Tien verschillen met de jaren dertig

Het harde koopadvies dat Warren Buffett in de New York Times gaf eind vorige week komt niet heel vaak voor. Volgens blogger Doug Kass is het maar twee keer eerder voorgekomen dat Buffett zich zo uitliet, en wel in 1974 en augustus 1979. Beide keren kwamen zijn adviezen uit, en hoe. Na 1979 startte de laatste bullmarkt, die uiteindelijk eindigde in de interneteuforie.

Gisteren gaf ik de precieze bewoordingen van Buffett (altijd leuk) om zijn koopadvies te onderbouwen. In 1974 had hij ook weer zijn manier om het te verwoorden: ‘Last year I felt like a oversexed guy on a desert island. I couldn't find anything to buy. Now I feel like an oversexed man in a harem. This is the time to start investing’. Er waren toen – net als nu – overigens aardig wat beursgoeroes die laatdunkend over hem deden.

In mijn column van 30 september gaf ik drie redenen waarom ik vind dat beleggers nu overdrijven in hun angst. Ik zal ze nu kort herhalen, plus zeven andere redenen. Bij die laatste redenen heb ik inspiratie opgedaan in een column van Casey B. Mulligan. Ik schrijf deze column vandaag mede omdat er een lezer was die zich door de eerste drie redenen nog niet liet overtuigen.

De eerste reden die ik gaf had te maken met het feit dat ons social-economische stelsel nu geheel anders is dan toen.. Uitkeringen zorgen tegenwoordig voor een natuurlijke vraag, een basisgroei van de economie. Ten tweede is het sociaal-kapitalistische systeem dat we kennen, veel verder ontwikkeld dan toen. De crisis van de jaren dertig was eigenlijk de eerste echte grote crisis na de industriële revolutie. Vele politici en economen weten bovendien wat er fout is gegaan met het beleid in de jaren dertig en passen hun beleid daarop aan.

De derde reden heeft te maken met de ontwikkeling in de opkomende markten. Gisteren noemde ik dit argument nogmaals. Het Franse effectenhuis De Rothschild gaf, zo schreef ik, dit argument recent ook: ‘er zijn nu 2,5 miljard mensen op aarde (vooral in China en India) bezig om een wereldburger te worden, dat gaat gepaard met een enorme economische bedrijvigheid, ook de komende jaren’.

Maar er zijn meer redenen waarom de wereld verschilt met toen. Ten vierde heeft het bedrijfsleven een ongekende bloeiperiode van eigenlijk meer dan twintig jaar achter de rug. Hierbij steeg de winstgevendheid naar record. Aardig wat bedrijven zijn tegenwoordig zelfs schuldenvrij. Het bedrijfsleven kan wel tegen een stootje, ook al lijken beleggers daar niet in te geloven. De winstgevendheid van het bedrijfsleven was voor 1929 veel minder.

Ten vijfde is nu de productiviteit, mede door de technologische ontwikkelingen, erg hoog. In de jaren dertig was de productiviteit erg laag, veel gebeurde met de hand. Ten zesde viel na de crash in 1929 de economische groei helemaal in. Sterker nog, in korte tijd kromp de economie met tientallen procenten! Dat is nu ondenkbaar, eigenlijk ook om de hiervoor gegeven redenen.

Een zesde verschil zit hem in de banken. Die worden nu op grote schaal gered of overgenomen. In de jaren dertig legden gewoon velen het loodje. Overheden hebben nu aangegeven tot het uiterste te gaan om het bankenstelsel overeind te houden. Gelukkig staan de financiën van de verschillende overheden (vooral in Europa) er redelijk tot goed voor om dit ook te kunnen te betalen.

Een achtste verschil zit hem in de deposito’s. Aanvankelijk stegen die vlak na de crash van 1929 (hetzelfde hebben we nu gezien), maar daarna werden er en masse deposito’s onttrokken. Mensen stopten hun geld in een oude sok, of zoiets. Overheden proberen nu op alle manieren spaarders veilig te stellen, zodat ze het op de bank laten. In de jaren dertig gingen banken dus ten onder omdat mensen geld van de bank haalden, nu hebben banken een probleem met de buffers.

Als negende hadden we in de jaren dertig te maken met deflatie, iets waar ook Japan mee te maken kreeg na het knappen van hun beurs- en vastgoedbubble. Deflatie is een zeer hardnekkig en problematisch fenomeen, omdat mensen aankopen uitstellen, waardoor de economische groei instort. Momenteel is er vooralsnog eerder sprake van inflatie dan van deflatie.

Er is nog een tiende verschil. In 1930 kreeg men in de VS te maken met een extreem droog jaar, waardoor onder andere de maïsoogst in grote delen van de VS mislukte. Natuurlijk is dit niet het belangrijkste en ook geen rechtstreekse oorzaak van de depressie van de jaren dertig, maar het geeft wel aan dat men toen wel veel gevoeliger was voor problemen in de landbouw.

Harry Geels is directeur Research en partner bij INMAXXA met kantoren in Maastricht en Dronten (www.inmaxxa-research.nl ). Daarnaast is hij uitvoerend hoofdredacteur van Technische en Kwantitatieve Analyse (TKA). De informatie in deze opinie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De standpunten en vooruitzichten van Geels geven zijn mening weer in zijn hoedanigheid als directeur Research.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief