Euro is Duitse mark

Met de euro zelf is er geen probleem. Tegenover de dollars (Amerikaans, Canadees, Australisch), het pond en de yen is de euro dit jaar in waarde gestegen, schuldencrisis of geen schuldencrisis. Tegenover de Amerikaanse dollar is de euro op basis van koopkrachtverschillen zelfs een overgewaardeerde munt, wat goed is voor de Amerikanen en slecht is voor de Europese exporteurs.

De euro is het best te begrijpen door de Europese eenheidsmunt als de voortzetting van de Duitse mark te zien. Duitsland zet de toon in het eurogebied. Als de Duitse economie goed draait maar die van de Zuid-Europese landen niet, dan is dat pech voor deze laatste groep van landen, want dan zal de euro toch sterk zijn en zal hun uitvoer daaronder lijden.

Duitsers betalen ook een lagere rente over hun staatsleningen dan de andere eurolanden, inclusief Nederland. Alle andere landen betalen een opslag boven op de Duitse rente, want zij worden als financieel minder degelijk gezien dan Duitsland. Hierbij loopt de opslag op van heel weinig (Finland, Nederland) naar heel veel (Portugal, Ierland, Griekenland). In die opslag zit ook een inflatieverschil.

Gezien hun historie hebben Duitsers een veel grotere hekel aan inflatie dan bijvoorbeeld de zuidelijke landen, maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Duitse inflatie nu nog maar weinig lager is dan de Italiaanse, en hoger is dan de Franse. De Duitsers hebben wel een enorme slag geslagen door tien jaar lang hun arbeidskosten (de resultante van loonstijgingen en productiviteitstoenames) maar heel weinig te laten stijgen, terwijl die in de zuidelijke landen 3% per jaar toenamen.

In de rentevergoeding die beleggers op staatsleningen vragen ligt het oordeel van diezelfde beleggers over de financiële degelijkheid van de betreffende landen besloten. De rente is als het ware het dagelijkse rapportcijfer dat de financiële markten aan landen geven. Duitsland krijgt een hoog cijfer. Maar nu komt het: drie landen die de euro niet hebben, krijgen een nog hoger cijfer. Zwitserland en Zweden krijgen het dagelijks, Denemarken meestal. Het Verenigd Koninkrijk, dat nooit aan de euro heeft gewild, heeft een hogere staatsschuld dan Nederland, maar betaalt toch dezelfde rente als wij. De Verenigde Staten, met een bruto staatsschuld die hoger is dan de Duitse, betaalt dezelfde rente op 10-jarige leningen als onze oosterburen.

Binnen het eurogebied is er dus een duidelijke pikorde, met Duitsland als haantjede-voorste, maar leningen van landen die de euro niet hebben, worden nog meer vertrouwd.

De Duitse rente zou daarom waarschijnlijk nog lager zijn als er in de eurozone geen zwakke broeders zouden zitten. Linksom of rechtsom, er wordt toch altijd een prijs betaald. Maar voorlopig hebben de Grieken heel wat meer last van de euro dan de Duitsers. Een keer zullen de Grieken er misschien zelf van af willen. Dan was deelname aan de muntunie voor hen tien jaar lang een veelbelovend, maar uiteindelijk mislukt experiment.

Jaap van Duijn is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief