Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium

De schommelende dekkingsgraad verklaard

06 MEI 2013 Jan Braaksma

De gemiddelde dekkingsgraad van pensioenfondsen schommelde de laatste vijftien jaar sterk, zoals te zien in de grafiek hieronder. Een aantal belangrijke momenten voor die dekkingsgraad komt hieronder aan de orde: waarom was die toen zo hoog, of juist zo laag?

Allereerst is het belangrijk te weten waar pensioenfondsen hun inkomsten vandaan halen. Iedere deelnemer aan een pensioenfonds betaalt premie. Op dat ingelegde vermogen wil het pensioenfonds meer waarde creëren voor zijn deelnemers, zodat het pensioen mee kan groeien met de inflatie (indexering). Dat kan bijvoorbeeld door te beleggen in aandelen, obligaties, of vastgoed. Daardoor is de dekkingsgraad van pensioenfondsen sterk afhankelijk van de prestaties van deze investeringen. Bovendien is de kapitaalmarktrente belangrijk. Is deze laag, dan is dat slecht voor de huidige waarde van toekomstige verplichtingen en daalt de dekkingsgraad.

1999:

Economie algemeen: de laagste werkloosheid sinds jaren ’80, lage inflatie en economische groei van meer dan 3%.

Kapitaalmarktrente: gemiddeld 4,6%

Beleggingen: gouden tijden voor de AEX, koers stuift richting 700 punten. Pensioenfondsen ontdekten buitenlandse effecten. Per saldo verkochten zij Nederlandse obligaties en aandelen en ruilden deze in voor obligaties en aandelen van vreemde bodem.

Rendement pensioenfondsen: 16,30%, hoogste sinds 1993 (21,70%).

Gemiddelde dekkingsgraad 31-12: 150

2002:

Economie algemeen: economische groei was ineengeschrompeld tot bijna niets: 0,2%. De rest van Europa, behalve Duitsland, doet het iets beter met gemiddeld 1% economische groei per jaar.

Kapitaalmarktrente: gemiddeld 4,9%, gedaald van 5,3% in 2000.

Beleggingen: volgens het CBS ging in tweeënhalf jaar “de helft van de beurswaarde verloren”. De koersen daalden naar het  niveau van 1996, tot minder dan 300 punten. Boekhoudschandalen, zoals bij Enron, schaadden het vertrouwen van beleggers.

Rendement pensioenfondsen: gemiddeld -8,1%.

Gemiddelde dekkingsgraad per 31-12: 109

2007:

Economie algemeen: net als in 2006 groeide de economie weer fors (+3,5%), vooral door de solide export. In de tweede helft van het jaar doemden de eerste donkere wolken op: de kredietcrisis sloeg in de VS in als een bom, de prijzen van grondstoffen en energie stegen, het consumentenvertrouwen daalde.

Kapitaalmarktrente: gemiddeld 4,3%.

Beleggingen: de AEX krabbelde in januari weer op naar meer dan 500 punten, tikte halverwege het jaar 550 punten aan, maar daalde in de tweede helft van het jaar weer door de kredietcrisis.

Rendement pensioenfondsen: 3,8%.

Gemiddelde dekkingsgraad 31-12: 144

2008:

Economie algemeen: de kredietcrisis bleek veel ernstiger dan eerst gedacht en verspreidde zich over de wereldeconomie. In september ging de Amerikaanse bank Lehman Brothers failliet. Vele andere banken konden slechts met steun van de overheid overeind blijven, of werden zelfs genationaliseerd.

Kapitaalmarktrente: 4,2% gemiddeld

Beleggingen: beurzen in binnen- en buitenland stortten ineen. In september en oktober daalden beurskoersen wereldwijd met tientallen procenten. De AEX dook alleen in de eerste week van oktober al 25% in het rood.

Rendement pensioenfondsen: -16,6%.

Gemiddelde dekkingsgraad 31-12: 95

2011:

Economie algemeen: in 2010 en begin 2011 leek de economie zich te herstellen, maar grote economische problemen in Zuid-Europa maakten daar hardhandig een einde aan.

Kapitaalmarktrente: daalde tot 2,4% eind 2011.

Beleggingen: de aandelenmarkt doet het niet goed, maar obligaties leveren goed rendement op. Maar pensioenfondsen hebben relatief veel aandelen en weinig obligaties.

Gemiddelde dekkingsgraad 31-12: 98

De Nederlandsche Bank past de rekenrente aan. In plaats van de rente op 31 december wordt de gemiddelde rente van de laatste drie maanden van het jaar genomen. Die is hoger en dus gunstig voor de dekkingsgraad.

Om de dekkingsgraad te repareren indexeert de meerderheid van de pensioenfondsen in de loop van 2011 niet meer, berekent DNB. Ook vergroten ze hun inkomsten door de premie tijdelijk te verhogen.

Financieel adviesbureau Bureau Bosch bekeek hoe pensioenfondsen tussen 1989 en 2009 presteerden. Lees het rapport hier.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
17.8 °C
WZW4
Beurs AEX
AEX 519.5
+ / - +0.02%

Meest gelezen op OverGeld.nl

Meer Premium