Nieuw! Elke maand
15 Premium artikelen gratis.
Registreer nu of log in en lees voortaan elke maand 15 Premium artikelen gratis.

Joachim Fels

Joachim Fels

Joachim Fels is al 29 jaar macro-econoom, en is tegenwoordig mondiaal economisch adviseur van vermogensbeheerder PIMCO op het hoofdkantoor in Newport Beach in Californië.



Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: ANP

Column

Trump-effect Europa raakt uitgewerkt

07 AUG 2017 Joachim Fels

Bij zijn verkiezing beloofde president Trump om Amerika weer groots te maken: ‘Make America great again’, of ‘MAGA’, zoals hij het afkort in zijn tweets. Maar ik vermoedde in januari al dat zijn plannen eigenlijk vooral Europa zouden helpen: ‘Make Europe great again’. En dat heeft Trump ook MEGA gedaan!

Europa heeft op verschillende manieren geprofiteerd van Trump. Zo daalde de euro 5% tegenover de dollar tijdens de laatste twee maanden van 2016. Dat ondersteunde de export en het ondernemersvertrouwen. Het gaf ook een duwtje in de rug van de Europese groei, die toch al op gang gekomen was dankzij een scherpe versnelling van de wereldhandel en een verbetering van de kredietstromen dankzij het soepele monetaire beleid van de ECB. Het gevolg: het bbp van de eurozone groeide gemiddeld 2,2% het eerste halfjaar – een stuk beter dan de groei van 1,9% in de VS.

Wakkergeschud
De verkiezing van Donald Trump heeft waarschijnlijk Nederlandse en Franse kiezers wakker geschud, want populistische kandidaten en partijen hebben het er tijdens de verkiezingen veel minder goed vanaf gebracht dan vooraf werd verwacht. Zoals steeds bij Europese politiek was de situatie complexer dan dat, maar je kon in de Nederlandse en Franse verkiezingsuitslagen wel een zekere tegenreactie lezen op de populistische tegenreactie.

Ten derde hebben de VS een isolationistischer houding aangenomen. Zo waarschuwde Trump dat ook andere landen hun toezeggingen aan de NAVO moeten nakomen. Dat droeg bij aan een Frans-Duits initiatief om de militaire samenwerking in de Europese Unie te verstevigen, wat op termijn tot een defensie-unie zou kunnen leiden. De Frankfurter Allgemeine Zeitung citeerde bronnen uit de Duitse regering die stelden dat er de afgelopen zes maanden meer vooruitgang is geboekt richting een gemeenschappelijk defensiebeleid dan tijdens de voorgaande zestig jaar.

Toch zal deze economische en politieke MEGA-rugwind voor Europa de komende zes tot twaalf maanden vermoedelijk weer wegebben.

Hoe dat komt?nl

Om te beginnen is de euro-dollarkoers inmiddels weer gestegen tot het hoogste punt sinds begin 2015. Die sterkere euro kan de export afremmen en daarmee de groei van de maakindustrie. Ze zal wellicht ook de impact vergroten van de tragere groei van de wereldhandel, die we verwachten na het afnemen van de Chinese kredietimpuls.

De positieve invloed van de Europese politiek op beleggingen in Europa zal waarschijnlijk afnemen, of zelfs omslaan in een tegenwind. Zo lijkt de ster van de Franse president Macron wat te tanen, nauwelijks drie maanden na zijn aanstelling. Verschillende ministers moesten al opstappen na schandalen, en dat heeft de publieke opinie geen goed gedaan. Bovendien groeit de weerstand tegen zijn hervormingen, die eigenlijk al afgezwakt waren ten opzichte van zijn campagnebeloftes.

In Duitsland lijkt de kans groter te worden dat de CDU/CSU van bondskanselier Merkel bij een volgende regeringsvorming in zee gaat met de liberaal-conservatieve FDP. Dat zou het moeilijker maken om meer begrotingsrisico’s te gaan delen in de eurozone, dan bij een coalitie met de meer pro-Europese SPD.

 

Nog belangrijker is dat Italië volgend jaar naar de stembus moet, terwijl de steun voor anti-Europese en eurosceptische partijen groeit. Italië blijft daarmee vermoedelijk een belangrijk focuspunt voor de markten de rest van het jaar.

Europa blijft risicovol
Ten slotte blijven de Europese vooruitzichten overschaduwd door de trage groei, de hardnekkig lage inflatie, de uitdagingen op begrotingsvlak, en het risico dat een land – al dan niet vrijwillig – uit de eurozone stapt.

Europa heeft sinds de crisis weliswaar vooruitgang geboekt richting sterkere instellingen, zoals een Europese bankenunie en het Europese Stabiliteitsmechanisme. Toch Europa blijft een half afgewerkt huis waarin risico’s niet volledig gedeeld worden, en daardoor blijft Europa risicovol.


Wat betekent dit voor de Europese markten? In 2017 hebben obligaties van Europese kernlanden het voorlopig minder goed gedaan dan Amerikaanse staatsobligaties. Dat kan omslaan als een sterkere euro de Europese groei afremt en de ECB een relatief soepel monetair beleid blijft voeren. Daarnaast kunnen de spreads van staatsobligaties uit de Europese periferie oplopen zodra het groeimomentum wegebt, en de Italiaanse verkiezingen de volle aandacht krijgen. En ten derde lijken Europese aandelen het minder goed te doen de rest van het jaar, ook al waren ze de afgelopen twaalf maanden de lieveling van beleggers, dankzij sterkere prestaties vergeleken met Amerikaanse aandelen.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
24.9 °C
ZO3
Beurs AEX
AEX 520.18
+ / - -0.32%
AEX520,22arrow-0,32% 15:56
AMX790,98arrow-0,34% 15:56
ASCX1005,22arrow0,14% 15:56
BEL-203919,28arrow-0,29% 15:56
FTSE 1007373,21arrow-0,12% 15:40
CAC-405125,45arrow-0,12% 15:56
SMI8930,34arrow-0,37% 15:40
meer...
Meer Premium