Het saillante is dat de oorsprong van de huidige crisis ligt in Greenspans eigen rentebeleid. Tussen 2000 en 2003 verlaagde hij de korte rente van ruim 6% naar 1%, een niveau dat men eerder associeert met een depressie à la de jaren dertig dan met de milde recessie waar de Amerikaanse economie aan het begin van dit decennium doorheen ging. Er werd in die dagen veelvuldig over deflatie gesproken, maar die kwam er helemaal niet. Toen de rente 1% was, bedroeg de inflatie 2% en was de reële rente dus negatief. Daarmee werd de basis voor de huidige crisis gelegd. Lenen was zeer goedkoop geworden en de huizenprijzen stegen. Wie een huis kocht en die aankoop scherp financierde, kon dat doen vanuit de gedachte dat het huis binnen de kortste keren meer waard zou zijn. De prijsstijgingen leidden tot speculatief gedrag: mensen die een huis kochten zonder de bedoeling te hebben er ooit in te gaan wonen.
Prijsstijgingen lokken altijd extra aanbod uit en dus werden er in recordaantallen nieuwe huizen gebouwd. Dat ging door totdat de markt dat aanbod niet meer kon opnemen, onder andere omdat inmiddels de korte rente tot boven de 5% was verhoogd. De zichzelf versterkende spiraal naar boven sloeg toen om in een zichzelf versterkende spiraal naar beneden. Daar zitten we nu. De prijzen van bestaande en nieuwe woningen dalen, het aantal verkochte huizen neemt af en de woningproductie is sterk teruggevallen.
Voor huiseigenaren is de prijsdaling natuurlijk het belangrijkst. Het kan zijn dat de waarde van het huis tot onder het bedrag van de afgesloten lening zakt, zodat de eigenaar in feite de gevangene van zijn eigen woning wordt. Van extra lenen op de overwaarde en dat extra consumeren is al helemaal geen sprake meer.
De vraag is nu wat de huizencrisis voor de consumptieve bestedingen van Amerikanen betekent en of het land door deze crisis in een recessie zal belanden. Zeker is dat deze malaise ernstiger is dan die in de bankenwereld, die uiteindelijk dezelfde oorzaak heeft. De consumptie van particulieren maakt in de VS 70% uit van het bruto binnenlands product, veel meer dan in de meeste andere landen. Een consumptiedaling zou dus grote gevolgen hebben voor de hele economie.
Nederland heeft tussen 1978 en 1983 zijn eigen huizencrisis gehad. De gemiddelde prijs van een woning daalde in die periode met 30%. De particuliere consumptie kromp met bijna 4%. Maar het waren eind jaren zeventig wel heel andere tijden. De rente was niet 5%, maar meer dan 10. Er was massale werkloosheid en de overheid had een financieringstekort van 8%. Nu heeft Amerika, net als wij, een vrij krappe arbeidsmarkt met een werkloosheid van om en nabij de 4½%. Die krappe arbeidsmarkt is ook een beetje de sleutel voor het vervolg. De lonen stijgen in de VS met een procent of vier en voor de bestedingen van gezinnen is de loonontwikkeling veel belangrijker dan wat er op de huizenmarkt gebeurt. Daarom vermoed ik dat de schade van de huizencrisis voor de Amerikaanse economie uiteindelijk binnen de perken zal blijven.
Jaap van Duijn is onafhankelijk beleggingsdeskundige.
© 1996-2012 Telegraaf Media Nederland | Landelijke Media B.V., Amsterdam.
Alle rechten voorbehouden.
e-mail: redactie-i@telegraaf.nl
Privacy | Disclaimer
Oprichter Sea Shepherd vrij
Vrouw vast in zaak Leeuwe
Losse handen bij doodrijder
Commissie GL baalt van kritiek
Zorgen over filminstituut EYE
Legionella in sportclub A'dam
Fitnessfreak vermorzeld
Thuishulp vast om zaak Capelle
'Redder' vervolgd voor ontvoering
Aanrander in Eindhoven en Son
Onderzoek Halman bijna afgerond
Dieven stelen kampioensschaal
NL mag Britten uitleveren
Man wurgt machinist
Campingbaas gedood door vrouw
Subsidie Rijks onder voorwaarden
Iran hangt 14 mensen op
Nieuwe info vermissing
Wij betalen schade Robert M.
Zonnige perioden
Fans Willem II 'mishandeld'
Onderzoek ontvoering Nijkerker
'Geachte Öcalan' mag weer
De Jager opgepropt
'Vang asielzoekers op'
IAEA-topman praat in Teheran
'Meer doden bij Florence'
Scholieren Turkije verdronken
Oproep: Voor jou
Stormschade zaal Cannes
Stirling Moss-parade tijdens Mille...
Spitsuur in de straat
Baby Pinguin ontmoet mens
Belastingbetaler betaalt...
Priveflits - Micky in de stress
Comeback van 'fresh prince'
De Jager in krappe RS 2000
Kustwacht vindt kilo's drijvende...
Versteende duif
DFT-Flits - Zonnepanelen
Sim Only va. € 0,- pm
Relatie.nl Dating
Vakantie Dagdeals
Hete Huisvrouwen
EK '12 arrangementen
Erotische webwinkel
Ik vis pas als
Summersale Knaller!