Beurs en monetair beleid

Inmiddels gaat het economisch weer een stuk beter, maar er is nog steeds veel ellende, die zich uit in naschokken.

Goedkope kredieten en overheidssteun hebben de gevolgen van de financiële crisis afgezwakt. Dat is ongetwijfeld een van de belangrijkste redenen waarom de aandelenmarkten het in de afgelopen maanden zo goed gedaan hebben: de beursgraadmeter van Europa’s grootste economie, de DAX, steeg enige tijd geleden tot dicht bij de 6000 punten, ongeveer 60 procent hoger dan het dieptepunt van maart dit jaar en tegen de 25 procent hoger sinds begin dit jaar.

Recent, voornamelijk in de laatste dagen van oktober, hebben de aandelenbeurzen nogal wat verloren. Veel beleggers, die op tijd in de markt zijn gestapt, hebben kennelijk besloten winst te nemen. Je zou ook kunnen zeggen dat de nervositeit op de beursvloeren duidelijk gestegen is. Dat blijkt uit de zogenoemde VDax, die de beweeglijkheid van de koersen aangeeft en aldus beschouwd kan worden als de barometer van de beurszenuwen.

Op 30 oktober steeg de VDax met ruim 4 procent, de grootste stijging op één dag sinds midden augustus, tot meer dan 32 punten. De meterstand wordt berekend aan de hand van koop- en verkoopopties op de in de DAX zittende aandelen. Hoe hoger de stand, hoe groter de nervositeit. Het huidige niveau van rond de 32 betekent dat beleggers er voor de komende maand vanuit gaan dat de koersen van de DAX-aandelen circa 32 procent zouden kunnen schommelen. In een rustige markt komt de VDax uit op minder dan 20.

Behalve de stijging van de beweeglijkheidsindex is er nog een ander verontrustend signaal. Banken, verzekeraars en conjunctuurgevoelige aandelen zijn sinds het voorjaar sterker dan gemiddeld gestegen. Maar in de afgelopen weken is de stemming veranderd en behoren juist deze aandelen tot de grootste verliezers. Daarentegen hebben de defensieve sectoren energie en telecom het relatief goed gedaan en dat waren juist de aandelen die beleggers eerder links lieten liggen. Dat wijst wellicht op het einde van de door liquiditeit gedreven hausse, waarin typisch genoeg al die aandelen uitblinken die tevoren het sterkst gedaald zijn.

Beleggers worden zich er kennelijk van bewust dat er ooit, misschien wel eerder dan zij denken, een einde komt aan de staatssteun en het ruime monetaire beleid van de centrale banken. Wat de beurs de komende maand gaat doen, zal er in hoge mate van afhangen wanneer de centrale banken gaan verkrappen en dus minder liquiditeit beschikbaar stellen.

De eerste stap is dat het vergroten van de geldvoorraad door de aankoop van staatsobligaties wordt teruggedraaid. De tweede is het verhogen van de korte rente.

Wat het verhogen van de korte rente betreft, zijn er geen aanwijzingen dat de centrale banken de teugels ineens strak gaan aantrekken. Israël, Australië en Noorwegen zullen vooralsnog uitzonderingen blijven als het gaat om het verhogen van de korte rente. De andere centrale banken zullen hun belangrijkste tarieven nog wel een tijdje in de buurt van de nullijn laten om het prille economische herstel niet meteen om zeep te helpen.

Maar alleen al het praten over een krapper monetair beleid zet een rem op de kooplust van beleggers. In Europa zijn de banken en de economie er nu nog te slecht aan toe om een renteverhoging door de Europese Centrale Bank te rechtvaardigen. Bovendien is er nauwelijks inflatie. Maar dat neemt niet weg dat er steeds meer stemmen opgaan om in ieder geval ernstig rekening te gaan houden met de mogelijke gevolgen van de buitengewoon ruimhartige geldpolitiek.

De president van de Duitse Bundesbank, Axel Weber, heeft al laten weten dat de Duitse regering op zijn laatst in 2011 met de consolidering van de begroting moet beginnen. Weber kondigde ook aan dat al volgend jaar een einde moet komen aan het feit dat de banken zo ongeveer gratis geld bij de centrale bank kunnen lenen. Als de Europese Centrale Bank zich ook op dit standpunt vastlegt is dat een extra belastende factor voor de aandelenmarkt.

Hans Amesz is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief