Pssst! De Telegraaf krijgt een nieuwe website. Nieuwsgierig? Bekijk ‘m hier!
Nico Bakker
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium

Onderhuids berengevaar

12 JUL 2017 Nico Bakker

De aandelenmarkten liggen er goed gemutst bij. We zien weliswaar stevige en volatiele correcties, maar die blijven binnen de positieve trends. Toch dreigt er gevaar uit de berenhoek.

Er groeit een onderhuidse berendreiging die voor onverwachte en onaangename verrassingen kan zorgen, te beginnen bij de VS indices. Als TA coach is het mijn plicht deze dreiging, ik noem het een sluipmoordenaar op de chart, nader te duiden en aan te geven hoe hier mee om te gaan.

Divergenties

Binnen de gereedschapskist van de technische analist is een vak ingeruimd voor zogenaamde momentum gerelateerde indicatoren. Deze indicatoren meten koerssnelheid, acceleraties, vertragingen, maar ook overspannenheid. Wereldberoemd is de RSI indicator die ik zelf ook in mijn marktlens gebruik, maar dan wel de dynamische variant. In geval van onderhuidse spanningen in het veld, onderin of bovenin, gaat het met name om het verloop van de RSI lijn, de OB- en OS banden doen eigenlijk niet mee. Deze spanningen kunnen positief zijn, dan noemen we dit positieve divergentie. Er is ook negatieve divergentie ofwel negatieve spanning mogelijk en daar gaat het nu om.

Negatieve divergentie

Dit is een charttechnisch fenomeen dat slechts zichtbaar is als de koers zelf, bijvoorbeeld met candlesticks, in beeld wordt gebracht samen met de RSI als spanningsmeter. In geval van negatieve divergentie zie je hogere toppen in de koers, maar tegelijkertijd lagere toppen in de RSI. Als je een lijn over de toppen zou tekenen in de grafiek en in de RSI dan zie je deze lijnen divergeren, vandaar divergentie.

Deze vorm van divergentie is negatief omdat de RSI leidend is in het proces. Welnu, de lagere top in de RSI duidt op berendruk, terwijl dit nog niet zichtbaar is op de grafiek, waar immers een hogere top staat. Begrijpt u nu de term ‘onderhuidse’ spanning? De RSI zet reeds een lagere top neer, maar dat zien we nog niet terug op de chart. Dat zal waarschijnlijk later gebeuren. Letwel, het divergentieproces kan zich uitstrekken over meerdere toppen, het hoeft niet bij twee toppen te stoppen. Het gevolg van negatieve divergentie is veelal een stevige correctie, mogelijk gevolgd door een trendbreuk. Maar wat doe je als actieve belegger met deze onzichtbare dreiging?

Waarschuwing

Het verschijnsel negatieve divergentie is absoluut geen keihard exit signaal. Het is een belangrijke waarschuwing dat de heersende euforie weliswaar groot, maar niet oneindig is. Als je als getrainde grafieklezer deze vorm van divergentie waarneemt, dan groeit er een gezonde dosis wantrouwen jegens de actuele bullenparade. De stieren zijn de dominante partij, maar op de achtergrond slijpen de beren hun messen.

Ze bereiden een tegenaanval voor die wel eens heftig en pijnlijk kan zijn. Ik wil niet direct de ‘nekslag voor de stier’ aankondigen, maar een ernstige verminking en mogelijk verlamming sluit ik niet uit. Negatieve divergentie leidt niet voor niets veelal tot een trendbreuk. Goed, vinger aan de pols dus. Wees alert op specifieke koerspatronen, volg de indicaties van mijn marktlens, stel eens wat eerder dan gebruikelijk de winsten veilig, hou posities bescheiden en kom direct in actie als de beer zich laat zien en horen. Dat zijn zo wat praktische coaching tips in het technische landschap waar negatieve divergentie als sluipmoordenaar rond waant.

Lijstje berendreiging

Ik heb een mooi voorbeeld van een recente negatieve divergentie gevonden op de weekchart van SBM Offshore. Kijk eens op de afgebeelde chart waar ik de twee divergerende lijnen heb ingetekend. De correctie ging na de top op 16+ rap van start en met een volledige downswing werd de koers terug gedrukt naar de SMA lijn. Vervolgens werd er gebodemd en doen de bulls thans hun uiterste best om de uptrend te vervolgen. In dit geval blijft het effect van negatieve divergentie beperkt tot een stevige correctiebeweging en geen trendbreuk. Als actieve belegger kon je dus op tijd wat winsten veilig stellen om vervolgens op lagere niveaus weer aankopen te overwegen. Dat is dynamisch beleggen, niet waar?

Foto: Eigen grafiek

Ik heb meer Nederlandse fondsen gecheckt op de aanwezigheid van (recente) negatieve divergentie, zodat u als actieve belegger daar rekening mee kan houden.

Binnen de hoofdfondsen staat Philips op de divergentielijst. Voor dit fonds is dan ook een divergentiecorrectie gaande. Binnen de Midkapfondsen geldt dit voor ASMI en Corbion. Idem voor de smallcaps AMG en Fagron. Staat uw favoriete fonds er tussen, dan wens ik u succes met de verscherpte navigatie en extra alertheid die u als actieve belegger aan de dag moet leggen. Laat u niet verrassen door de beer!

Disclaimer: Nico Bakkeris directeur/eigenaar van BTAC Visuele Analyse en als zelfstandig consultant gelieerd aan BNP Paribas Markets.

De informatie in deze publicatie is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Iedere belegging die u overweegt, dient u te toetsen aan uw persoonlijk beleggersprofiel of te bespreken met uw beleggingsadviseur. De waarde van uw beleggingen kan fluctueren. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. De standpunten en vooruitzichten van Bakker geven zijn technische mening weer over het betreffende item in zijn hoedanigheid als technisch analist en consultant. Zijn beloning staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten in deze publicatie.

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
10.2 °C
O1
Beurs AEX
AEX 528.03
+ / - -0.08%
AEX528,03arrow-0,08% 22-09
AMX816,98arrow0,47% 22-09
ASCX1017,71arrow-0,09% 22-09
BEL-203957,96arrow-0,27% 22-09
FTSE 1007310,64arrow0,64% 22-09
CAC-405281,29arrow0,27% 22-09
SMI9136,72arrow0,03% 17:31
meer...
Meer Premium