Liveblog: Akkoord op EU-top maar Britten drijven af

Het tegenstemmen van het Verenigd Koninkrijk betekent wel dat de nieuwe regels niet kunnen worden ingevoerd via een verandering van het Europees verdrag, hier is unanimiteit voor nodig. In plaats daarvan vormt den nieuwe regelgeving een intergouvernementele overeenkomst.

Ook stemden de Europese regeringsleiders in met een bijdrage van €200 miljard aan het Internationaal Monetair Fonds, waarvan €150 miljard van de eurolanden en €50 miljard van de overige Europese Unie-landen. Dat bedrag kan het IMF weer gebruiken om het tijdeljk noodfonds EFSF te versterken. Het permanente noodfonds ESM wordt al vanaf medio 2012 actief, een jaar eerder dan gepland.

Of de maatregelen genoeg zijn om de markten gerust te stemmen, zal in de loop van volgende week blijken. Europese beurzen sloten vandaag in ieder geval met mooie winsten. Kredietbeoordelaar Standard & Poor’s voerde begin deze week de druk op de regeringsleiders nog op door te dreigen de kredietwaardigheidsstatus van een aantal Europese triple A-landen, zoals Duitsland en Nederland, af te waarderen als de schuldencrisis niet voortvarender zou worden aangepakt. S&P zou zich na de eurotop beraden of het daadwerkelijk tot een afwaardering komt. Dat kan het sentiment op de markt komende week gaan beïnvloeden.

Update 18.45 Euro-akkoord of niet, Spaanse bedrijven verplaatsen hun kapitaal naar stabielere landen als Duitsland en Nederland vanwege de angst dat Spanje uit de euro stapt. Bestuurders van twintig grote Europese bedrijven in Zuid-Europa, zo turft persbureau Bloomberg, werken aan verplaatsing van hun kapitaal uit zuidelijke lidstaten.

Update 18.05 Nu de stofwolken rond de eurotop optrekken, is het vooral de houding van Groot Brittanië die onder de loep wordt gelegd. Volgens een analyse van Reuters heeft premier Cameron een nog grotere wig tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk gedreven dan ’iron lady ' Margaret Thatcher indertijd durfde. Cameron's harde woorden, door een hoge diplomaat omschreven als 'onhandig', stelt misschien zijn eigen achterban op korte termijn tevreden, maar drijft een wig tussen hem en coalitiepartij Liberal Democrats.

Update 17.50 De AEX is met mooie winst het weekend ingegaan, beleggers leken positief over de eurotop. De hoofdgraadmeter van het Damrak eindigde 1,6% hoger op 304,6 punten. Wall Street lijkt eveneens positief gestemd, de Dow Jones noteert bijna 1,4% winst. De obligatiemarkten leken weer in kalmer vaarwater terecht te komen. De rente op Italiaans staatspapier zakte naar 6,4%, Spanje ging terug naar 5,8%.

Update 17.05 David Cameron heeft op Sky News zijn beslissing verdedigd om niet mee te doen aan het Europees akkoord. Dat meldt The Guardian. Hij zei de Britse belangen te willen beschermen en dat het verdrag een verlies aan soevereiniteit zou betekenen. De suggestie dat Groot Brittannië zichzelf heeft geïsoleerd, wees hij van de hand.

Update 16.50 Minister van Financiën Jan Kees de Jager noemde de nieuwe begrotingsafspraken een enorme sprong voorwaarts. Nu wordt het mogelijk santies op de leggen aan landen die er financieel een potje van maken. Wel moet volgens De Jager gekeken worden wie de nieuwe regels gaat handhaven. Nederland dringt aan op een onafhankelijk iemand.

Update 16.40 Waar we eerst nog berichtten dat de begroeting tussen Cameron en Sarkozy wel heel koeltjes verliep, lijkt de relatie tussen de regeringsleiders toch minder koel dan gedacht. Volgens de Financial Times hadden de regeringsleiders elkaar al de hand geschud, voordat er beelden opdoken van president Sarkozy die de Britse premier Cameron negeerde (zie ook onze update van 15.36, inclusief filmpje). Storm in een glas water dus, al blijft het een publiek geheim dat ’Camkozy’ niet elkaars beste vrienden zijn.

Update 16.15 Hoewel de Ierse regering zegt dat het nog niet duidelijk is of er een referendum komt over het nieuwe euro-akkoord, zou Ierland wettelijk verplicht zijn een referendum te houden. Dat zeggen experts op het gebied van Iers constitutioneel recht tegen zakenkrant Wall Street Journal.

Ierse regeringspartijen hebben traumatische ervaringen met referenda, dus zouden ze er volgens ingewijden alles aan doen om dat te vermijden. Helaas, het lijkt er niet op dat de Ierse regering aan een volksraadpleging ontkomt.

Update 16.00 Waar werd gevreesd voor een eurotop die nog het hele weekend kon duren, hebben de euroleiders tegen de verwachting in nu al een akkoord bereikt.In zijn slotverklaring steekt EU-president Herman van Rompuy nieuwe kandidaat-leden nog even een hard onder de riem. Kroatië wordt gefeliciteerd met de toetreding, onderhandelingen met Montenegro beginnen in juni volgend jaar. Blijkbaar heeft het gesteggel binnen de EU niet iedereen afgeschrikt.

Update 15.36 Beelden van beveiligingscamera’s bevestigen nog maar eens hoe moeizaam de relatie is tussen kemphanen Sarkozy en Cameron. Waar de Franse president alle euroleiders hartelijk begroette (de Litouwse president Dalia Grybauskaite kreeg zelfs een handkus), negeert Sarkozy Cameron wanneer deze hem begroet met een klopje op zijn arm. Britse media reageerden woedend.

Update 15.32 En de eurotop mist ook zijn uitwerking aan de andere kant van de oceaan niet. Na verliezen gisteren (van 1,6 tot 2%) opende Wall Street zojuist met winst. De Dow Jones-index opende 0,4% hoger. De S&P500 begon 0,3% hoger aan de handelsdag, evenals technologiebeurs Nasdaq. De rente op tweejarig Nederlands staatspapier daalde naar het laagste niveau sinds de invoering van de euro.

Update 15:05: Het verdrag van de EU kan zelfs voor maart bewerkstelligd zijn, zegt Herman van Rompuy volgens een bericht op twitter van onze correspondent Herman Stam. Tevens zei voorzitter Barroso van de Europese Commissie dat 'meer Europa' de oplossing is voor de huidige problemen. Voortaan komt er een maandelijks overleg met de leden over het nieuwe akkoord, voegt onze correspondent nog toe.

Update 15:02 Het EU-akkoord had een positief effect op de aandelenmarkten. Zo reageerden de Amerikaanse futures, en stonden ook grote Europese beurzen in het groen. Het duidt vooralsnog op enig optimisme over het verloop van de eurocrisis. Daarentegen zorgt de obligatiemarkt voort twijfels, aangezien het rendement op tienjarig Italiaans en Spaans staatspapier licht steeg ten opzichte van gisteren.

Update 14:45 Volgens een verklaring van de EU sluiten negen landen zich mogelijk aan bij het fiscale plan van de eurozone, van de tien EU-landen die geen euro hebben. Alleen Groot-Brittanië stemt niet in met het verdrag. Kijk hier voor de slotverklaring van de EU. "Er komt een brandgang tegen besmetting", zo zei premier Rutte tijdens een persconferentie.

Update 13:53 Een hoopgevend bericht van onze oosterburen. Volgens de Duitse minister van Financiën Wolfgang Schäuble kunnen de Duitse banken op eigen krachten voldoen aan de strengere eisen van de Europese bankentoezichthouder European Banking Authority (EBA).

Update 13:10: In de Deense media verscheen het bericht waaruit blijkt dat deelname aan de begrotingsunie van het land nog niet zeker is. Nadat duideijk werd dat de Hongaren toch mee willen doen, leek het erop dat buiten Groot-Brittanië ieder EU-land akkoord wilden gaan.

Update 12:47 Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, is verheugd over de uitkomst van de EU-top in Brussel over de schuldencrisis. "Mijn belang is dat er gewoon meer budgettaire discipline komt. Hoe dat gebeurt, of dat via een verdrag van de 27 of 17 landen is, dat is voor mij secundair. Als er maar meer discipline komt. In die zin vind ik de uitkomst verheugend", aldus Knot.

De DNB-baas meldde tevens dat extra bezuinigingen in ons land haast onvermijdelijk zijn.

Update 12:35 "De financiële markten krijgen met dit akkoord een worst voorgehouden", geeft analist Simon Wiersma (ING Investment Office) aan. "De politici proberen met enkele waterpistolen een bazooka te maken", stelt hij, refererend aan noodfondsen EFSF en ESM, en het geld het IMF van EU-landen moet krijgen. "Maar hoe komen ze aan dat geld?"

Naar de mening van Wiersma is het vertrouwen van de financiële markten niet gewonnen. "Veel vraagtekens ontbreken nog. Aan de obligatiemarkt is te zien dat beleggers niet overtuigd zijn." De rendementen op tienjarig Italiaans en Spaans staatspapier stegen 8 respectievelijk 10 basispunten. "Dit is voor mij nu belangrijker dan de aandelenmarkt, die beweeglijk is."

Wiersma zegt pas echt overtuigd te zijn als staatsrendementen bij de Italianen en Spanjaarden significant dalen, en niet enkel door toedoen van de Europese Centrale Bank, "die vandaag wel weer actief was". Desondanks heeft Draghi zich niet bereid getoond tot een grootschalig opkoopprogramma van staatsobligaties van zwakkere landen.

Betreffende de strictere begrotingsafspraken zegt Wiersma: "Het is oude wijn in nieuwe zakken. Landen zullen het begrotingstekort terug moeten brengen, wat de economie weer aantast. Ik voorzie dat er aan dit nieuwe akkoord, met automatische sancties, in niet al te lange tijd zal worden getornd."

Update 12:30 Hongarije wil toch meedoen aan het nieuwe Europese begrotingspact. Dat blijkt uit een nieuwe, gewijzigde verklaring van de EU-leiders, die vrijdag op hun top in Brussel werd verspreid. Uitgezonderd Groot-Brittannië hebben nu alle EU-lidstaten zonder euro duidelijk gemaakt dat zij mee willen doen. Met Hongarije zijn dat Bulgarije, Tsjechië, Denemarken, Letland, Litouwen, Polen, Roemenië en Zweden.

Update 12:16 Hongarije heeft meer tijd nodig om een besluit te kunnen nemen over het nieuwe verdrag dat moet zorgen voor een strengere begrotingsdiscipline binnen de Europese Unie. De Hongaarse Premier Orban gaf aan dat het het akkoord gevolgen kan hebben voor de soevereiniteit van Hongarije en dat het Hongaarse parlement daarom de tijd moet krijgen zich over de kwestie te buigen.

Update 12:00 Kroatië heeft definitief getekend om toe te treden tot de Europese Unie, en wordt, mits een referendum in eigenland succesvol verloopt, het 28e lid. Toetreding staat gepland vanad 1 juli 2013.

Update 11:29 De spanning in de Britse regering over Camerons veto lijkt mee te vallen. Dat meldt onze correspondent Arnoud Breitbarth in Londen. De regeringspartner van de eurosceptische conservatieven, de Europa-gezinde Liberaal-Democraten van Nick Clegg, zijn wel zeer teleurgesteld en hadden gehoopt op een akkoord. Bronnen rond het kabinet laten weten dat de LibDem-ministers in ieder geval volledig achter Cameron staan. Het is onwaarschijnlijk dat de achterban van de Liberaal-Democraten daar net zo over denken.

Update 11:10 De leiders van de eurolanden gaan in maart de maximale capaciteit van het permanente noodfonds voor de eurozone ESM en het tijdelijke reddingsmechanisme EFSF "heroverwegen", melden de eurozone-leiders in een gemeenschappelijke verklaring. Zo blijkt dat "de toereikendheid van het totale capaciteit van het EFSF en het ESM van €500 miljard in maart 2012 opnieuw beoordeeld zal worden".

In de verklaring worden de verwachte details van een aangescherpte begrotingsdiscipline bevestigd, en wordt gezegd dat de Zweedse en de Tsjechische regeringsleiders hun parlementen zullen raadplegen over een toetreding.

Update 10.45 Wellicht moet Ierland een referendum houden over het realiseren van een fiscale unie in de eurozone. Dat zou persbureau Reuters gehoord hebben van een Ierse minister.

Update 10:44 Econoom Mathijs Bouman noemt het akkoord 'goed', op RTL 7. "Ik mis alleen de centen", gaf hij aan dat het akkoord niet compleet is. "Het pakket wordt pas echt overtuigend, als er geld bijkomt. Misschien moet het uit de hoek van Draghi komen", zo wees hij op positieve woorden van de ECB-baas.

Hoogleraar Harald Benink sprak tegenover dezelfde zender: "Beleggers in Italiaanse obligaties willen geruststelling dat er geen situatie als in Griekenland komt. Maar de harde cash om op tafel te leggen ontbeert nog, waardoor de geruststelling er nog niet is."

Update 10:40 Het rendement op tweejarige Italiaanse staatsleningen zakte wat terug ten opzichte van eerder op de ochtend. De rente bedroeg kortgeleden 6,43%, waar eerder in de ochtend nog een niveau van 6,63% neer werd gezet. Ook het rendement op tienjarig Italiaans schatkistpapier daalde ten opzichte van eerder op de ochtend, naar 6,55%.

Update 10:11 Het sentiment op de beurs is in positieve zin gedraaid. Volgens vermogensbeheerder Rob Koenders wordt het nieuws uit Brussel positief ontvangen. "Dat we desondanks toch lager opende, had te maken met de scherpe daling op Wall Street gisteren, en daarmee samenhangend, het bericht van de EBA van gisteren." De grootste Europese banken hebben volgens de toezichthouder €114,7 miljard aan extra kapitaal nodig om aan de strengere kapitaaleisen te voldoen. "Maar het nieuws uit Brussel woog zwaarder voor beleggers", aldus Koenders.

Update 09:45 "Cameron stelt dat hij de Britse financiële sector gered heeft uit de klauwen van Brussel", zegt onze correspondent Arnoud Breitbarth in Londen. "Eurosceptische politici juichen dat David Cameron de Britse soevereiniteit heeft gered. Maar economen wijzen erop dat de Britten nu volledig buitenspel staan in Europa."

Cameron eiste dat de Britten vrijstelling kregen voor Europese financiële regulering, maar kreeg die garantie niet en weigerde daarom zijn handtekening te zetten. Sarkozy: „Wat Cameron vroeg was voor ons onacceptabel”.

Update 09:27 Beleggingsstrateeg Michel van der Stee (Van Lanschot Bankiers) wordt niet warm van het akkoord, zo laat hij in gesprek met De Telegraaf weten. "Tot nu toe is het niet meer dan een herbevestiging van wat we al hadden. Het is blijkbaar niet mogelijk om al de EU-landen op één lijn", vervolgt hij. "Zo is het ook moeilijk om de Europese Commissie een grotere rol te laten spelen."

Van der Stee gelooft niet dat de ECB in deze top nog een grootschaliger opkoopprogramma van staatsobligaties van zwakke landen zal aankondigen. "Misschien als rentes de komende tijd heel erg op gaan lopen, dat men uiteindelijk toch daartoe overgaat. Maar de druk zal dan groter moeten zijn, vrees ik."

Update 09:10 China hoopt dat de maatregelen die de Europese leiders tijdens de EU-top hebben genomen, leiden tot een stabilisering van de financiële markten.

Update 09:01 Bij de opening van de handelsdag noteerden grote Europese beurzen verlies, al is de schade beperkt. De AEX moet direct zo'n 0,7% prijsgeven en belandt op 297,8 punten. Ook op de obligatiemarkt is geen overtuiging te zien over het Europese akkoord, getuige oplopende rendementen op tienjarig Italiaans (plus 18 basispunten) en Spaans (plus 12 basispunten) staatspapier.

Update 08:53 ABN Amro-strateeg Syben Brouwer is niet overtuigd van het Europese verdrag, meldt hij op RTL 7. Het lijkt wel "Maastricht plus", maakt hij duidelijk. De bazooka die nodig is om de eurocrisis op te lossen is er nog niet, geeft hij aan.

De tekst van het akkoord

Update 08:40 Marktvolgers voorzien een lagere opening van de Amsterdamse beurs, ondanks het akkoord. "De AEX opent 1 tot 3 punten lager, maar dat kan nog sterk veranderen", zegt Rob Koenders.

Update 08:13 ECB-baas Mario Draghi heeft zijn zegen gegeven aan het Europese verdrag, zo meldt Financial Times. Hiermee is een eventueel, omstreden grootschaliger opkoopprogramma betreffende het opkopen van staatsobligaties van zwakke landen, mogelijker dichterbij gekomen.

“Het gaat de basis worden voor een fiscaal akkoord en een meer gedisciplineered economisch politiek beleid voor de euroleiders", aldus Draghi.

Update 8:00 Kroatië is hard op weg het 28ste lid van de Europese Unie te worden, als tweede ex-Joegoslavische republiek na Slovenië. Vandaag wordt in Brussel in de marge van de Europese top het toetredingsverdrag ondertekend door de huidige lidstaten en het Balkanland.

Uitspraken Sarkozy (Bron: The Guardian)

Update 07:52 Moody's is negatiever geworden over drie grote Franse banken. De kredietwaardigheid van BNP Paribas, Société Générale en Crédit Agricole staat volgens de kredietbeoordelaar onder druk door de aanhoudend moeizame ontwikkelingen in de Europese bankensector.

Update 06:44 Landen van de Europese Unie gaan het Internationaal Monetair Fonds (IMF) 200 miljard euro geven. Daarmee kunnen eurolanden met schuldenproblemen worden geholpen. De bulk van het bedrag komt van de eurolanden.

Update 05:47 De17 eurolanden gaan een eigen verdrag sluiten om strengere begrotingsdiscipline af te dwingen. Dat zei premier Mark Rutte vrijdagochtend na afloop van een treffen van de Europese regeringsleiders in Brussel. Andere EU-lidstaten kunnen zich bij dit verdrag aansluiten, aldus de premier. Hij gaat ervan uit dat bijna alle landen dit zullen doen.

Groot-Brittannië doet echter niet mee. Rutte zei dat de Britse premier Cameron een zodanige uitzonderingspositie eiste voor het Londense financiële centrum dat ook de positie van de Nederlandse financiële markt in gevaar zou zijn. Cameron noemde het een moeilijke maar juiste beslissing te weigeren het EU-verdrag te wijzigen. Ook de deelname van de Hongaren lijkt twijfelachtig. Volgens Rutten moeten ook Tsjechië en Zweden nog bekijken of ze mee doen. Maar bij de overgebleven landen is de kans groot dat ze meedoen, stelt Rutte. Bekijk hier de persconferentie van onze premier.

In het nieuwe verdrag komen volgens Rutte zo veel mogelijk automatische sancties, die alleen met een 'gekwalificeerde meerderheid kunnen worden teruggedraaid. „Het is dan niet meer zo dat met een gezellig onderonsje tussen landen zomaar iets geregeld kan worden”, sloeg Rutte de spijker op zijn kop. De premier weersprak dat met het opstellen van een eigen verdrag voor de eurolanden, dat in maart 2012 klaar zou moeten zijn, er meer bevoegdheden naar Brussel gaan.

De Duitse bondskanselier Merkel laat ook van zich horen. "We hebben nu een verdrag op tafel liggen dat niet alleen van toepassing is voor de zeventien eurolanden, maar tevens van toepassing kan zijn voor de overige EU-lidstaten, in het geval zij zouden willen toetreden", aldus Merkel, die spreekt over een akkoord over een 'fiscale unie' tussen de eurolanden. "We zullen een nieuwe eenheid bereiken, waarmee we een munteenheid nastreven binnen een stabiele unie."

Update 0.40 Hoewel in Brussel donderdagavond nog geen grote stappen zijn gezet, meldden Brusselse ingewijden dat de Europese regeringsleiders tot een principe-akkoord zijn gekomen. Zo zijn de leden van de Europese Unie bereid tot veel strengere begrotingsregels in strijd tegen de schuldencrisis. Ook wordt het permanente noodfonds ESM al vanaf volgend jaar actief, in plaats vanaf 2013.

Duitsland weigerde echter in te stemmen met het afgeven van een banklicentie voor het ESM, waardoor het fonds geen grote bedragen van de ECB kan lenen. Daarnaast gaat het Internationaal Monetair Fonds een grotere rol spelen bij het saneren van de overheidsschulden van noodlijdende landen.

De overige details worden naar verwachting vrijdag ingevuld. Zo staat nog ter discussie of het Europees verdrag gewijzigd moet worden en of maatregelen gaan gelden voor alle 27 EU-landen of alleen voor de 17 landen van de eurozone.

Donderdag

Update 23.50 Hoewel het diner voorafgaand aan de eurotop tot nu toe weinig vuurwerk heeft opgeleverd (afgezien van de confrontatie tussen Sarkozy en Cameron), zegt een Duitse betrokkene dat er vanavond wordt besloten of de nieuwe, veel strengere begrotingsregels gaan gelden voor alle 27 EU-leden of alleen voor de 17 eurolanden. "Wanneer tenminste de 17 eurolanden een stap verder komen, is deze top geslaagd", zegt een betrokkene tegen de Wall Street Journal.

23.30 De beurzen toonden zich vandaag wereldwijd teleurgesteld over de weigering van ECB-president Mario Draghi om meer staatsoblgiaties van noodlijdende landen op te kopen. Voormalig DNB-president Nout Wellink zei bij Pauw & Witteman echter dat de ECB die ruimte niet heeft: ”Als de ECB de rente laag moet houden door staatsobligaties op te kopen, is dat de snelste weg aaar de ondergang. Iedereen brengt zijn staatspapier dan naar de ECB."

23.20 Niet alleen Duitsland ligt dwars in Brussel, ook president Sarkozy en de Britse premier David Cameron kwamen opnieuw met elkaar in aanvaring. Cameron wil dat het hart van de Britse financiële markt ontzien wordt wanneer de EU-leiders instemmen met een nieuw verdrag. Franse woordvoerders noemden de eisen van Cameron onacceptabel.

23.10 Ook aan de andere kant van de oceaan blijft de stemming gespannen. Wall Street sloot fors lager. De Dow Jones-index sloot 1,6% lager, de S&P 500 2,1%. Technologiebeurs Nasdaq moest 2% afstaan. Ook Amerikaans beleggers waren, net als in Europa, teleurgesteld dat de Europese Centrale Bank niet meer obligaties van zwakke eurolanden gaat kopkopen. Vooral de bankaandelen gingen hard omlaag.

22.20 Hoogleraar financiële economie Sylvester Eijffinger laat in Nieuwsuur weten zich vooral zorgen te maken dat er op de EU-top nog niet gesproken is over een verhoging van het noodfonds. Volgens Eijffinger moet de kas van het noodfonds vergroot, maar dat lijkt maar niet van de grond te komen.

22.15 Telegraaf-correspondent Herman Stam twittert een culinaire update: Op het menu van de EU-leiders stond kabeljauw en pompoenmousse. Geen stevige kost om een hele nacht op te vergaderen. Saillant detail: De Duitsers zouden geklaagd hebben over het eten, hun voorkeur ging uit naar schnitzel. Wie betaalt, bepaalt, zou je denken.....

21.50 De EU-regeringsleiders zouden aan het praten zijn over een ontwerp-akkoord voor een strenger begrotingsbeleid. Ook zouden er strictere procedures gaan gelden voor de uitgifte van leningen. Dat blijkt volgens persbureau Reuters uit een document met ontwerp-conclusies, die het persbureau in handen heeft. Het permanente noodfonds ESM wordt vanaf juli 2012 actief. Tijdelijk noodfonds EFSF blijft tot medio 2013 intact. Tot nu to geen verrassende conclusies, hier werd eerder deze week al over gespeculeerd.

Duitsland steekt echter een stokje voor het verlenen van een banklicentie aan het permanente noodfonds ESM, zegt een anoniemen brond tegen Reuters. Ook de invoering van euro-obligaties blijft onbespreekbaar. Dit was eerder wel onderdeel van het voorlopig akkoord. Zakenkrant The Wall Street Journal is weinig enthousiast. Op hun website noemen ze de tot nu toe gelekte conclusies 'meer een verlanglijstje dan een akkoord'.

21.15 Britse zakenkrant Financial Times zegt een primeur te hebben. Volgens een uitgelekt document van de EU-leiders lijkt het erop dat het tijdelijke noodfonds EFSF en de permanente variant ESM toch naast elkaar blijven bestaan. Dit om de eurozone meer slagkracht te geven. Wanneer beide fondsen naast elkaar bestaan, behoudt het ESM (ter grootte van €500 miljard) zijn middelen, onafhankelijk van verplichtingen van het EFSF (dat €440 miljard in kas heeft). Eerder deze week werd al gespeculeerd dat beide fondsen naast elkaar zouden bestaan, maar dat werd later tegen gesproken. Het lijkt er nu op dat de EU-leiders weer de andere kant op bewegen.

21.00 Oostenrijk pleit voor een hoofdrol van de ECB als oplossing voor de eurocrisis. Hoewel Oostenrijk een verandering van het europees verdrag ondersteunt, zegt kanselier Werner Faymann dat dat te weinig is om het vertrouwen in de financiele markt te doen terugkeren. ”Zo’n oplossing houdt maar een paar dagen stand."

20.50 Het lijkt een lange avond te worden, schat de zakenkrant Wall Street Journal in op hun liveblog. Ver nadat het diner zou beginnen, arriveerden de EU-leiders nog, met Viktor Orban van Hongarije als laatste. Journalisten hadden hierdoor twee keer meer tijd dan normaal om de stemming te peilen. Volgens de Finse eerste minister wordt het een ’hele, hele zware vergadering’, hij durfde niet te zeggen hoe lang het gaat duren.

20.30 De Europese regeringsleiders zijn verdeeld begonnen aan informeel overleg tijdens een diner voorafgaand aan de top van vrijdag, met name over de noodzaak van een wijziging van het Europees Verdrag. De Zweedse premier Fredrik Reinfeldt zei dat een tijdrovende verdragswijziging geen oplossing is voor de problemen van nu. Zijn Britse collega David Cameron dreigde zelfs met een veto. Bonskanselier Merkel en president Sarkozy zijn juist voorstanders van een verdragswijziging.

20.15 Denemarken, dat geen deel uitmaakt van de eurozone, is bereid het Internationaal Monetair Fonds (IMF) 5,4 miljard euro te lenen wanneer dat wordt gevraagd. Dat stelde premier Helle Thorning-Schmidt. De Deense politica hoopt dat de 27 EU-landen niet uit elkaar vallen. Denemarken staat ook open voor het aanpassen van Europese verdragen ,,als dat een deel van de oplossing is''.

20.00 Inmiddels zijn de Europese regeringsleiders aangeschoven voorn een 'informeel diner'. Zware kost wordt het wel, want de vergadering over oplossingen voor de crisis wordt tijdens het eten gehouden. Om het serieuze gespreksonderwerp wat te verlichten, staan de kerststerren al klaar op tafel, twittert onze correspondent Herman Stam.

19.50 President Obama denkt dat Europa welvarend genoeg is om de eurocrisis op te lossen. Hij zegt wel zeer bezorgd te zijn over de ontwikkeling van de schuldencrisis, het is cruciaal dat de Europese leiders de neuzen dezelfde kant op krijgen.

19.30 Of de geloofwaardigheid van de euro echter nog te redden is, zoals Angela Merkel hoopt? In de lift van de meest beroemde/ beruchte bank ter wereld, Goldman Sachs , werd nogal lacherig gedaan over de eurotop. Bankier 1: "Het is erop of eronder voor Europa." Bankier 2: "Dat zeggen ze iedere week. De EU heeft meer reddingsplannen dan president Obama vakantiedagen heeft."

19.20 Hoofdrolspeler in de eurotragedie Angela Merkel benadrukte bij aankomst dat de geloofwaardigheid in de euro moet worden herstelt. Ze sprak ook over de noodzaak om de Europese verdragen zodanig te veranderen dat er een ,,stabiliteitsunie'' ontstaat. Ze zei een belangrijke stap in die richting te verwachten, van de 17 eurolanden met anderen of van alle 27 EU-lidstaten.

Bondskanselier Angela Merkel komt aan bij de eurotop. FOTO: REUTERS

19.00 Met alle ophef rond de euro zouden we bijna vergeten dat Kroatië ook zijn debuut maakt, morgen ondertekent het Balkan-land het toetredingsverdrag tot de EU. Volgens corespondent Herman Stam is die toetreding is niet onomstreden: ”De corruptie tiert nog altijd welig in Kroatië, het is de vraag of je zo’n land wil binnenhalen. De EU heeft zijn handen al vol aan Roemenië en Bulgarije." In dat opzicht komen de beschuldigingen van corruptie bij voetbalclub Dinamo Zagreb op een bijzonder slecht moment.

18.40 ING, ABN Amro en Rabobank zijn geslaagd voor kapitaaltest van de Europese bankentoezichthouder EBA. De kapitaalbuffers van de bankentak van SNS Reaal zijn echter niet sterk genoeg. Dat maakte de EBA donderdag bekend. De bankenwaakhond testte bij 71 banken in Europa of de banken sterk genoeg zijn om schokken op te vangen en of ze extra kapitaal nodig hebben. Voor de Duitse Commerzbank is het scenario minder rooskleurig, nationalisatie dreigt. Eerder werd al bekend dat de bank ruim 5 miljard nodig heeft.

18.05 Direct voor het begin van de Europese top in Brussel over de schuldencrisis, komen de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy nog eens bij elkaar. Zij gaan overleggen met de voorzitter van de eurogroep, Jean-Claude Juncker, Europees president Herman Van Rompuy en de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso. Volgens diplomaten schuiven ook de president van de Europese Centrale Bank, Mario Draghi, en de president van het Internationaal Monetair Fonds, Christine Lagarde, aan.

18.00 Bij aankomst van de nieuwe premier van België, Elio di Rupo, stijgt een spontaan applausje op in de perszaal, alsof het journaille blij is dat hij eindelijk van de partij kan zijn, zegt Telegraaf-correspondent Herman Stam. Het is de eerste top voor premier Di Rupo, die in eigen land veelvuldig wordt geparodieerd vanwege zijn gebrekkig Nederlands.

17.45 Griekenland wil zijn Olympische infrastructuur van de hand doen en heeft daartoe een oproep gedaan. Dat meldt de Belgische krant De Tijd. De verkoop is een onderdeel van het mega privatiseringsprogramma dat is opgelegd door het IMF en Europa in ruil voor financiële steun.

17.25 Premier Rutte zei bij binnenkomst in Brussel dat de sancties voor begrotingszondaars ,,zo automatisch mogelijk" moeten. Europa moet klaarstaan om landen in de problemen te helpen, maar dan moeten ze met een geloofwaardig programma komen om die problemen aan te pakken, aldus Rutte. Hij wil de Europese Unie van 27 landen bij elkaar houden. ,,Het is niet alleen een unie van de 17 eurolanden. Het is voor de toekomst, ook voor Nederland, belangrijk dat we landen als het Verenigd Koninkrijk, Zweden, de Baltische staten en Polen erbij houden.''

17.11 De euro zakt flink weg door harde taal van ECB-president Draghi over het opkopen van staatsobligaties bij de toelichting van het rentebesluit en noteert onder de $1,33.

17.00. De Europese regeringsleiders druppelen één voor een met blauwe zwaailichten binnen voor een 'make or brake'-top. Vooral door aanhoudende druk van bondskanselier Angela Merkel komen de regeringsleiders niet meer weg met het zoveelste doekje voor het bloeden. Merkel wil fundamentele veranderingen in het Europese Verdrag zodat landen worden gedwongen hun huishoudboekje op orde te hebben.

16.40 Minister Jan Kees de Jager (Financiën) denkt dat de schuldencrisis in Europa na de top van EU-leiders donderdag en vrijdag nog niet voorbij is. ,,Dit is een crisis die in 15 jaar is opgebouwd, met fouten bij het handhaven van begrotingsregels en het ontsporen van de overheidsfinanciën. Dat heb je niet op één top opgelost’’, zei De Jager vanuit Marseille.

16.32 DFT-Beleggers hebben er een hard hoofd in dat er tijdens de EU-top een daadkrachtig antwoord komt op de schuldenproblematiek. Bijna 60% van de deelnemers aan de DFT-peiling verwacht dat landen dwars gaan liggen bij de invoering van een nieuw verdrag. 20% denkt dat de uitbreiding van het noodfonds een struikelblok wordt.

16.13 Evert Waterlander, directeur bij Optimix Vermogensbeheer, vindt dat er wel degelijk voortgang wordt geboekt. "Er zal op de EU-top geen sprake zijn van een definitieve oplossing, maar ik heb wel het gevoel dat het stap voor stap de goede kant op beweegt. Het omvallen van de euro kunnen we ons in de huidige machtsverhoudingen wereldwijd ook niet permitteren."

15.30. Volgens president Nicolas Sarkozy is de aanstaande eurotop is voor de Europese leiders de laatste kans om de schuldencrisis aan te pakken. ,,Nooit is het risico op het uiteenvallen van Europa zo groot geweest'', aldus Sarkozy. De Franse president wil snel actie zien en denkt dat Europa ,,nog enkele weken'' heeft om de euro te redden.

15.19 De Europese Centrale Bank (ECB) schiet banken in de eurozone te hulp met twee rondes waarin leningen worden verstrekt met looptijden van 3 jaar. De centrale bank maakte donderdag bekend alle aanvragen voor krediet in te zullen willigen. Daarmee moet een nieuwe kredietcrisis worden voorkomen.

15.15 AEX-index zakt flink weg door nervositeit over de uitkomsten van aanstaande eurotop.

15.10 Simon Wiersma, analist bij het ING Investment Office, acht de kans groot dat de EU-top op een teleurstelling uitloopt. "Op korte termijn zal er geen definitieve oplossing komen. Dat kan voor beleggers een tegenvaller zijn."

15.00 Rob Koenders van Harmony Vermogensbeheer heeft weinig hoop dat de Europese top een succes wordt. "De kans op slagen is 20%. De kans op falen is 80%."

14.40 Rusland maakt zich grote zorgen over de Europese schuldencrisis die de eurozone dreigt op te breken. Dat heeft president Dmitri Medvedev gezegd in aanloop naar de eurotop later op de dag. ,,Wij zijn erg bezorgd over deze kwestie omdat het invloed heeft op de situatie in heel de wereld en ook ons land'', aldus Medvedev.

14.30 Kredietbeoordelaar Standard & Poor's gaat niet uit van een scenario waarin de eurozone uiteenvalt. Dat heeft de topeconoom voor Europa van het Amerikaanse bedrijf, Jean-Michel Six gezegd. Maandag dreigde S&P met een verlaging van de kredietstatus van 15 van de 17 eurolanden. Of dat daadwerkelijk gebeurt, hangt volgens de kredietbeoordelaar in belangrijke mate af van de uitkomsten van de eurotop over de schuldencrisis die donderdag en vrijdag wordt gehouden in Brussel.

 Mail

 Print

 DFT Nieuwsbrief