zaterdag 07 mei 2016
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: Johannes Dalhuijsen

Column: Geen loonbelasting voor robot Jesse

07 MEI 2016

De economen Willem Vermeend en Rick van der Ploeg zijn van mening dat de Nederlandse overheid en ons bedrijfsleven meer en sneller moeten investeren in digitalisering in combinatie met nieuwe technologie, zoals het Internet of Things, zelflerende computers en robots. Zonder deze investeringen verliest ons land banen en welvaart en zullen veel bedrijven de nieuwe economie 4.0 niet overleven. De economen maken daarom gehakt van het voorstel van GroenLinks om een belasting op robots in te voeren.

Met deze belasting poogt de partij van Jesse Klaver bestaande werkgelegenheid te behouden en geld op te halen voor het financieren van de onbetaalbare linkse plannen voor een basisinkomen en arbeidstijdverkorting. Vermeend en van der Ploeg leggen uit dat deze belasting juist banen vernietigt en bovendien voor de schatkist geen geld oplevert.

In de meeste landen van de wereld worden optimistische prognoses over economische groei van 2% en hoger verlaagd tot 1%-2%. Bij economen en politieke beleidsmakers rijst de vraag waarom het maar niet lukt om, zoals in het verleden, groeicijfers tussen 2%-3% en hoger te halen. Hoewel verschillende factoren, zoals de vergrijzing, een rol spelen, blijkt uit analyses dat de gedaalde arbeidsproductiviteit een belangrijke boosdoener is. Om deze daling om te buigen naar een hogere productie per werknemer, wordt vanuit economische denktanks geadviseerd om in het economische beleid de nadruk te leggen op het bevorderen van innovatieve technologie.

Het Internet of Things (www.internetot.nl) en ICT-toepassingen in bedrijfsprocessen spelen daarbij een belangrijk rol. Volgens deze experts kan met deze smart toepassingen, zelflerende computers (kunstmatige intelligentie) en robots een hogere productiviteit worden gerealiseerd en tegelijk de economische groei aangejaagd. Dat laatste wordt bevestigd in het internationale onderzoek Robots at Work van Guy Michaels van de London School of Economics en Georg Graetz van de Uppsala Universiteit. In deze empirisch onderbouwde internationale studie wordt aangetoond dat landen met de inzet van nieuwe technologie zoals robots, de economische groei kunnen stimuleren.

Inzetten op nieuwe technologie

EU-landen die steeds meer vergrijzen, waaronder Nederland, kunnen hun bestaande welvaartsniveau alleen maar behouden door volop in te zetten op nieuwe technologie waaronder robots. In het verleden zijn er stapels rapporten verschenen over de verwachte rampzalige gevolgen van nieuwe technologie die banen zou vernietigen en de werkloosheid vergroten. We hebben nu drie industriële revoluties achter de rug: de stoommachine, de verbrandingsmotor /staalindustrie en de opmars van de computer. Ze tonen aan dat er tegenover het verlies aan banen voldoende nieuwe zijn gecreëerd. De extra koopkracht ten gevolge van goedkopere productiemethoden heeft tot nu toe altijd geleid tot stimulering van de vraag naar zowel oude als voorheen niet bestaande producten.

Bovendien zien we dat landen die voorop lopen bij technologische revoluties extra economische groei, extra banen en een hoger welvaartsniveau realiseren. Maar die landen hebben wel gezorgd voor modern onderwijs en om-, bij- en herscholingsprogramma’s waarmee op deze revoluties snel en adequaat kon worden ingespeeld. Zonder deze aanpak zou deze mooie uitkomst niet zijn gerealiseerd. Landen die een hoofdrol willen spelen in de vierde industriële revolutie en daarmee welvaart kunnen veiligstellen, moeten de komende decennia juist volop inzetten op digitalisering in combinatie met nieuwe technologie en onderwijs. Zonder die inzet verliezen ze werkgelegenheid en welvaart (www.smartindustryboek.nl)

GroenLinks wil robots fiscaal belasten

In de Europese publieke opinie, zien we meer dan in de Verenigde Staten, een angst voor robots omdat ze banen zouden inpikken zonder dat er op termijn voldoende werk voor terugkomt. In de Amerikaanse samenleving is er minder vrees en krijgen ze zelf nick names, waaronder die van (oud) politici, zoals Bill (Clinton) en George (Bush). In ons land overheerst angst en zien we nog geen koosnamen, zoals Mark, Diederik, Alexander, Emile, Geert en Jesse. Die laatste is overigens het minst waarschijnlijk. De partij van Jesse Klaver, GroenLinks, wil zelfs terug naar achterhaalde ideeën uit het verre verleden om arbeidsbesparende technologie, zoals robots, af te remmen. Daarmee schaart de partij van Jesse zich achter de beweging van de Luddieten die eind achttiende eeuw de nieuwe snelle weefmachines kapot sloegen om zo banen te bewaren.

Eind april 2016 kwam GroenLinks in de Tweede Kamer met het opvallende voorstel van een robotbelasting. Met deze belasting op robots zou volgens deze partij bestaand werk behouden blijven en hun plannen voor een basisinkomen en arbeidstijdverkorting gefinancierd kunnen worden. In eerdere columns hebben uitgelegd dat deze plannen niet alleen onbetaalbaar zijn, maar ook banen vernietigen en onze economische groei verlagen. En dat geldt ook voor de robotbelasting. Gelukkig komen er uit politiek Den Haag ook realistische voorstellen die echt toekomstgericht zijn, zoals van het Kamerlid Anne-Wil Lucas (http://annewillucas.vvd.nl/nieuws/14325/robotisering-zonder-achterblijvers).

De robotbelasting moet de prullenbak in. In plaats van het gebruik van robots met belastingheffing af te remmen, moeten ze in ons land juist gestimuleerd worden. In vergelijking met veel andere landen blijven we ver achter. Internationaal gezien heeft Nederland een zeer lage robotdichtheid en een verbeterring is nog niet in zicht. Volgens recent onderzoek van arbeidssocioloog Fabian Dekker heeft slechts 0,8% van de bedrijven de afgelopen twee jaar robots in gebruik genomen. GroenLinks zal dan ook met een andere en serieuze belasting moeten komen om de linkse dure plannen te financieren. Nederland heeft geen keuze.

Zonder de inzet van nieuwe technologie en robots raakt onze industrie op grote achterstand ten opzichte van internationale concurrenten die omzet afpakken en markten veroveren. En dat leidt hier tot een fors verlies aan werkgelegenheid en welvaart. Zo blijkt uit onderzoek van PWC dat de Nederlandse maakindustrie de boot aan het missen is omdat er onvoldoende wordt geïnvesteerd in digitalisering en nieuwe technologie. Onze industrie onderschat het grote belang van de razendsnelle opmars van Economie 4.0 die alle bestaande business- en verdienmodellen op zijn kop gaat zetten.

De huidige generatie industriële robots neemt saai, zwaar en ongezond werk over en schept tegelijkertijd nieuw werk (ontwerpers, bouwers, monteurs enzovoorts). Ze brengen ook banen die in het verleden zijn verplaatst naar lagelonenlanden weer terug naar de thuisbasis en zorgen voor een hogere productie, ruimte voor loonstijgingen en meer vrije tijd. We zullen ze vooral aan het werk zien in geautomatiseerde fabrieken, in de logistiek, de beveiligingsbranche en geleidelijk aan in delen van de zorgsector. Bovendien zijn robots ook nodig om de krimpende beroepsbevolking te kunnen vervangen.

Kortom: we hebben meer robots nodig, maar tegelijkertijd ook onderwijs, opleidingen en om-, her- en bijscholingsprogramma’s die daar nu al snel en adequaat op inspelen.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
11.5 °C
WZW2
Beurs AEX
AEX 528.66
+ / - -0.12%
KLM past dienstregeling aan na Irma
Als de luchthaven op Sint Maarten weer opengaat, zal KLM minder vaak vliegen naar het eiland. Dat...
dinsdag 08 december 2015