Anatomie van het Griekse failliet (deel 2)

Beleggers in Staatsleningen zijn van een vreemde soort. Ze investeren in die leningen omdat ze er van uitgaan dat er geen risico in zit. Ze willen vooral dat hun geld veilig is. Als ze meer risico willen, zijn er legio andere mogelijkheden met een veel grotere kans op een hoger rendement. Van de andere kant, als ze door krijgen dat hun investering in gevaar is, rennen ze allemaal tegelijk naar de uitgang. Ze verkopen hun staatsleningen met verlies aan speculanten.

Wie zijn die speculanten? De banken van andere landen, want die konden hun zojuist met een forse korting aangeschafte staatsleningen direct weer belenen bij de ECB, die ze op haar beurt meteen voor 100% in de boeken zette. Ik heb dat eerder moderne alchemie genoemd, maar zolang iedereen maar rente op zijn schuld blijft betalen, is er niets aan de hand.

Toch even doorredeneren. Stel dat de banken 10% van hun bezittingen in de staatsleningen van een probleemland hebben zitten. Als dat land zo diep zinkt dat het maar 50% van de schuld kan terugbetalen, verliezen die banken 5% van hun eigen kapitaal. Dat zou betekenen dat alle banken met een kernkapitaalratio van rond de 10% die ratio meteen met de helft zien zakken. Daar zijn ze in Basel niet blij mee.

Dus dat gaat niet gebeuren. Iedereen wordt bijeengeroepen en het probleemland krijgt te horen dat het net zo lang geld krijgt om in leven te blijven, maar wel onder de voorwaarde dat er een begrotingsevenwicht is. En omdat dat de enige voorwaarde is om meer geld te krijgen, zegt het land meteen toe dat dat geen enkel probleem is. Geef ons eerst maar eens het geld, zodat we de boel op orde kunnen krijgen.

De boel op orde krijgen houdt in: bezuinigen. Als het begrotingstekort 15% van het BNP bedraagt (ongeveer de situatie in Griekenland) en je zou vier jaar achter elkaar 4% bezuinigen, dan zou je begroting in evenwicht zijn. In de tussentijd moeten andere landen de tekorten blijven aanzuiveren en zolang dat het geval is, is er geen licht aan het einde van de tunnel. Als je al dronken bent, word je niet nuchter door nog meer whisky te drinken.

Dan gaat het probleemland naar zijn gulle gevers en zegt: “We denken dat we de pijn gelijk moeten verdelen. We gaan 50% van onze schuld terugbetalen, en over de rest van de uitstaande schuld betalen we 4% rente. O ja, en we lossen pas af over dertig jaar. In de tussentijd moet je ons geld blijven lenen en als je dat niet doet, betalen we helemaal niets meer en dan hebben we allemaal een bankencrisis.”

Op dit moment zitten alle betrokken partijen nog bij elkaar aan de onderhandelingstafel. Zoals de vlag er nu bij hangt, mogen de banken en particuliere beleggers het complete verlies dragen van een afstempeling op Grieks staatspapier met 50%, 60%, 70%... zegt u het maar. De overige bezitters, zoals het IMF, de ECB en andere Europese instellingen hoeven niet mee te delen in het verlies. De banken en particuliere beleggers komen er nu pas achter dat ze hoog risicodragend papier in portefeuille hebben maar niet met de bijbehorende hoge rendementen. Tot zover Griekenland.

En dan zijn ze in Europa erg bang voor het woord ‘besmettingsgevaar’. Wat te denken van Portugal, dat bij een 50% afstempeling van Grieks staatspapier zal claimen dat het land daar meer recht op heeft vanwege een relatief betere kans op een economisch herstel. Niet dat de financiële markten daarin geloven. De rente op 10jarige Portugese staatsleningen stond onlangs boven de 14%. Vijfjarige kredietverzekeringen op Portugal worden verkocht voor 1.270 dollar, waarmee een tweederde kans op een Portugees bankroet voor de komende vijf jaar is ingeprijsd.

Griekenland en de overige probleemlanden uit de eurozone staan voor een moeilijke keuze. Blijven ze in de eurozone en betalen ze zoveel ze bij machte zijn, terwijl hun economie verder in het slop raakt? Betalen ze niets en zien hoe hun economie verder in het slop raakt (waarbij hun toegang tot nieuw kapitaal wordt afgesloten)? Of verlaten ze de eurozone, gaan terug naar hun eigen valuta’s en zien hoe hun economie verder in het slop raakt? Welke keuze ze ook maken, de bevolking zal er nog lang de gevolgen van ondervinden.

Conclusie

Blijft de vraag: wat moet ik nu als belegger met al die ellende? Laat ik voor een mogelijke oplossing een favoriet citaat aanhalen: “Vertel me niet wanneer ik sterf, maar waar, dan ga ik er niet heen.” Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te weten welke sector de hardste klappen op moet vangen als de volgende storm weer over het land raast.

Bedenk daarnaast dat tijdens de kredietcrisis van vier jaar geleden het de aandeelhouder was die het gelag heeft mogen betalen bij de banken en verzekeraars. De obligatiehouders zijn er toen wonderwel mee weg gekomen en de meeste obligaties hebben gewoon rente betaald. Dat zal dit keer niet het geval zijn. Van de overheid, die over de rug van de belastingbetaler het financiële systeem overeind heeft gehouden, hoeven we dit keer ook niet op clementie te rekenen.

Maar voor beleggers is de lokroep van hogere rendementen (return ON investment) sterker dan de veiligheid van de hoofdsom (return OF investment). Misschien kunnen we lering trekken uit een beroemd verhaal uit de oude mythologie. Een man liet zijn oren met was dichtstoppen om weerstand te bieden aan de verlokkingen van het Sirenengezang. En dat was nota bene een Griek.

Boer & Olij Effectenhuis is een commissionair in effecten met als specialiteit de advisering en handel in obligaties voor institutionele beleggers en particuliere relaties. Meer info op www.effectenhuis.nl. Cliënten van Boer & Olij kunnen een positie hebben in de behandelde fondsen op het moment van publicatie. Mocht u tot koop of verkoop overgaan, overleg vooraf altijd met uw adviseur/beheerder. Deze column is geschreven op persoonlijke titel.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief