IJslands drama

De uiteindelijke oorzaak van het probleem is dat IJsland toeliet dat zijn banken veel te groot werden in relatie tot de IJslandse economie. Alle kleine landen met een grote financiële sector zijn tijdens deze crisis heel kwetsbaar gebleken. De IJslandse banken konden een gevaar voor het land worden, omdat de kapitaalseisen te laag waren.

De bankbalansen konden worden opgeblazen omdat toegestaan werd dat met heel weinig eigen vermogen heel erg veel kon worden uitgeleend. Aan de rechterkant van de balans moest het gat worden opgevuld met leningen en met spaargeld. Dat creëerde het volgende probleem, want de spaarders die hun geld aan Icesave en andere IJslandse banken gaven, vielen wel onder een depositogarantieregeling. De gegarandeerde bedragen gingen het vermogen van de IJslandse overheid echter ver te boven.

Sparen betekent geld uitlenen aan een bank. Als een belegger geld uitleent aan een bank door een obligatie van die bank te kopen, dan weet hij dat een hoge rentevergoeding betekent dat hij meer risico loopt dan wanneer hij zijn geld aan de staat uitleent. Je krijgt wat meer, maar er kan ook wat fout gaan. Als een spaarder ineens meer bij Icesave krijgt dan bij de Rabo, denkt hij dat laatste niet. Het is hem ook niet kwalijk te nemen, want een spaarder is geen belegger. De spaarder denkt, geheel te goeder trouw, 5% is meer dan 3% en het zal allemaal wel in orde zijn. Bovendien valt mijn uitzetting bij Icesave onder het depositogarantiestelsel.

Toen minister Bos en zijn Britse collega de Nederlandse en Britse Icesave-spaarders hadden vergoed, dachten ze niet: kan IJsland die €3,8 miljard, die wij terugeisen, wel opbrengen? Is het wel redelijk om dat van een land met een bevolking van 307.000 mensen te vragen? Is het redelijk om over het terug te betalen bedrag ook nog eens een forse rentevergoeding te gaan berekenen? Het antwoord op al deze vragen is nee en dat vond niet alleen 93% van de IJslanders, maar dat zou ieder redelijk denkend mens moeten vinden. Stel dat ING Direct in de VS een op de drie Amerikanen ertoe verleidt om $1000 op een ING-spaarrekening te storten. Stel dat ING niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen, die $1000 onder een garantieregeling valt, de Amerikaanse overheid betaalt en Nederland vraagt om $100 miljard = €73,5 miljard = €10.000 per huishouden terug te betalen? Wat zouden wij dan zeggen? Maar de IJslanders wordt nu gevraagd per gezin €48.000 op te brengen. De lasten van dit drama zullen toch anders over de drie betrokken landen verdeeld moeten worden.

Jaap van Duijn is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief