Renteontwikkeling op onbekende weg

Als fervente belegger in bijvoorbeeld Amerikaanse staatsobligaties zou je daar zo langzamerhand in moeten gaan geloven. Met alle gevolgen van dien voor de ontwikkeling van de rendementen op die obligaties en natuurlijk ook de koersen van de desbetreffende aandelen.

Daarvan zouden wij ook binnen het euro-gebied een tik van mee kunnen krijgen. De vraag is alleen: wat voor tik dan. Zelf denk ik aan een tik omlaag. In elk geval voor de rente die wij feitelijk voor onze hypothecaire leningen en andere bankschulden moeten betalen. Maar wellicht ook een tik voor onze export naar landen die in US dollars importeren. Zoals de VS zelf.

In de VS is de obligatiemarkt de laatste tijd nogal in flink in beweging. En dan hoeven we niet alleen te denken aan de rendementen op de staatsobligaties maar zeker ook aan obligaties die bijvoorbeeld op basis van hypotheken worden uitgegeven. Laten we die obligaties voor het gemak maar pandbrieven noemen. Zij worden door grootheden op hypotheekgebied, zoals Fannie Mae, uitgegeven ter financiering van hypothecaire leningen.

VS-rente stijgt flink

De flinke beweging van de laatste tijd is nogal opwaarts gericht. En dan met name op het punt van de rendementen. Zo is het nog maar kort geleden dat het rendement op bijvoorbeeld Amerikaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar ruim onder de drie procent lag. Het rendement voor dezelfde looptijd van door de Duitste staat uitgeven obligaties, die voor wat betreft het euro-gebied als een soort ‘bench mark’ geldt, lag daar ruim boven.

Een paar maanden terug bedroeg het verschil nog een dikke 0,5 procent punt bij een rendement van 2,8 procent voor de VS-obligaties en 3,3 procent voor de Duitse obligaties. Bij het sluiten van de maand mei moest de regering van de VS ruim 3,6 procent bieden om nog aan de bak te komen tegen 3,6 procent voor de Duitse staat. Een fractie minder dus.

Is dat even een mooi evenwicht, zo zou je kunnen veronderstellen. Punt is alleen dat het evenwicht tot stand is gekomen ondanks de zeer forse interventies door de Amerikaanse FED, het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Zoals beloofd koopt de FED op grote schaal pandbrieven op teneinde de rente op die pandbrieven en daarmee de rente, die de Amerikaanse huizenbezitters en –kopers voor hun hypothecaire lening moeten betalen, zo laag mogelijk te houden.

Hetzelfde geldt voor de uitgifte door de Amerikaanse federale overheid van schatkistpapier en obligaties. Aan de andere kant hoorden we al eerder dat bijvoorbeeld China wat voorzichtiger is geworden met het beleggen van de dollarvoorraad in Amerikaans overheidspapier. Zo langzamerhand zijn ook onder andere beleggers geluiden te horen dat men op dat punt wat voorzichtiger gaat worden. Met als onderliggende redenering dat wat de FED nu koopt ooit weer eens terug op de markt zal moeten worden gezet. Met alle risico’s van dien voor de koersen van de betreffende waarden. Er zijn zelfs in de VS grote beleggers die openlijk roepen geen schuldpapier meer te durven kopen waarin ook de FED als koper actief is.

Erg veel geld

Dat is misschien wat al te agressief geredeneerd en mogelijk voor een deel bedoeld voor de ‘etalage’. Maar ik kan me er wel wat bij voorstellen. Het gaat immers om vele honderden miljarden dollars. Tekenend is dit verband is de reactie van de FED op het bericht over de forse stijging van het aantal wanbetalingen op hypothecaire leningen. De rente op die leningen was alweer tot meer dan 5,3 procent voor tien jaar vast gestegen, mede doordat grote partijen op de hypotheekmarkt, zoals de eerder genoemde Fannie Mae alweer een kleine 4,4 procent over nieuw uitgeven pandbrieven moesten betalen.

En dat terwijl het beleid van de Amerikaanse overheid en de FED er juist op is gericht het aantal wanbetalingen en gedwongen verkopen terug te dringen. Onder meer door de rente laag te houden. De FED sprong dan ook snel als koper in de markt voor pandbrieven en wist daardoor het renteniveau in korte tijd sensationeel lager te zetten. Dat geeft de burger wellicht moed. Maar van de andere kant: het kunstmatige karakter druipt er natuurlijk van alle kanten af. En dat is weer een minpunt in de beleving van normale beleggers.

Mogelijk scenario

En hoe gaan we nu verder? Het antwoord zou moeten zijn: op een weg die volstrekt onbekend is. Zo is bijvoorbeeld een rente van 3,6 procent op eerste klas staatsleningen zoals die van Duitsland bij een inflatie van rond de nul procent, ofwel in feite een reële rente van 3,6 procent op eerste klas leningen, op zichzelf genomen al een fenomeen. Om nog maar te zwijgen over de omvang van de te financieren overheidstekorten en de activiteiten in dit verband van de centrale banken. Met in dit verband met name de VS als uitblinker.

Zelf zou ik voor wat betreft de komende maanden, bijvoorbeeld tot eind augustus, aan het volgende scenario denken: de tendens naar wat hogere rentes in de VS zal aanhouden, ondanks de interventies door de FED. Die interventies zouden in dit verband ook op korte termijn zelfs nog een versterkend effect kunnen hebben. Bijvoorbeeld doordat beleggers, in elk geval die buiten de VS, hun heil mede daarom vooralsnog liever elders zoeken, zoals bijvoorbeeld in het euro-gebied.

Binnen het euro-gebied zou de rente daardoor eerder de neiging kunnen hebben wat te dalen in plaats van te stijgen zoals in de VS. Desondanks zal de dollar ten opzichte van de euro verder dalen. Eenvoudig, omdat dollartegoeden worden omgezet in andere vasluta’s zoals de euro. Het verschil met het dividendrendement op eerste klas aandelen met het rendement op obligaties wordt daardoor met name in het euro-gebied groter en groter. Dat is iets om voor de langere termijn in de gaten te houden.

De bel voor het moment waarop alles weer anders komt te liggen gaat luid en duidelijk luiden bij de eerste echte tekenen van een herstel van de economie in de VS. Met name wanneer die tekenen zich eerder manifesteren dan in Europa. Wall Street schiet omhoog, de rente in de VS valt sterk terug en de koers van de dollar begint aan een herstel. Niet ondenkbaar dat die bel gaat luiden wanneer veel beleggers op vakantie zijn of net terugkomen. Ook niet ondenkbaar dat het nog een paar maanden later wordt.

Joop Nederstigt is onafhankelijk beleggingsdeskundige.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief