Herinneringen aan de rally in 2003

Als zo vaak hebben de financiële markten een voorschot op de ontwikkelingen in de reële economie genomen. Sinds maart is er sprake van winsten in bijna alle beleggingscategorieën. De aandelenindices komen weer dicht in de buurt van de hoogste standen dit jaar, de risicopremies op bedrijfsobligaties zitten bijna op de dieptestand van 2009, goud is nog nooit zo duur geweest als nu en staatsobligaties zijn nauwelijks goedkoper geworden. Vooral de vraag van buitenlandse centrale banken en zogenaamde staatsfondsen houdt het koersniveau van Europese staatsobligaties op peil.

Hieruit kan geconcludeerd worden dat de door lage rentes gevoede hoge liquiditeit nog steeds de belangrijkste factor voor de stijgingen op de kapitaalmarkten is. De verschillende staten fungeren als liquiditeitsverschaffers en financieren dat met steeds hogere schulden. De centrale banken doen aan het spel mee en houden de rentes laag en geven de commerciële banken de mogelijkheid om vrijwel onbeperkt te lenen tegen buitengewoon lage tarieven, in de Verenigde Staten zo ongeveer nul.

Met geleend geld kunnen de commerciële banken goede sier maken, zij profiteren op grote schaal van het verschil tussen wat zij voor het lenen van geld moeten betalen en wat zij krijgen als ze het uitlenen. Dat wordt door de beurzen weerspiegeld. Ook in het derde kwartaal van dit jaar zijn vrijwel alle beleggingscategorieën gelijktijdig omhooggeschoten. Volgens chef-econoom Thomas Mayer van de grootste bank van Duitsland, Deutsche Bank, komt dit door wat hij noemt de nul-rentepolitiek van de centrale banken.

Zo bezien is de relatieve stabiliteit van de financiële markten mogelijk een kaartenhuis. Want wat gaat er gebeuren als er een einde komt aan de lage rentes en liquiditeitssteun? Dat zal een averechts effect hebben op de financiële markten, zoveel is zeker, maar wanneer dat gebeurt staat in de sterren. Voorlopig kunnen we er op grond van uitlatingen van de belangrijkste centrale banken van uitgaan dat de rentes nog tot ver in het volgende jaar onveranderd laag zullen blijven. De reden is dat het tere economisch herstel niet in de knop wordt gebroken.

Ik denk dat er goede redenen zijn om te hopen op een eindejaarsrally van aandelen. Tot nu toe hebben kortstondige dalingen sinds maart het optimisme van beleggers niet aan het wankelen gebracht. Integendeel, correcties werden gebruikt om in te stappen waarna de koersen weer omhooggingen. Het Duitse Handelsblatt maakte onlangs een vergelijking van de huidige ontwikkelingen op de aandelenmarkten met die van het jaar 2003. Die lijken heel erg op elkaar.

In zowel 2009 als 2003 gingen de markten tot maart steil naar beneden om daarna weer even snel te stijgen. In 2003 eindigde de Duitse aandelenindex DAX, na drie jaren van verlies, 37 procent hoger. Dit jaar ontbreekt daar nog zo’n 20 procent aan, dus is er in principe nog veel potentieel. Veel beleggers verwachten kennelijk dat de geschiedenis van 2003 zich herhaalt en daarom springen zij op de rijdende beurstrein. Zo bezien is sprake van een self fulfilling prophecy.

Het researchinstituut Sentix uit Frankfurt vraagt elke maand aan particuliere en institutionele beleggers in Europa hoeveel zij geïnvesteerd hebben in aandelen. In februari en maart van dit jaar waren die cijfers even laag als zes jaar geleden in 2003. En net als destijds zijn sinds maart de investeringsquoten fors omhooggegaan. Volgens de experts van Sentix gaat dat de komende tijd gewoon door.

Hans Amesz is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief