Pssst! De Telegraaf krijgt een nieuwe website. Nieuwsgierig? Bekijk ‘m hier!
arrow2,61%
arrow1,77%
arrow1,71%
arrow1,60%
arrow1,48%
meer...
Dit is het laatste Premium artikel dat u gratis kunt lezen. Tijd voor een abonnement!
premium
Foto: Foto: Wikimedia commons

Water staat sector aan de lippen

Marktwerking werkt niet voor schaapherders

02 DEC 2015 Richard van de Crommert

AMSTERDAM - De Nederlandse schaapsherder, dat zijn er een stuk of honderd, staat het water aan de lippen. Werken wordt onmogelijk gemaakt door de verplichte aanbestedingstraject dat sinds een paar jaar nodig is om kans te maken om overheidsopdrachten om schapen op de heide te laten grazen. Het is sindsdien een jacht op opdrachten geworden, waarbij kwaliteit wordt vergeten en de laagste prijs het enige is wat nog telt.

Dat staat in een nog deze maand te verschijnen rapport van het onderzoeksbureau Alterra, onderdeel van de Wageningen Universiteit. Onderzoeker Raymond Schrijver maakt korte metten met de marktwerking voor deze vorm van natuurbeheer. Hij heeft het over marktfalen.

“Het is een onwenselijke situatie”, zegt Luus Bos van de LWPS (Landelijke Werkgroep Professionele Schapenhouders). “We waren anderhalve week geleden voor een gesprek op het ministerie en daar was eigenlijk iedereen het erover eens dat aanbesteden ongewenst is. We waren eensluidend dat het zo niet langer kan. De verplichte Europese regelgeving pakt heel nadelig uit, vooral voor de schaapherders die maar één kudde hebben. In een normale marktsector kan aanbesteden misschien werken, maar dit is natuurbeheer, daar moet je anders mee omgaan.”

Waar het knelt is dat het door het aanbesteden ieder voor zich is geworden. Bos: “Partijen met drie of vier kuddes kunnen de kosten spreiden en dus scherper inschrijving op een aanbesteding. De individuele schaapsherder kan daar nooit mee concurreren en legt nu toe op zijn bedrijfsvoering. Verschillende herders komen daardoor in de gevarenzone.”

Maarten van Baaren is een van de Nederlandse schaapherders die de bui al ziet hangen. Zijn schapen laat hij grazen in Warnsveld, tussen Zutphen en Lochem. “De vergoedingen die je van de provincie krijgt, zijn mede door de prijsconcurrentie nu vaak zo laag dat rendabel opereren niet meer mogelijk is.

We concurreren nu alleen op prijs, maar niet op de manier van werken en ook niet op het type schaap. De goedkoopste is in dit geval lang niet de beste.”

Leven kan Van Baaren niet van zijn werk. “Als gezin lukt het niet om er van rond te komen. Ik hou het vol omdat mijn vriendin een redelijk goede baan heeft. Alleen daardoor kunnen we het hoofd boven water houden. Ik hou vol omdat ik zo eigenwijs ben. Ik ga gewoon door. Dit werk is zo mooi en belangrijk om te doen. Ik heb er ooit al mijn spaargeld in gestoken. Maar als er op de lange termijn niks veranderd, kan ik het ook niet meer volhouden. Zoals de situatie nu is, bouw je niks op. Geen pensioen. Geen buffer voor als je iets overkomt. En steeds, elk jaar, moet je maar hopen dat er bij je opdrachtgever voldoende budget is om de begrazing te betalen. Ik ben door de heftige prijsconcurrentie nog geen opdrachten kwijtgeraakt, maar ik ken uitstekende collega’s die dat wel overkomen is. En dat is triest.”

Van Baaren houdt met zijn kudde bovendien het oer-Hollandse schapenras Grootheide in leven. “Dat is het basisschaap waarmee hier alles begonnen is.”

“Het is zuur voor de sector”, stelt Bos. “Zeker omdat uit alle berekeningen blijkt dat heidebeheer met schapen het goedkoopst is. Het is goedkoper dan plaggen of maaien. Maar wil je het goed doen, dan moet er een eind komen aan de huidige financieringsvormen voor de schaapsherders.”

Simon de Ridder van onderzoekbureau Alterra noemt de aandacht voor het rapport ‘prematuur’. “We hebben besloten te wachten met het informeren van de pers totdat het rapport is verschenen. Dat gebeurt naar verwachting binnen een paar weken, want we zitten in de afrondende fase. Wel hebben we iedereen die betrokken is geweest, om een terugkoppeling gevraagd.”

Ook het ministerie van Economische Zaken, die de opdrachtgever van het rapport is, geeft nog geen commentaar op de noodkreet dat marktwerking niet de oplossing is voor de schaapsherders. “Wij hebben er rapport nog niet”, laat een woordvoerster weten. “Wel kan ik zeggen dat we hopen dat er nog lang schapen op onze heides grazen.”

Verder lezen?
Elke maand 15 premium artikelen gratis
Ik heb al een account / ik ben abonnee
Verder lezen?
U heeft deze maand 15 Premium artikelen gratis gelezen.
Tijd voor een abonnement!
12.7 °C
WNW2
Beurs AEX
AEX 528.66
+ / - -0.12%
‘Koopkrachtontwikkeling is matig’
DFT-verslaggever en columnist Martin Visser reageert op de Miljoenennota die door Minister...