Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: Burgers' Zoo

Column DierenZaken

Snelle cheeta houdt van weinig verandering

12 JAN 2017 Constanze Mager

Op de Afrikaanse graslanden leven diverse soorten roofdieren. Denk bijvoorbeeld aan leeuwen, hyena’s, luipaarden, cheeta’s en wilde honden. Ze hebben allemaal hun eigen manieren om aan hun prooi te komen, maar de cheeta is toch wel een heel bijzonder geval.

Cheeta’s kunnen van alle dieren het hardst rennen. Over korte stukken bereiken ze snelheden van zo’n 115 kilometer per uur. Heel hun lijf is tot in detail aan het sprinten aangepast: een rank en slank lichaam, een groot longvolume, een buigzame wervelkolom, bijzondere klauwen die als spikes werken en ga maar zo door.

Beperkingen

Omdat cheeta’s sneller zijn dan alle prooidieren, zou het vangen van hun maaltje voor deze katten een makkelijke klus moeten zijn. Maar het extreme specialisme van cheeta’s brengt ook beperkingen met zich mee.

Ten eerste zijn cheeta’s zo licht gebouwd dat ze niet bijster sterk zijn. Daarom is hun ’doelgroep’ qua prooi nogal smal: ze jagen alleen op kleine en middelgrote antilopensoorten. Een volwassen zebra of buffel kan weliswaar niet wegrennen voor een cheeta, maar ze zijn veel te krachtig en te sterk om door zo’n kat te worden overmeesterd.

Vast

Ten tweede is een cheeta wel uitmuntend in wat hij kan, maar op andere vlakken valt hij behoorlijk door de mand. Daardoor zit hij erg vast aan zijn jachtstrategie. Eens een keer in een boom klimmen om vanuit een hinderlaag een prooi van bovenaf aan te vallen? Dat zit er niet in, want cheeta’s zijn de enige katten die nauwelijks kunnen klimmen.

Voor de afwisseling eens uit wat struikgewas springen en een nietsvermoedende antilope pakken die rustig bij een drinkplaats staat? Lukt ook al niet, want de kaakspieren en hoektanden van cheeta’s zijn nogal klein uitgevallen. En daarom moet zijn prooi al door een achtervolging helemaal uitgeput zijn, wil hij het hoefdier kunnen doden zonder voor de jager mogelijk fatale tegenstribbelingen van het slachtoffer. Kortom, de cheeta is een extreme specialist en totaal geen allrounder.

Vakkennis

Ook op de werkvloer zien we zulke specialisten. Dat kunnen individuele werknemers zijn met unieke kennis en vaardigheden, of afdelingen binnen bedrijven en zelfs hele bedrijven. Zij worden doorgaans bijzonder gewaardeerd juist om hun vakkennis en hun specialisatie.

In het dierenrijk valt op dat sterke specialisten alleen gedijen in weinig veranderende leefomgevingen. Dat geldt ook voor de menselijke specialisten. Alleen als de omstandigheden gelijk blijven, komen hun specialismen optimaal uit de verf want flexibiliteit is bepaald niet hun sterke kant. Lastig, want vandaag de dag verandert de wereld vaak in een rap tempo.

Zoöloge Constanze Mager, als hoofd Educatie verbonden aan het Safari Meeting Centre van Burgers’ Zoo in Arnhem, ontvouwt in een exclusieve serie columns voor DFT.nl de financiële geheimen van het dierenrijk.

Klik hier om een interview te lezen met Constanze Mager.

Vorige columns

Neushoornvogel: Specialiseren om te overleven

Olifanten gaan dwars door het glazen plafond

Stokstaartjes, meesters in taakverdeling

De machtige vrouw van de chimpansee

Een functioneringsgesprek met een pinguïn

Leeuwen en kluten en reorganisaties

Risicomanagement door vissen en zwanen

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
.8 °C
ZO1
Beurs AEX
AEX 483.05
+ / - +0.07%
Populair
Actueel
Tips van redactie
poll image

Stelling DFT Geld

Een soa-test moet buiten het eigen risico vallen


Verstuur