Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Door
Financieel consulent
Peter Beszelsen is directeur van Money1.nl en sinds 1994 DGA van Kerckemeren Consult B.V. Financial & Business Consultants.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium

Cafetariapensioen

27 APR 2012

Door van het pensioensysteem een soort cafetariasysteem te maken, met vrije keuze en risico voor de deelnemers, begeven we ons op glad ijs. De doorsnee Nederlander is immers geen pensioenspecialist. Dat systeem wordt al decennia toegepast in de Angelsaksische landen en die hebben beslist niet het predicaat 'beste pensioensysteem ter wereld'.

Als je het pensioenbouwwerk ontleedt in een spaartraject (bij een Premie Pensioen Instelling, oftewel PPI) , een uitkeringstraject (bij een bank) en een risicotraject (bij een verzekeraar), is het maar zéér de vraag of de uitkomst zowel qua kosten als totaalvoorziening nog steeds kan concurreren met de huidige pensioenfondsen en verzekeraars.

'Pensioen' is de verzamelnaam voor overbruggingspensioen, tijdelijk pensioen, aow, ouderdomspensioen, aanvullend ouderdomspensioen, nabestaandenpensioen, bijzonder nabestaandenpensioen, wezenpensioen en arbeidsongeschiktheidspensioen. De vrijstelling voor premiebetaling als je arbeidsongeschikt wordt, is de kers op de taart van het Nederlandse pensioenbouwwerk. Op dát pensioensysteem is de hele wereld jaloers.

Er zijn maar twee instanties die ál deze pensioenelementen gecombineerd in één wettelijke regeling kunnen en mogen vangen: de bedrijfs(tak)pensioenfondsen en de levensverzekeraars. Het in één regeling onderbrengen van ál deze pensioenvormen is een kunststuk op zichzelf geweest. Het is dan ook onvermijdelijk dat er kosten aan zo’n hoogstandje zijn verbonden.

De woekerpolisaffaire heeft er toe geleid dat iedereen - ook de pensioenfondsbeheerder - die maar iets met financiële dienstverlening te maken heeft, alle kosten zichtbaar moet maken. Die transparantie geeft andere marktpartijen de kans om op kosten te gaan concurreren.

Goudzoekers

Marktpartijen storten zich logischerwijze eerst op de makkelijkste onderdelen van het pensioenvak: sparen en uitkeren, want dáár gaat het grote geld in om. Het verzekeren van risico’s is niet zonder meer toegestaan aan elke nieuwe marktpartij.

De mogelijkheid om het pensioenbouwwerk in stukjes uit elkaar te trekken, betekent niet automatisch een kostenverlaging voor het hele traject. Ook de risico’s moeten immers worden afgedekt. Als nieuwe marktpartijen het verzekeren van risico’s in de pensioenvoorzieningen tóch uit moeten besteden aan verzekeraars, kunnen ze er voor kiezen om het dekken van die risico’s dan maar aan de spaarder over te laten.

Daar schuilt het eerste gevaar. Pensioenspaarders die zich niet van de risico’s bewust zijn, dekken die uit verkeerde zuinigheidsoverwegingen dan vaak niet af. Dat spaart veel geld op de korte termijn.

Premie Pensioen Instelling (PPI)

Dit verschijnsel wordt in de opbouwfase van een pensioenvoorziening al zichtbaar bij de Premie Pensioen Instelling (PPI). Bij een PPI kun je alleen maar sparen en worden alle risico’s, inclusief het beleggingsrisico, bij de deelnemer neergelegd. Die risico’s mag een PPI, zoals al uit de naam blijkt, ook wettelijk niet verzekeren.

De laatste tijd rammelen ook financieel adviseurs, overmoedig geworden door het succes van banksparen, aan de poorten van het pensioenbouwwerk. Gepleit wordt voor het inschakelen van banken in de uitkeringsfase van het opgebouwde pensioenkapitaal. Ook hier is het verlaagde kostenaspect de drijfveer.

Adviseurs verzinnen afwijkende creatieve constructies om risico’s op kostenvriendelijke wijze af te dekken. Die creaties benaderen de beproefde methoden wel, maar evenaren ze niet. Daar is niets tegen, als de keuze maar gemaakt wordt met kennis van de voor- en nadelen van de verschillende methoden.

Hoge advieskosten

In elk van die pensioentrajecten mag er namelijk sinds 1 februari 2012 slechts worden geadviseerd door pensioenspecialisten met een aparte AFM-pensioenvergunning. Die advieskosten zijn hoog en doorlopend. U bent in het kader van de zorgplicht elk jaar aan de beurt voor een gesprek met uw pensioenadviseur, na verschijning van het pensioenoverzicht. Die pensioenadviseur werkt na het provisieverbod vanaf 1 januari 2013 alleen nog maar voor u tegen een vergoeding op uurloon.

Nu al kunnen gewone risicoverzekeringen en schadeverzekeringen rechtstreeks en zonder kosten voor provisie online worden afgesloten. Levensverzekeringen met KEW-clausule (Kapitaalverzekering Eigen Woning) sterven uit, omdat verplichte aflossingen van de hypothecaire leningen rechtstreeks in maandelijkse termijnen aan de bank gaan gebeuren.

Er valt dan over weinig anders meer te adviseren dan pensioenen. En pensioenadvieskosten van de bedrijfs(tak)pensioenfondsen worden meebetaald door de werkgever.

Infuus

Tussenpersonen en financieel adviseurs zullen dus tuk zijn op een verruiming van de spaarmogelijkheden voor pensioenen, het risicovollere beleggingstraject en op banksparen. Het is hun enige kans op overleving. In het adviestraject van levensverzekeringen is geen droog brood meer te verdienen na de woekerpolisaffaire.

Of al die adviespakketen uiteindelijk leiden tot een kostenbesparing en dus een resultaatverbetering over het volledige pensioentraject ten opzichte van de huidige geïntegreerde pensioensystemen, waag ik ernstig te betwijfelen. Er zal heel wat creatieve rekenkunst aan te pas komen om dat te kunnen bewijzen.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
17.8 °C
WZW4
Beurs AEX
AEX 519.5
+ / - +0.02%

Meest gelezen op DFT

poll image

Stelling DFT Geld

Ouderen kunnen er niets aan doen dat ze niet aan het werk komen


Verstuur
Meer Premium