Clarence Seedorf en de afrekencultuur

Afgelopen week viel mijn oog op het Champions League-duel tussen AC Milan en Manchester United. AC Milan, ooit opgericht door Engelse immigranten, werd totaal van de mat gespeeld en kan zich na de 4-0 nederlaag weer volledig richten op de Italiaanse competitie.

Altijd als AC Milan speelt, moet ik aan Clarence Seedorf denken. Terwijl spelers als Ruud van Nistelrooij en Arjan Robben in Nederland op handen worden gedragen, weet hij maar niet de harten van voetbalminnend Nederland te veroveren.

De in Nederland veel bekritiseerde Seedorf heeft dit voetbalseizoen ook nog weinig potten kunnen breken. Maar gisteravond was ik blij verrast weer wat van hem te vernemen. Tegen Chievo Verona wist hij met een prachtig schot in blessuretijd AC Milan naar een belangrijke zege te helpen en de koppositie in de Italiaanse competitie is nog maar een kwestie van tijd.

Ik durf in deze column de voorspelling aan te gaan dat dit een voorbode kan zijn voor iets moois. Jarenlang heb ik me afgevraagd waarom een van de meest succesvolle Nederlandse voetballers aller tijden (vier maal Champions League bij drie verschillende clubs) in Nederland nooit de waardering heeft gekregen die hij verdient.

Met name het missen van de beslissende strafschop tegen Frankrijk, tijdens de Europese kampioenschappen (1996), en in de belangrijke WK- kwalificatiewedstrijd tegen Turkije (1998) hebben zijn zaak geen goed gedaan. Bijna twaalf jaar na dato wordt hem dit impliciet nog steeds aangerekend. Verder wordt zijn zelfverzekerde houding zelden goed begrepen en komt hij niet altijd even sympathiek over op camera.

Het feit dat hij zich al jarenlang belangeloos inzet voor de minder bedeelde medemens lijkt de balans niet te laten omslaan. Het lijkt er vooralsnog op dat Seedorf in het buitenland meer waardering en respect geniet dan in eigen land.

In het veelbekeken voetbalprogramma Voetbal International op RTL 7 krijgt hij bijna wekelijks van de gevreesde voetbalanalyticus Johan Derksen een draai om z’n oren.

Dit voorbeeld van Clarence Seedorf is typisch voor de afrekencultuur in Nederland. De afrekencultuur in Nederland is veel te ver doorgeschoten. Wie een fout maakt, wordt daar ogenblikkelijk op afgerekend. Daardoor bestaat er gerede kans dat goede mensen, die ervaren zijn op hun vakgebied, die goed zijn in hun beroep, plotsklaps wegvallen na het begaan van slechts één enkele misstap. En dat terwijl de ware uitblinkers juist de mensen zijn die in het verleden de meeste fouten hebben gemaakt! Zij zijn zover gekomen, omdat zij van hun fouten hebben geleerd.

Juist deze vrees voor de afrekencultuur leidt vervolgens weer tot een lagere innovatiekracht. Wie iets nieuws zou willen uitproberen, zal daarbij ongetwijfeld wel eens een misstap begaan. De afrekencultuur steekt zo een stokje voor elke drang tot experimenteren. Wat gebeurt er als je bij een uitprobeersel ook maar één minuscuul foutje maakt? Jij, de waaghals, kan meteen rekenen op een aantekening in je dossier, of je mag omzien naar een andere baan. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn.

Als Nederland als winnaar uit de economische crisis wil komen, dan moeten we actie ondernemen. Het credo wordt ageren, in plaats reageren. Het moet ook niet zo zijn dat we iedere dag Tjakka moeten gaan roepen, maar we moeten stoppen met onze klaagzang. Het is nu meer dan ooit tijd voor actie.

Waar een land als Ierland erin slaagt om de ambtenarensalarissen met 15 tot 16 procent te laten dalen om het hoofd boven water te houden, blijven zorgenkindjes als Griekenland, Spanje en Portugal rekenen op de hulp van de medelidstaten.

Natuurlijk is de situatie in Nederland nog niet vergelijkbaar, maar voor de komende jaren zijn er leiders nodig die eerst eerlijk de eigen angst onder ogen zien om daarna ruimte te hebben voor de angst van hun mensen.

Leiders die hypermodern meewaaien met incidenten en trends kunnen we nu echt niet gebruiken. De nieuwe leider zal de maatschappij moeten motiveren om samen plannen te maken en die plannen ook te effectueren. Natuurlijk moeten we elkaar weer ouderwets feedback geven, maar wel met een opbouwende insteek, niet om elkaar af te branden.

Nederland zal de komende jaren echt weer meer lef moeten tonen. Ik wil hier dan ook pleiten voor nieuwe helden. Mensen die fouten maken, risico’s durven nemen, pionieren en over grenzen heen kijken, nieuwe paden bewandelen en die persoonlijk leiderschap tonen en zo van hun bedrijf een langlevende organisatie maken.

Ik hoop echt dat Clarence Seedorf zich de komende weken in de kijker blijft spelen en hij door onze bondscoach, Bert van Marwijk, alsnog wordt geselecteerd voor het Nederlands elftal. Ik voorspel u dat hij eind juni het wonder van Zuid-Afrika kan worden.

Als hij Nederland in blessuretijd naar de wereldtitel schiet, kan hij de rest van z’n leven zoveel strafschoppen missen als hij wil.

De titel voor zijn memoires ligt al klaar: “Uitblinkers maken fouten.”

Drs. Joao Varela is werkzaam in de accountantspraktijk.

Tweet

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief