Doe het zelf-tracker

De tracker of Exchange Traded Fund (ETF) wint steeds meer aan populariteit. In feite is een ETF een beleggingsproduct dat is bedoeld om op een eenvoudige wijze de prestaties van een onderliggende index te volgen. De filosofie erachter is dat je beter passief de index kan volgen, dan tevergeefs proberen de index te verslaan. Waarom veel geld betalen aan een vermogensbeheerder, als je tegen lage kosten de benchmark kan volgen. En bovendien geen risico loopt op underperformance.

Bij trackers draait het dus om de lage kosten en de eenvoud van het product. En juist op deze punten blijkt het bij ETF’s steeds meer te gaan wringen. Zelfstandig beleggingsadviseur Marcel Tak toonde onlangs aan dat indexfondsen soms wel drie keer zo hoge kosten hebben als ze zelf opgeven.

Bovendien worden trackers ook steeds minder doorzichtig. Steeds meer ETF’s gebruiken derivaten om de index na te bootsen. Het gevolg is dat sommige trackers een volledig synthetische structuur hebben i.p.v. een simpel fysiek mandje aandelen in dezelfde verhouding als de onderliggende index.

Een ander punt van zorg is het uitlenen van aandelen (security lending). Hiermee kan het fonds een zakcentje bijverdienen, maar het levert wel, net als het gebruik van derivaten, een extra risico op: het z.g.n. tegenpartijrisico. In tijden van financiële stabiliteit is dit risico erg klein, maar de Lehman Brothers deconfiture toont aan dat dit in het huidige klimaat allesbehalve een theoretisch risico is.

Typisch Nederlands, maar wel belangrijk, is de behandeling van de dividendbelasting. Bij buitenlandse ETF’s kan deze heffing van 15% niet worden teruggevorderd van de Nederlandse fiscus. Dit is overigens wel het geval bij trackers van Nederlandse bodem zoals bijv. Think Capital.

Al deze extra kosten zijn sluipmoordenaars voor het rendement, terwijl het tegenpartijrisico ook nog eens uw nachtrust in gevaar brengt. Maar er is een alternatief: u kunt ook zelf de onderliggende aandelen kopen van de index. Alle bovenstaande problemen zijn dan opgelost. Alleen: het geeft werk en moet van tijd tot tijd worden bijgewerkt. Om de AEX-index exact na te bootsen zit u met 25 fondsen in de portefeuille, waarvan de kleinsten (TomTom en Bam) maar voor 0,1% (!) deel uitmaken.

Maar is het nodig om alle 25 aandelen in de AEX-index te kopen? Uiteraard wel als u de performance tot exact twee cijfers achter de komma wilt volgen. Maar als u tussentijds kunt leven met een afwijking (tracking error) dan kunt u ook de Top 5 uit de AEX-index kopen. Deze bestaat momenteel uit: RD Shell, Unilever, ING, Philips en KPN. Deze 5 fondsen maken nu ongeveer 58% uit van de AEX. In grafiek 1 heb ik een portefeuille van deze 5 fondsen afgezet tegen de AEX-index over het afgelopen jaar.

Over de afgelopen 10 jaar geeft deze Top 5 doe-het-zelf benadering ongeveer hetzelfde beeld. Af en toe een afwijking van een paar procent naar boven of beneden, maar netto is er geen groot structureel performanceverschil met de AEX-index zelf. Uiteraard geeft dit geen garanties voor de toekomst. Maar u moet zelf afwegen of het zelf bezitten van de aandelen en de lage kosten opwegen tegen het risico van een -tijdelijke- Top 5 underperformance.

Rombout Kerstens is directeur van Keyword Info Systems BV. www.keyword.nl

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief