Dominotheorie

Dus gaat de schuldenaar naar zijn crediteuren en zegt: „Het spijt me dat ik mijn zaakjes niet op orde heb, maar ik heb jullie leningen wel nodig, want binnenkort moet er worden afgelost en dat geld heb ik niet.” En hij voegt er dreigend aan toe: „En als jullie het me niet geven, dan hebben jullie een probleem.” Dat probleem is dat de debiteur dan een dubieuze debiteur blijkt te zijn en de crediteuren er bij in dreigen te schieten. Dus geven ze maar toe en wordt er weer geld overgemaakt.

Door de nieuwe leningen neemt de schuldenberg van onze debiteur verder toe. Hij moet over een steeds groter wordend bedrag rente en aflossing betalen en als dat over het kleinere bedrag al niet ging, zal het over het grotere bedrag helemaal niet lukken. Tenzij er een wonder gebeurt. Die kwamen vroeger nog wel eens voor, maar nu een stuk minder. Dus is de kans groot dat over een jaar of eerder de debiteur wederom bij zijn crediteuren op de stoep staat om nog meer leningen te vragen. En die zullen dan wederom ja moeten zeggen, want hun potentiële verlies is ook weer groter geworden.

De eurolanden, waaronder Nederland, zitten nu in de Griekse klem. Rutte betoogde vorige week dat Nederland Griekenland moest blijven steunen, en maakte daarbij gebruik van de in Europese zaken inmiddels beproefde tactiek van de bangmakerij: als wij niet meer leningen aan Griekenland geven, komen de pensioenen van Henk en Ingrid in gevaar. Maar voor zover pensioenfondsen nog in Griekse staatsleningen belegd zijn, is het verlies er allang, want de financiële markten calculeren al een forse afstempeling van Griekse schuld in.

Daarom is de Griekse rente tot 17% opgelopen. Ruttes fractievoorzitter Blok maakte Nederland bang met een variant op de dominotheorie, die we nog kennen van de Vietnamoorlog: als Vietnam valt, valt heel Zuidoost-Azië voor de communisten. Als Griekenland valt, vallen Ierland en Portugal, en dan Spanje. Zie maar wat er na Lehman Brothers gebeurde. Welnu, de recessie na Lehman was het gevolg van wantrouwen tussen banken onderling, die niet wisten welke rommel andere in hun boeken hadden. Wie de Griekse, Ierse en Portugese schulden heeft, is echter nauwkeurig bekend.

De logica van de redenering van voorstanders van meer steun aan Griekenland is dat Griekenland iedere keer weer terug kan komen om meer en dat wij dan ook opnieuw zullen geven. Want als bij nu nee zeggen al rampspoed dreigt, zal die rampspoed de volgende keer alleen maar groter zijn.

Gelukkig voor Rutte is Nederland maar een kleine speler in dit drama. De beslissingen zullen uiteindelijk door anderen, in casu door de Duitsers, voor ons worden genomen. Het belangrijkst is wat de Grieken uiteindelijk zelf zullen besluiten. Hoe lang zullen ze nog verder willen gaan in de spiraal van meer bezuinigen, lagere lonen, lagere bestedingen, lagere belastingopbrengsten, hogere schulden. Met een schuld van 150% van het nationaal inkomen en een economie die dit jaar weer met 4% krimpt, zijn ze al te ver heen.

Jaap van Duijn is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief