers die execution only in fondsen handelen een hogere transactiefee in rekening kunnen brengen. Ook sluit hij niet uit dat er per fonds een vast bedrag zal moeten worden betaald. „In Groot-Brittannië kennen ze al zo’n placementfee, van een of twee pond per fonds, per maand.”

Aubel filosofeert verder over educatieve samenwerkingsovereenkomsten met fondsen die op het handelsplatform van een bank worden verhandeld. Beleggers dienen immers voorgelicht te worden over rendement en risico van producten. Voor die educatie zou een fonds dan aan de bank een fee moeten betalen. Tegenover het aanbieden van fondsen op een platform, een fondssupermarkt, zouden volgens Aubel namelijk altijd inkomsten moeten staan. „Waarom zou je anders als bank nog fondsen willen aanbieden? Op zijn minst gaat dit tot een verschraling van het aanbod van fondsen leiden”, zo denkt Aubel. Banken zouden er namelijk ook voor kunnen kiezen om enkel nog huisfondsen of fondsen van bevriende partijen aan te bieden.

Verschraling

Ook de VEB vreest die verschraling. Maar ook waarschuwt Van Genderen banken om niet elders kosten in rekening te brengen die enkel als doel hebben om gemiste inkomsten goed te maken. Ook wijst hij erop dat beleggers uiteindelijk wel moeten kunnen kiezen uit voldoende beleggingsfondsen waar de kickback uit is gesloopt. „ING, Robeco en BNP Paribas hebben weliswaar al kickbackvrije fondsen, maar ik zie ze nog nergens in de schappen liggen.”


20.9 °C
NNO3
 
files 179
157 km.
Beurs AEX
AEX 414.15
+ / - -0.02%

Een mogelijke overname van TomTom is een slechte zaak


Verstuur